Review sách Columbus Bốn chuyến hải hành

Những kiến thứ khoa học phong phú, những tài liệu lịch sử đáng tin cậy, các câu chuyện phiêu lưu hấp dẫn, những nét mềm mại của văn học... tất cả những chất liệu ấy đã quyện hoà để tạo nên một tác phẩm đầy giá trị: Columbus bốn chuyến hải hành.

Chắc hẳn chúng ta không lạ gì với tên tuổi của Columbus, một nhà hàng hải Genova, Ý. Ông khát khao khám phá biển khơi và đã có những chuyến viễn dương ghi dấu trong lịch sử thế giới. Nhưng đa số chúng ta đều biết đến chuyến hải hành đầu tiên của ông còn ba chuyến đi sau ít khi nào được nhắc đến. Cuốn sách của Laurence Bergreen sẽ cho chúng ta thấy cái nhìn toàn diện về những chuyến giong buồm ra khơi của nhân vật gây nhiều tranh cãi trong những năm gần đây: Christopher Columbus.

Thời bấy giờ, sự cạnh tranh kinh tế ở các nước châu Âu rất khốc liệt. Thêm vào đó, các quốc gia đều muốn tìm ra những con đường vận chuyển hàng hải mới ngắn và an toàn hơn con đường hiện tại: Từ châu Âu, các đoàn thương nhân phải vòng qua châu Phi để đến châu Á. Hết sức vất vả và bất tiện. Với khát vọng, đam mê của một người thích biển sâu, sóng cả, Columpus nuôi mộng tìm ra một con đường khác ngắn hơn bằng cách trực tiếp đi xuyên qua Đại Tây Dương.

Biết bao kẻ cũng ra khơi như ông nhưng ông khác biệt họ bởi ông dấn thân vào biển cả với lòng mộ đạo sâu sắc, với khát khao mãnh liệt và những hiểu biết sâu rộng. Ông nắm rõ những kiến thức về đại dương, có những cảm nhận hết sức sắc bén. Ông lại được các vị Quân chủ Công giáo, Isabella xứ Castile và Ferdinand xứ Aragon bảo trợ. Columbus chễm chệ trên con tàu chỉ huy Santa Maria, đi cùng ông là hai con tàu Nina và Pinta. Gió cùng nhiệt huyết con người đã làm căng phồng cánh buồm ra khơi.

Những gian truân của ông và thuỷ thủ đoàn trên đường đi được trả một cái giá rất hậu hĩnh: phát hiện những vùng đất mới. Ông đã tạo ra một bước ngoặt lớn cho lịch sử châu Âu, đồng thời mở ra trang sử mới cho châu Mỹ. Từ những phát hiện của Columbus, một kỷ nguyên xâm chiếm và khai phá vùng đất mới bắt đầu. Mọi vấn đề khó khăn của châu Âu lúc bấy giờ đã được giải quyết.

Bên cạnh một con người vĩ đại với những ước muốn vĩ đại, ta còn bắt gặp một Columbus hết sức bạo tàn. Khi ông phát hiện ra Tân Thế Giới cũng là lúc lòng hám vàng của ông bị đẩy lên cực điểm. Tất cả những người Anh- điêng đều phải cống nạp vàng nếu không sẽ bị giết. Vì đàn áp quá đáng bởi yêu cầu cống nạp vàng nên họ đã rơi vào tình cảnh thảm thương: Tự phá hoại các kho bánh để họ lẫn kẻ xâm lăng đều không thể ăn được, nhảy xuống từ vách đá, dùng rễ cây tự đầu độc, nhịn đói đến chết. Họ buông xuôi và tự tử hàng loạt. Có tổng cộng 50.000 người Anh- điêng đã chết bởi bàn tay của chính mình. Đối với người Tây Ban Nha, Columbus cũng đối xử hết sức tàn tệ. Trong những năm hải hành, ông đã đánh đòn rất nhiều người Tây Ban Nha nơi công cộng, thít cổ và trói họ lại với nhau vì đã đổi vàng lấy thức ăn khi đói. Có lần, một cậu phục vụ trên tàu kéo một chiếc bẫy từ sông lên bắt cá liền bị ông ra lệnh đóng đinh vào tay. Nghi ngờ một người phụ nữ nói xấu mình và các em trai, ông ra lệnh cắt lưỡi người phụ nữ đó....

Cuốn sách còn là những chuyến phiêu lưu hấp dẫn với muôn trùng khó khăn mà vị thuyền trưởng mê danh vọng, mê vàng phải đối mặt. Ở chuyến đi thứ hai, có lúc những con tàu bị hư hại nặng nề. Sống tàu bị mòn vẹt thảm hại do ngấm nước mặn và sâu mọt. Đêm đêm, họ lại bị vắt kiệt sức khi chống chọi với mưa bão. Thực phẩm thì cạn kiệt. Chuyến hải hành thứ ba, Columbus phải đối mặt với Miệng Rồng, cái chết trong gang tấc "một cơn sóng thần đang đổ từ tây sang đông giống như một trái núi cao ngang con tàu nao hướng đến tôi từng chút từng chút một, và nó có một cái mào nhô lên khá rõ, gầm gào trong tiếng động cực lớn, với cùng một sự giận dữ và âm thanh như những dòng chảy cắt ngang khác từng được nhắc đến trước đây và tương tự những con sóng đập vào vách đá". Chuyến đi cuối cùng vẫn tiếp tục là lớp lớp khó khăn "Cùng với máu me, chất nhớt, bọt, mùi hôi, những con tàu nhấp nhô dập dềnh trên biển cả nổi sóng khiến cho người ta vừa cồn cào vừa say sóng". Bánh quy mang theo cũng đầy dòi bọ, đến đêm họ mới dám ăn món cháo nấu từ thứ bánh đó để khỏi phải nhìn thấy đám dòi bọ khốn kiếp. Có lẽ chuyến đi này là chuyến đi mang đến nhiều nguy hiểm nhất. Tôi cũng khiếp sợ khi tưởng tượng ra cảnh biển nà Columbus ghi lại trong nhật ký của mình "Gió không cho phép chúng tôi tiến lên phía trước hay cho chúng tôi cơ hội chạy trốn, cũng chẳng cho phép chúng tôi ẩn náu ở bất cứ mũi đất nào", "Những con sóng để biến thành máu, sôi sục như trong một chiếc nồi trên ngọn lửa vĩ đại", bầu trời thì "đỏ lên như một lò lửa", trời mưa liên tục như chuẩn bị xảy ra Đại hồng thuỷ. Tất cả những thủy thủ đoàn đều đã mất hết ý chí, họ buông xuôi, mong chờ cái chết đến để được giải thoát.

Trong những chuyến đi, Columbus còn phải chịu đựng những lời gièm pha của những kẻ thù địch, ông phải đối đầu cũng như xử lý biết bao nhiêu vụ nổi loạn của các thuỷ thủ đoàn. Bản thân ông thì bị vắt kiệt sức, héo hon, bệnh tật, có lúc mất cả thị lực và các giác quan, bệnh viêm khớp, sốt xuất huyết đày đoạ. Nhưng tất cả mọi khó khăn, nguy nan không thể dập tắt ngọn lửa khát vọng chinh phục của ông. Cả cuộc đời, Columbus bị ám ảnh bởi sứ mệnh mà Chúa giao phó.

Tuy Columbus có ảo tưởng, huyền hoặc, bi kịch hoá cuộc đời mình, hay có những hành động vô nhân đạo nhưng ta không thể không công nhận những thành tựu vĩ đại ông mang đến cho lịch sử thế giới. Ông vẫn được đề cao là nhà tiên phong quả cảm và có một bị trí kiên cố trong lịch sử thế giới.

Cuốn sách Columbus Bốn chuyến hải hành thật sự là một cuốn sách giàu ý nghĩa. Nó cung cấp cho tôi nhiều thông tin tôi còn mù mờ và mở ra trước mắt tôi một con người toàn diện, vừa có cả ánh hào quang vừa có cả những góc khuất đen tối. Những sự kiện, tên tuổi dày đặc đòi hỏi tác giả phải có kiến thức sâu rộng và sự tìm tòi, nghiên cứu cặn kẽ. Bố cục sách rõ ràng, tiện theo dõi, lại có nhiều tranh minh hoạ.

Thật là mãn nhãn, kể cả nghĩa đen và nghĩa bóng!

Omega Plus