Review sách Chân Dung Văn Học - Như Cánh Chim Trong Mắt Của Chân Trời

Nguyễn đã review

Tập sách này là một công trình phục dựng chân dung văn học của các tác giả (gồm có 25 nhà thơ nhà văn, phần lớn là tác giả trẻ, hoặc cây bút gạo cội đã lớn tuổi tuy chưa ở vào hàng đại thụ nhưng đã có những đóng góp đáng kể trong văn học) hơn là phê bình cụ thể về một tác phẩm hay tác giả nào. Cách tiếp cận của tác giả Văn Thành Lê - vốn cũng là nhà văn - khi dựng chân dung của họ, không phải là trực tiếp phỏng vấn từng người về những điểm đặc biệt khác lạ, mà ghi chép và rút tỉa từ chính những tác phẩm, những cuộc gặp gỡ tương tác khi làm việc, gặp mặt... cũng như những lời nói về họ từ bạn bè đồng nghiệp, từ giới phê bình và cả từ các độc giả để tạc ra được thần thái riêng biệt của từng người.

Review một tập phê bình có vẻ như là một việc làm hơi trùng lặp và vô nghĩa, nhưng không phải ai cũng phê bình giống như ai và có những lời nhận xét của một ai đó ta thích đọc hơn những lời nhận xét từ miệng một người khác. Người đọc có thể thấy sự đồng thuận về văn và người ở nhiều tác giả, nhưng đôi khi đọc một bài giới thiệu chân dung lại phát hiện ra nhiều điểm khác biệt giữa văn và người, điều đó là bình thường, và chính những điểm kỳ lạ trong đời thường tô điểm thêm những đặc sắc trong văn chương.

Các chi tiết tính cách đời thường ấy được tác giả khai thác khá tinh tế, không tùy tiện mà rất chọn lọc, cũng như cách triển khai một chân dung: điểm qua tiểu sử, khởi đầu từ một ký ức hay kỷ niệm, hoặc theo những lát cắt xen kẽ giữa trang viết và đời thực, mở và kết bằng nhiều cách, nhìn qua nhiều lăng kính, qua đó người đọc hiểu thêm giá trị tác phẩm cũng như con người các tác giả. Có những phê bình thẳng thắn, những câu hỏi có lẽ khó trả lời trong một cuốn sách không quá dày, cũng có đôi khi "lạc đề" tả cảnh tả người... Một cuốn sách thú vị và gây nhiều hứng thú.