Mắt Người Sơn Tây
by Quang Dũng
1 reviews

Review sách Mắt Người Sơn Tây

HuyenTrang Pham đã review

Có hai tài hoa xứ Đoài mà tôi vô cùng mến mộ: Nhạc sĩ Trần Tiến và nhà thơ Quang Dũng. Nghệ thuật của họ pha trộn giữa chất lãng mạn, kiêu hùng và tình cảm chân thành, tha thiết. “Đôi mắt người Sơn Tây” (hay còn có nhiều bản chép là “Mắt người Sơn Tây") là một bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ ca Quang Dũng, được nhiều người yêu mến chẳng kém bài thơ “Tây Tiến”. Tác phẩm được lấy làm tiêu đề cho tinh tuyển thơ Quang Dũng, do Nhã Nam xuất bản năm 2012.

“ Em ở thành Sơn chạy giặc về

Tôi từ chinh chiến cũng ra đi

Cách biệt bao ngày quê Bất Bạt

Chiều xanh không thấy bóng Ba Vì

Vầng trán em mang trời quê hương

Mắt em dìu dịu buồn Tây Phương

Tôi nhớ xứ Đoài mây trắng lắm

Em đã bao ngày em nhớ thương?...

Mẹ tôi em có gặp đâu không?

Những xác già nua ngập cánh đồng

Tôi nhớ một thằng em bé nhỏ

Bao nhiêu rồi xác trẻ trôi sông

Từ độ thu về hoang bóng giặc

Điêu tàn ơi lại nối điêu tàn

Đất đá ong khô nhiều suối lệ

Em đã bao ngày lệ chứa chan?

Đôi mắt người Sơn Tây

U uẩn chiều lưu lạc

Buồn viễn xứ khôn khuây

Tôi gửi niềm nhớ thương

Em mang giùm tôi nhé

Ngày trở lại quê hương

Khúc hoàn ca rớm lệ.

Bao giờ trở lại đồng Bương Cấn

Về núi Sài Sơn ngó lúa vàng

Sông Đáy chậm nguồn qua Phủ Quốc

Sáo diều khuya khoắt thổi đêm trăng

Bao giờ tôi gặp em lần nữa

Chắc đã thanh bình rộn tiếng ca

Đã hết sắc mùa chinh chiến cũ

Còn có bao giờ em nhớ ta?”

Thi phẩm có 7 khổ thơ với những câu thơ dài ngắn đan xen. 5 khổ thơ đầu vẽ lên khung cảnh chiến tranh đau thương ở hiện tại. Những câu thơ với hình ảnh tả thực đến đau đớn: “Mẹ tôi em có gặp đâu không/ Bao xác già nua ngập cánh đồng/ Tôi nhớ một thằng em bé nhỏ/ Bao nhiêu rồi xác trẻ trôi sông”...

Giữa khung cảnh bi thương đó, xuất hiện “nàng thơ”- đồng hương với tác giả, được Quang Dũng gọi là “em”. “Ta” và “em” trên đường chạy giặc vô tình gặp lại nhau. Bằng con mắt lãng mạn của mình, Quang Dũng nhìn vẻ đẹp của người con gái ấy hòa lẫn với vẻ đẹp quê hương yêu dấu: “Vầng trán em mang trời quê hương/ Mắt em dìu dịu buồn Tây Phương” (Có bản thấy ghi thành “Vầng trán em mang trời quê hương/ Mắt em như nước giếng thôn làng”). Rõ ràng, “nàng thơ” xuất hiện để nhà thơ gửi gắm lòng yêu xứ Đoài của mình: “Tôi nhớ xứ Đoài mây trắng lắm/ Em có bao giờ em nhớ thương?”. Ông ngắm nhìn đôi mắt u uẩn của người “em”- lúc này đã định hình thành “đôi mắt người Sơn Tây” để nói lên cái xót thương cho quê nhà yêu dấu “Đôi mắt người Sơn Tây/ U uẩn chiều lưu lạc/ Buồn viễn xứ khôn khuây"...

Hai khổ thơ cuối là mong ước ở tương lai khi đồng quê thanh bình trở lại, dẫu cho ngày đó còn rất xa: “Bao giờ trở lại đồng Bương Cấn/ Về núi Sài Sơn ngó lúa vàng/ Sông Đáy chậm nguồn qua Phủ Quốc/ Sáo diều khuya khoắt thổi đêm trăng. Bao giờ tôi gặp em lần nữa/ Chắc đã thanh bình rộn tiếng ca/ Đã hết sắc mùa chinh chiến cũ/ Còn có bao giờ em nhớ ta?”.

Hàng loạt những địa danh của Sơn Tây đã xuất hiện trong bài thơ giúp ta hiểu hơn lòng yêu mến thiết tha Quang Dũng dành cho mảnh đất chôn rau cắt rốn của mình. Tình yêu ấy đã trở thành động lực để những người lính chống Pháp sẵn sàng chịu đựng mọi hy sinh gian khổ đứng lên cầm súng bảo vệ quê hương, dẫu rằng sau sự hi sinh ấy chẳng biết "còn có bao giờ em nhớ ta?" .

Dương Nguyên
Chị/bạn có sách này ạ??
HuyenTrang Pham
Sách này giờ hiếm lắm em ạ. C có mà cũng giữ ở quê thôi.