Đen Con và Tôi
by Nguyễn Khắc Quán
1 reviews

Review sách Đen Con và Tôi

Tú Thanh Trần đã review

Có thể nói Đen con và tôi của Nguyễn Khắc Quán là những ngày tháng buồn nhưng cũng đẹp của tác giả.
Nếu như ở Hương Cỏ Mật - Bùi Văn Lam chúng ta thấy các bạn nhỏ ở một HTX rất yêu thương và tìm mọi cách bảo vệ và chăm sóc những chú trâu (con trâu là đầu cơ nghiệp, có trâu mới có sức kéo cày bừa cho các mảnh ruộng khi máy cày chưa phổ biến) thì ở Đen Con và Tôi của Nguyễn Khắc Quán ta còn cảm nhận thấy nhiều hơn nữa tình yêu, tình cảm giữa người - vật hay có thể gọi đó hai người bạn nhỏ đi đâu cũng có nhau.

Truyện kể rằng, ở một làng nhỏ ở vùng núi kia (trước những năm 1950) có một bạn nhỏ mồ côi (tên Côi) cả cha lẫn mẹ, phải đi ở cho nhà chú - thím. Bố và mẹ mất sớm, nhà nghèo nhưng bạn vẫn may mắn được học hết lớp 3. Mẹ mất, sang ở với chú. Chú giao cho việc chăn trâu. Trâu no thì không sao nhưng trâu hơi lõm bên hông một tý là người chú sẽ bảo ham chơi, không chịu chăn dắt để trâu đói và sẽ bị phạt cơm, nhiều khi phải nhịn đói....
Trâu mẹ (tên Đen) sau khi đẻ ra chú nghé con (tên Đen Con) một tháng thì chết. Đói kém, người lớn đành phải thịt trâu mẹ. Nhìn khung cảnh quá ghê rợn, cậu bé (lúc đó mới 10, 11 tuổi) ôm chú nghé con hơn 1 tháng tuổi. Và cả hai đều khóc. Vậy mới biết, vật cũng như người, cũng có tình mẫu tử. Và điều trùng hợp nữa là cả hai ở đây đều vừa mất mẹ.
Từ đó, chú và Đen Con đi đâu cũng có nhau.
Ngoài tình bạn đặc biệt này ra thì còn thêm cậu nhỏ Du và Ngãng. Du là cậu bé con nhà nghèo, nhà khó khăn nên phải đi ở, chăn trâu từ bé để giúp đỡ gia đình, cuối năm còn được bộ quần áo mới (còn Côi thì ở nhà chú ruột - không có gì, chỉ xin chiếc quần đùi thay chiếc quần có vị mặn của mồ hôi bị bò nhai rách còn bị chú chửi không thương tiếc). Ngãng là một chú trâu khá đẹp nhà ông Mười.
Côi - Du - Ngãng - Đen Con hình thành 4 người bạn khá đặc biệt và luôn biết cách bảo vệ nhau. Du được Côi dậy chữ, Du luôn tìm cách bảo vệ Côi dù nhỏ bé hơn Côi. Ngãng như một chú trâu đầu đàn bảo vệ Đen Con. Mộttình bạn thật đặc biệt.

Cuốn sách nhỏ, chỉ 67, 68 trang nhưng chứa đầy nước mắt của hai người bạn. Tình bạn thân thiết này đã theo đến tận cuối truyện khi vì điều kiện Côi và Đen Con buộc phải xa nhau đằng đằng 6 năm trời. Côi xa gia đình do tình cảm khắc nghiệt của người chú ruột. Đen Con bị bán cho người chủ khác do người chú gặp hoàn cảnh khó khăn, đau ốm. Xa nhau vậy nhưng Đen Con vẫn không quên Côi.

Cuốn sách mỏng nhưng lại chứa rất nhiều thông hữu ích về thế giới tự nhiên. Chúng ta sẽ bắt gặp thế giới sinh tồn của những con vật nhỏ của núi rừng, sông, suối. Những con chim muỗi, tiếng ếch nhái râm ran, tiếng con rái cá (tự nhiên giờ có lẽ đã tuyệt diệt), con xắc xắc, con móc vạc (giun sống ở bùn)... chưa kể đến các loài cá nhỏ nhỏ sống ở suối có khả năng rỉa mồi chữa bệnh...

Thật là một cuốn sách mang lại rất nhiều cảm xúc.

Khi đọc Hương Cỏ Mật của Bùi Văn Lam, người đọc sẽ thắc mắc: cỏ mật là cỏ gì, hương ra sao?
Thì ở đây, Nguyễn Khắc Quán đã cho câu trả lời. Cỏ mật là loại cỏ lá to, mỏng, xanh láng, từng nụ một xòe ra hết cỡ như mời mọc những con trâu bò đến. Trên sườn núi, chúng mọc rất thưa thớt, thường tụ tập ở những vạt đất bằng màu mỡ, ven chân núi, bờ ruộng, trâu bò rất thích ăn. Gặp những vạt cỏ như vậy, trâu bò xủi sạch bóng...
Ngày nay, trâu, bò trẻ em cũng hiếm khi nhìn thấy thì nói gì đến những loại cỏ?