Bến Không Chồng - Tán Bản 2015
by Dương Hướng
1 reviews

Review sách Bến Không Chồng - Tán Bản 2015

Khanh Dang đã review

BẾN NÀO NHƯ BẾN KHÔNG CHỒNG

Bến không chồng đã đem đến cho tôi sự xúc động mạnh mẽ với niềm xót thương đến nhức nhối. Một cuốn sách xuất sắc về đề tài chiến tranh và hậu chiến, loáng thoáng một vài tiếng súng mà người đọc vẫn cảm nhận được tận cùng nỗi đớn đau.

Truyện mở đầu bằng hình ảnh người lính ngạo nghễ trở về sau chiến thắng Điện Biên Phủ mang theo một luồng sinh khí mới về làng Đông thân thuộc, nơi vốn bình yên với con sông đỏ nặng phù sau,với triền đê uốn lượn, lũy tre rì rào, nơi đầy ắp những câu chuyện huyền ảo về tích làng được truyền từ đời này sang đời khác, nơi ấm áp tình người nhưng mang nặng những lề thói cổ xưa. Ở nơi đó, những cuộc đấu tố đã trở thành trò chơi cho lũ trẻ, hành hạ một đứa bé đồng trang lứa làm trò vui để rồi mẹ nó phải quỳ lạy: con nhất định sẽ gắng sức nuôi nó thành người nghèo khổ. Ôi, đất nước tôi, cái thời đau thương đầy oan khốc chẳng thể xoá nhoà... Những hành động nhỏ nhất cũng có thể bị quy chụp và đem ra xét xử. Những cái chết oan nghiệt trở thành chuyện chẳng có gì lớn lao, tất cả phải uốn mình theo cái khuôn đúc sẵn.

Nguyễn Vạn trở về với vết thương trên thịt da, huân chương trên ngực và tư tưởng cải cách, tư tưởng cộng sản thấm vào từng tế bào. Với lòng tự tôn đến cao ngạo của người lính, của người làm cách mạng, anh chẳng chút nghĩ đến riêng mình, tất cả mọi hành xử của anh đều chỉ vì lợi ích chung - điều anh đã được giáo dục, được đào tạo bài bản và công phu. Yêu thương một người phụ nữ, xót thương cuộc sống của mẹ con chị Nhân mà chẳng dám giãi bày, vì Nhân là vợ, là mẹ liệt sĩ, cần phải làm gương để dân làng học tập. Cái lòng tự tôn cao ngạo ấy đã nhấn chìm và chôn vùi tất cả những rung cảm của tâm hồn và thể xác, biến Nguyễn Vạn trở thành một người khô cứng và máy móc, khiến nỗi đau đớn của người thân cũng phải nén lại vì tập thể, vì sự vững vàng tư tưởng của dân làng.

Cái khát vọng yêu đương ấy đè nén trong Vạn, nhưng chẳng thể bị kìm kẹp trong thân xác bừng sức sống của những chàng trai cô gái mặn mòi của làng Đông. Hạnh và Nghĩa đã thương nhau từ khi còn là những đứa trẻ dù số phận đặt lên vai chúng mối thù truyền kiếp của 2 dòng họ. Đấu tranh mỏi mệt cho tình yêu trước sự lạnh lùng của gia tộc, trải qua những tháng ngày đằng đẵng của chiến tranh, những tưởng hòa bình rồi, đôi trẻ sẽ đắm chìm trong men nồng hạnh phúc. Thế nhưng, nỗi nhức nhối của chiến tranh vẫn còn đó, hằn sâu trong những người lính trở về như chứng vô sinh của Nghĩa, như khuôn mặt biến dạng của Thành, trong nỗi khát khao hạnh phúc của Thắm, của Dâu, của Cúc... của những người đàn bà héo mòn tuổi thanh xuân. Chiến tranh - câu chuyện kể chẳng thể bao giờ dứt, nỗi đau chiến tranh chỉ được xoa dịu chứ chẳng thể chữa lành dù cái đau đớn ấy chỉ được tác giả như vô tình khơi gợi.

Dương Hướng viết về tâm lý rất hay, ngòi bút của ông vừa lạnh sắc vừa đậm chất nhân văn. Từng tiếng thở dài, từng cử chỉ, lời nói của nhân vật được Dương Hướng khắc họa sống động, một nét chấm phá thôi mà lồ lộ hết bản tính của cả một con người. Văn ông hồn hậu như chính mảnh đất làng Đông yêu dấu và đầy oan nghiệt. Hay có lẽ chính bởi cái địa danh có thật tại vùng nông thôn thân thuộc và bình dị của tỉnh Thái Bình mà tôi thấy những câu chuyện thật gần gũi và như đớn đau hơn bởi mảnh đất, mảnh đời ấy gắn bó với cuộc đời cha ông mình.

Cái kết truyện mạnh mẽ, dứt khoát, bất ngờ và bạo liệt đã là tôi tê dại tâm trí, để Bến Không Chồng trở thành một câu chuyện mang đầy tính ám ảnh, Dẫu đau thương nhưng trong cái tang thương ấy, trong những vành khăn trắng nhức nhối của cả làng Đông hôm ấy, bỗng thấy chút le lói của ánh sáng, của mầm thiện đang trỗi dậy và chuyển mình...

- Hồng Khánh -