Review sách Lão Hà Tiện - Văn Học Trong Nhà Trường

Khanh Dang đã review

Lão hà tiện - tiếng cười sảng khoái và thâm thúy

Lão hà tiện Molière

Lão hà tiện là một vở hài kịch kinh diển của tác giả Molière. Câu chuyện, như tiêu đề, xoay quanh cuộc sống của Harpagon một lão tư sản già kệch và tiết kiệm đến mức bần tiện. Dù sống trong gia đình được cho là lắm tiền nhiều của, nhưng hai người con của lão có cuộc sống vô cùng chật vật, khó khăn vì bản tính tôn thờ, đam mê đồng tiền của lão. Vở kịch tập trung châm biếm cách hành xử của Harpagon đối với gia đình, giúp việc, với cả Mariane - người con gái mà lão rắp tâm muốn lấy làm vợ - tất nhiên phải kèm theo của cải hồi môn, dù lão thích mê mệt cô. Những pha gây cười càng tăng với sự tung hứng của tên gia nhân mà Harpagon luôn cho rằng trung thành, đón ý và xu nịnh lão. Thực chất đây là chàng trai muốn lấy lòng lão vì đang có mối quan hệ yêu đương với con gái lão. Tấn hài kịch tăng lên đỉnh điểm khi người lão muốn lấy cũng là cô gái mà con trai lão – Cleante yêu tha thiết. Cái cách xử lý của chàng trai thật bất ngờ và logic.

Nội dung truyện không quá phức tạp, ngắn gọn nhưng lại trở thành một tác phẩm kinh điển bởi mang tính hiện thực, phê phán sâu sắc sự nô dịch cho đồng tiền của tầng lớp tư sản. Mâu thuẫn giữa cha và con đã vượt qua sự mâu thuẫn của gia đình mà trở thành mâu thuẫn của 2 tầng lớp trong xã hội.

Vở kịch Lão hà tiện đã được diễn rất nhiều lần, và cho đến giờ, dù trải qua cả hàng trăm năm, vẫn vẹn nguyên giá trị. Gần đây, tôi ít khi dám xem hài kịch bởi không muốn bị người ta cù nách cho phải cười bằng những câu pha trò tục tĩu, bằng điệu bộ uốn éo giả gái giả trai. Thế nhưng, khi đọc vở Lão hà tiện thì khác hẳn. TIếng cười bật ra thoải mái và sảng khoái bởi các chi tiết gây cười rất tự nhiên, rất thật. Chính vì điều đó, mà vở kịch có thể phù hợp với nhiều lứa tuổi, có thể được đọc/ xem lại nhiều lần để tìm ra những triết lý về khát khao yêu đương, khát khao chứng tỏ bản thân mình, những giá trị về đạo đức… Nếu không cố tìm tòi các tầng sâu ý nghĩa thì vở kịch cũng đã hoàn thành sứ mệnh trọn vẹn của một tác phẩm phê phán, gây cười dí dỏm và tinh tế..

Hồng Khánh