Review sách Duy Tân Thập Kiệt - Mười Nhân Vật Kiệt Xuất Của Minh Trị Duy Tân

Nguyễn Linh đã review

Là một người Việt Nam, khi được nghiên cứu tương đối sâu về lịch sử Việt Nam giữa thế kỷ XIX, chúng ta đã tự hỏi: Tại sao cùng là một nước Á Đông nghèo đói và lạc hậu, nước Nhật thời Minh Trị có thể thoát khỏi thân phận một nước thuộc địa, thoát luôn cả vị thế của một nước độc lập hạng hai để vươn lên trở thành một cường quốc hàng đầu thế giới.

Nghiên cứu sâu hơn về nước Nhật, ta nhận ra dòng chảy của nước Nhật vốn đã khác Việt Nam, với những nền tảng khác nhau từ giữa thế kỷ XVII, nhưng đó không phải là tất cả, sự đảm bảo vững chắc cho nền độc lập và tự chủ của nước Nhật không chỉ dựa vào những biến đổi kinh tế trong thời Mạc Phủ, mà còn dựa vào chính những con người trưởng thành trong thời kỳ Mạc Phủ và bùng phát tài hoa hoài bão trong thời đại Duy Tân, mà theo như Giáo sưNguyến Tiến Lực đã lựa chọn 10 nhân vật tiêu biểu để đưa vào trong cuốn sách này. Mười nhân vật này là:

-Yoshida Shoin, Sakamoto Ryoma (hai nhân vật có tầm nhìn trước thời đại, đặt nền móng “đảo Mạc” và giúp liên kết các Han tạo lực lượng chủ lực cho công cuộc lật đổ Mạc phủ Tokugawa thành công;

-Nhóm “Duy tân tam kiệt” gồm Saigo Takamori, Okubo Toshimichi, Kido Takayoshi - có công lớn nhất cho giai đoạn “Tôn Hoàng đảo Mạc” (lật đổ Mạc Phủ, lấy lại quyền lực về tay Thiên hoàng) và đầu thời kỳ Minh Trị Duy tân;

-Nhóm “Duy tân ngũ kiệt mới” gồm Iwakura Tomomi, Ito Hirobumi, Okuma Shigenobu, Fukuzawa Yukichi và Shibusawa Eiichi - 5 nhân vật đặt nền móng xây dựng một nước Nhật hiện đại ở các lĩnh vực nội chính, ngoại giao, kinh tế, tài chính-tiền tệ, giáo dục…

Gấp lại cuốn sách, chúng ta nhận ra, sự thành công của một quốc gia có sự đóng góp của nhiều cá nhân với đầy đủ dấu ấn của cá nhân và thời đại. Nước Nhật với 10 nhân vật trên, vừa khắc họa vai trò của cá nhân trong thời đại đó, vừa khắc họa thời đại, đó là sự sụp đổ tất yếu của Mạc Phủ, nhưng cũng phản ánh quá trình vận động không biết mệt mỏi để đẩy nhanh sự sụp đổ đó, hay đúng hơn, là để cứu vãn và từ chút đưa nước Nhật phát triển toàn diện.