Đọc Sách Như Một Nghệ Thuật
by Mortimer J.Adler. Dịch: Hải...
1 reviews
Có 1 chủ sách đang sở hữu sách này trên OBook, bạn có thể

Review sách Đọc Sách Như Một Nghệ Thuật

Trần Thông đã review

REVIEW “ĐỌC SÁCH NHƯ MỘT NGHỆ THUẬT”

Phải dành lời khen đầu tiên cho quyển sách này về tính khái quát khá cao cho việc đọc sách của mỗi chúng ta trong thời đại ngày nay. Với việc đề cao tính hữu ích của việc đọc sách thì dùng chữ “nghệ thuật” quả thật không ngoa dụ chút nào mà còn khiến chúng ta cảm nhận được lợi ích thực sự của việc nắm bắt đúng nhất cách thức đọc sách hiệu quả. Mình tin “Đọc sách như một nghệ thuật” sẽ không khiến bạn đọc cảm thấy nuối tiếc khi dành thời gian ra để trải nghiệm đến trang cuối cùng.

Để hiểu được “nghệ thuật đọc sách”, điều cốt lõi chính là dựa vào những tiêu chí chủ yếu bao gồm đọc với tốc độ nhanh, đọc với sự thấu hiểu sâu sắc và đọc với tầm nhìn xa hơn. Khi nào chúng ta đáp ứng được cả ba tiêu chí này thì việc đọc sách sẽ trở nên dễ dàng và hoàn thiện hơn rất nhiều. Sự cân bằng của cả ba yếu tố đó là điều vô cùng cần thiết vì nếu thiếu một trong ba hay để một yếu tố nào đó trội hơn cũng sẽ làm giảm đi mức độ hiệu quả của việc đọc.

Từ việc hiểu được các tiêu chuẩn hình thành “nghệ thuật đọc sách”, quyển sách giúp độc giả hiểu thêm về những trở ngại thực sự đã khiến chúng ta chùn bước và bỏ ngang những trang sách chứa đầy kiến thức. Khó khăn đầu tiên chính là do mọi người ngày nay quá bận rộn với công việc, với nhiều hoạt động khác nhau dẫn đến việc không có thời gian để đọc sách. Thực ra, nếu mỗi người chúng ta bớt đi thời gian mỗi ngày dành cho facebook, chơi game và ngủ dậy muộn thì sẽ có dư thêm chút đỉnh thời gian cho việc đọc sách. Khó khăn thứ hai chính là việc đọc không hiểu nội dung, từ đó kéo theo hậu quả không thể ghi nhớ được những phần cốt lõi của quyển sách. Trở ngại tiếp theo chính là việc không biết áp dụng những kiến thức từ sách vở vào cuộc sống, từ đó dẫn đến việc chán đọc sách vì không cảm nhận được những giá trị và ý nghĩa mà nội dung từ sách mang lại. Trở ngại cuối cùng chính là cái tôi quá cao của mỗi người vì người đọc không muốn tiếp thu những điều mới, nghĩ là bản thân đã đủ giỏi cho công việc của hiện tại và do đó, những quan điểm, nội dung trong sách sẽ khó có thể đúng theo ý của những người có tính tự mãn cao, dẫn đến việc họ không muốn tiếp cận những quyển sách nữa.

Khi đã hiểu được tiêu chí cũng như những trở ngại của việc đọc, “Đọc sách như một nghệ thuật” đem đến giải pháp thông qua việc phân chia các cấp độ đọc khác nhau. Trong đó, đọc sơ cấp chính là việc chúng ta bắt đầu tập đọc từ hồi tiểu học với mục đích chính là xây dựng khả năng đọc trôi chảy một văn bản và hình thành vốn từ vựng sơ khai. Được xem là đạt được trình độ sơ cấp nếu như bạn đọc một văn bản và hiểu được hết các nghĩa của từ nếu như không không sử dụng đến từ điển.

Cấp độ tiếp theo là đọc kiểm soát tức là dựa theo các mục tiêu đọc cụ thể và tìm ra câu trả lời cho lời thắc mắc của chính mình. Điều này giống như các dạng bài thi kỹ năng “readding” trong IELTS, đề ra một câu hỏi và yêu cầu tìm ra các thông tin chính xác từ đoạn văn bản (các kỹ năng như scanning, skimming cũng là để đáp ứng cho cấp độ đọc này). Đọc kiểm soát được xem như cách để chúng ta đáp ứng tiêu chí về thời gian để đảm bảo đọc nhanh đã nêu ra ở đoạn trên. Khi đã qua được mức đọc kiểm soát thì đến cấp độ đọc phân tích, đòi hỏi trình độ tư duy cao hơn và tốn kém nhiều thời gian hơn nhằm đáp ứng tiêu chí đọc với sự thấu hiểu sâu sắc. Mức độ đọc này cũng là cách để xóa đi trở ngại cho việc không biết áp dụng điều gì vào thực tế sau khi đọc một quyển sách. Khi đã hiểu rõ và làm chủ những bài học, quan niệm từ sách thì việc vận dụng chúng vào thực tiễn cũng dễ dàng hơn. Cấp đọc cuối cùng chính là cấp chủ đề với mục đích là tìm ra những điều liên quan nhất từ các quyển sách về cùng một chủ đề để đáp ứng cho nhu cầu nội tại tìm hiểu của mỗi người.

Nhìn chung, để thực hành tốt các cấp độ chính là áp dụng ba bước quan trọng với bước đầu tiên là lướt nhanh những mục cơ bản của quyển sách bao gồm thông tin tác giả, lời giới thiệu, hoàn cảnh ra đời tác phẩm và mục lục của quyển sách để có cái nhìn tổng quát về toàn bộ quyển sách. Bước tiếp theo là tự đề ra những câu hỏi cụ thể để tìm hiểu những thông tin cần thiết từ quyển sách. Từ đó, đọc lướt nhanh để tìm thông tin cho các câu hỏi đã từ đề ra ở bước số hai. Việc đọc lướt nhanh phải đảm bảo các tiêu chí như dành một khoảng thời gian nhất định để thúc đẩy quá trình đọc, không quá lâu cũng không quá ngắn; dành sự tập trung cao độ để tìm ra thông tin hữu ích; không đọc thành tiếng vì sẽ làm giảm tốc độ đọc lướt; bỏ qua những đoạn dư thừa, đặc biệt là các đoạn phân tích dài lặp lại những điều đã được phân tích trước đó. Và để hình thành sự điêu luyện trong việc đọc thì cần duy trì thói quen ấy hằng ngày vì sự chăm chỉ chính là bí quyết để tạo tính nghệ sĩ độc đáo trong mỗi chúng ta.

Một cách thức hiệu quả cho việc đọc nữa chính là viết lưu ý về những điều đã đọc được và viết review cho tổng thể một quyển sách. Việc viết lại những điều bản thân đã ghi nhớ từ một quyển sách theo ngôn ngữ của mỗi người sẽ giúp chúng ta ghi nhớ lâu hơn và biến chuyển những kiến thức từ sách thành kiến thức của chính mình. Phương pháp này tận dụng đến trạng thái sinh lý của não về việc nhắc lại các thông tin để ghi nhớ. Khi bạn hiểu một vấn đề từ sách tức là bạn có chung suy nghĩ với lại tác giả và khi ghi lại theo ngôn ngữ riêng thì điều đó tạo thành vốn sống cho mỗi cá nhân – nghệ thuật đọc sách nằm ở chỗ đó.

Như vậy, nhìn chung, khi thấy tựa đề “Đọc sách như một nghệ thuật”, mình cứ nghĩ đó là một quá trình cực kỳ công phu để tìm ra chân lý hay cách thức tuyệt vời nào đó cho việc đọc sách. Nhưng mọi thứ được truyền tải từ quyển sách này không quá khó vì chỉ cần nắm được các mấu chốt nhất định để suy ngẫm về lượng nghĩa của mỗi câu chữ và vận dụng suy nghĩ của bản thân vào các nội dung đọc được thì đọc sách không còn khó nữa. Các cấp độ đọc được chia ra về cơ bản cũng chỉ phân định rõ hơn để bạn đọc biết mình đang ở đâu mà tiếp tục phấn đấu cho đến bước cuối cùng nhằm hoàn thiện kỹ năng đọc của bản thân hơn. Khi đạt được cấp độ cao nhất thì khi đó trí tuệ của bạn đọc đã được nâng tầm và trí óc cũng rộng mở đa chiều hơn.

(Trần Nguyễn Phước Thông, FB Trần Thông, 29-06-2020)