Giới thiệu sách
Được đóng góp bởi OBook Team

Trần Trọng Kim (1883 - 1953) là một học giả danh tiếng đầu thế kỷ XX, cùng thời với những tên tuổi lớn như Phạm Quỳnh, Nguyễn Văn Vĩnh… Với bút hiệu Lệ Thần, ông đã có nhiều thành tựu trong lĩnh vực khảo cứu, biên soạn, dịch thuật, để lại cho đời nhiều tác phẩm có giá trị về lịch sử, văn hóa như Việt Nam sử lược, Việt Nam văn phạm, Nho giáo...

Việt Nam sử lược là cuốn sách lịch sử Việt Nam đầu tiên viết bằng chữ quốc ngữ, hệ thống lại toàn bộ lịch sử nước Việt (cho đến thời kỳ Pháp thuộc).

Bộ Việt Nam sử lược này, soạn giả chia ra làm 5 thời đại:

 Thời đại thứ nhất là Thượng cổ thời đại, kể từ họ Hồng Bàng cho đến hết đời nhà Triệu.

Thời đại thứ nhì là Bắc thuộc thời đại, kể từ khi vua Vũ Đế nhà Hán lấy đất Nam Việt của nhà Triệu, cho đến đời Ngũ Quý,

Thời đại thứ ba là Thời đại tự chủ, kể từ nhà Ngô, nhà Đinh cho đến Sơ diệp nhà Hậu Lê.

Thời đại thứ tư là Nam Bắc phân tranh, kể từ khi nhà Mạc làm sự thoán đoạt cho đến nhà Tây Sơn.

Thời đại thứ năm là Cận kim thời đại, kể từ vua Thế Tổ bản triều cho đến cuộc Bảo hộ bây giờ.

Độc giả cũng nên biết cho rằng bộ sử này là bộ Sử lược chỉ cốt ghi chép lại những chuyện trọng yếu để hãy tạm giúp cho những người hiếu học có sẵn quyển sách mà xem cho tiện. Còn như làm ra việc bộ sử thật sự thích đáng kê cứu và phê bình rất tường tận, thì hãy xin để dành cho những bậc tài danh sau này sẽ ra công mà giúp cho nước ta về việc học sử.

Reviews 6

Sẽ có người không đồng tình với tôi về nhận định này, nhưng thiển ý cá nhân tôi cho rằng những cuốn sách sử xưa, ngoài việc in lại trung thành với ấn bản hoàn chỉnh nhất có thể tìm được vào thời đó, thì để phù hợp với hoàn cảnh hiện đại, các NXB còn cần đầu tư vào công việc biên tập và chú giải. Nhiều ấn bản "Việt Nam sử lược" đều chủ yếu bám sát theo nguyên bản của Trần Trọng Kim, viết từ năm 1920, không có nhiều chú thích về các khác biệt xưa - nay dù có những từ ngữ và kiến thức thực sự đã không còn phù hợp với ngôn ngữ và hệ thống chính sử nước ta ngày nay, nếu thực sự làm phép so sánh sẽ có nhiều điểm vướng mắc đối với cả người đọc lẫn những dữ kiện lịch sử.

Tuy nhiên, hậu sinh nói gì thì nói, giá trị của công trình này vẫn rất mẫu mực và có ảnh hưởng lớn. Sách chia làm 5 quyển, thời thượng cổ, thời Bắc thuộc, thời kỳ thống nhất tự chủ, thời kỳ phân tranh và thời cận kim (cận đại) chủ yếu là nhà Nguyễn và giai đoạn mở đầu xâm lược của thực dân Pháp. Lối viết giản dị súc tích, không sa đà vào biên niên và triều chính, mà có thêm cái nhìn mới so với thời đại về đời sống tập tục văn hóa dân gian, do đó dễ tiếp cận hơn những bộ như Sử ký toàn thư.

(đọc tiếp...)

Những thiếu sót của chính Việt Nam sử lược cũng như những bản in hiện thời thì cũng đã có nhiều lời bàn, người đọc lịch sử nên đọc nhiều tác phẩm đã được thời gian kiểm chứng để so sánh và nắm bắt được tổng quan, còn đi sâu chi tiết thì luôn có tranh cãi, người đọc phổ thông có lẽ khó nhận biết được chính xác. Tác giả có nói, "Việc chép lịch sử cũng như việc dệt vải dệt lụa, dệt xong tấm nào mới biết tấm ấy tốt hay xấu, còn tấm đang dệt, chưa biết thế nào mà nói được." nên dù thế nào, đây vẫn là một bộ sử rất nên - và với giới trẻ, có lẽ là cần - đọc.

Trong giới viết sử Việt Nam thời trước năm 1945, có hai cây đại thụ: một là Đào Duy Anh ở miền Bắc, một là Trần Trọng Kim ở trong Nam. Nếu Đào Duy Anh về sau trở thành một học giả danh tiếng thì cùng với sự nghiệp chính trị thất bát, con đường viết lách của Trần Trọng Kim cũng chấm dứt ở sự kiện lớn năm 1945. Là một học giả, Trần Trọng Kim nghiên cứu rất nhiều mảng khác nhau, và ở mảng nào, ông cũng đạt được những thành công nhất định. Trong nghiên cứu lịch sử, Việt Nam sử lược không phải là công trình đồ sộ nhất, nhưng vì không đồ sộ, ngắn gọn súc tích, nên nó được phổ biến rộng rãi trong giới bình dân, được tái bản rất nhều lần kể từ khi nó ra đời năm 1919 cho đến nay. 

Đây là bộ thông sử đầu tiên được viết bằng chữ quốc ngữ theo lối hiện đại. Nói thông sử có nghĩa là thông suốt, là không bị gián đoạn, tác phẩm được viết liên tục từ thời Hồng Bàng cho tới tiệm cận thời điểm mà tác giả sinh sống. Nói viết theo lối hiện đại có nghĩa là viết sử theo kiểu trình bày Tây phương, gộp những sự việc có liên quan lại với nhau quy về một mối, khác với cách viết biên niên kỷ lược như trước đây. Và đặc biệt nhất, là nó được viết bằng chữ Quốc ngữ, nên nói chung được giữ gần như toàn vẹn khi xuất bản, không giống những bộ sử giai đoạn trước đó, ví dụ "Đại Việt sử kí toàn thư" bị sai lệch đi rất nhiều khi dịch từ chữ Hán sang Quốc ngữ. Một điểm cộng nữa của tác phẩm, đó là Trần Trọng Kim viết sử vào thời hiện đại, đất nước lúc này có phần Âu hóa, và ông bị ảnh hưởng rất lớn từ phương Tây. Thế nên, không có chuyện chép chuyện vua chúa sinh hoạt ra sao, cung cấm thế nào,... quyển sử đề cập nhiều đến tình hình chung đất nước và đời sống dân chúng, nên không bị nhàm chán. 

(đọc tiếp...)

Tuy nhiên, một công trình lớn như vậy thì không tránh khỏi sai sót, Trần Trọng Kim cũng mắc một vài sai sót nhất định trong bộ sử của mình. Vì thế, mình đã cố ý chọn cái bìa Nhã Nam tái bản mới nhất (2017) để giới thiệu cho các bạn. Mục đích của việc này là cập nhật những hiệu đính mới nhất, vì đôi chỗ cũng có chú thích hiệu đính những sai lầm của tác giả bên cạnh việc tôn trọng giữ nguyên tác phẩm của ông. 

Tóm lại, nếu phải giới thiệu một quyển sử cho người nhập môn, thì mình sẽ giới thiệu cuốn này.

Đánh giá của mình: 4 sao

Ơn giời, cuối cùng thì mình cũng đã đọc Việt Nam sử lược.

Lịch sử Việt Nam đối với mình là những mảnh ghép rời rạc thiếu kết nối, nhớ trước quên sau, biết người này quên mất người kia. Mỗi khi đi qua một con đường mang tên một vị anh hùng dân tộc, danh nhân lịch sử, ừ thì nghe tên quen lắm, mà không nhớ ra người đó là ai, có công gì với đất nước. Cảm thấy bản thân mình thật hổ thẹn vì vốn hiểu biết hạn hẹp, đã biết vậy thì chớ, lại còn cứ hay trì hoãn không về bổ sung kiến thức ngay, làm bản thân không thể khá lên được.

(đọc tiếp...)

Bằng một lối viết trung dung, học giả Trần Trọng Kim đã giúp những mảnh ghép về lịch sử Việt Nam của mình được nối liền lạc lại với nhau, điều tưởng dễ mà hóa ra lại rất khó khi suốt bao năm trời mình không cố gắng làm điều ấy. Những nhận xét khách quan, tránh thiên vị của tác giả cũng giúp mình hiểu thêm về những tính cách của các nhân vật lịch sử cũng như nhận định được tính đúng sai trong hành động của họ. Thí dụ: Bản thân mình không thích vua Quang Trung (các bạn đừng ném đá mình, mình hiểu công lao to lớn mà ông đã làm được cho nước Nam ta, đây chỉ là cảm tình cá nhân mà thôi), nhưng đọc phần Trần Trọng Kim phân tích nhà Nguyễn Tây Sơn là chính thống hay ngụy triều thì đã giúp mình hiểu thêm, có cái nhìn thật công bằng đối với triều đại này (thậm chí ông còn đánh giá tính chính thống của nhà Nguyễn Tây Sơn hơn nhà Lý, nhà Trần vì nhân lúc ấu quân, nữ chúa mà làm sự thoán đoạt).

Hai phần mình thích nhất trong sách là tờ hịch do Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn soạn ra và tờ "Bình Ngô đại cáo" của Bình Định Vương Lê Lợi (lẽ ra tờ này phải đề là "Bình Minh đại cáo", đoạn này chắc thời đi học thầy cô có nói với các bạn, bạn nào còn nhớ tại sao Lê Lợi lại đặt là "Bình Ngô đại cáo" chứ không phải "Bình Minh đại cáo" không nè?), đọc rất phê và phần nào (thật ra là một phần rất rất nhỏ thôi) sự hào hùng thời bấy giờ. Trong khi đó phần mình không thích nhất là giai đoạn Nam Bắc phân tranh (mình thấy hơi lạ vì thời này không sử dụng tên gọi Đàng Trong (chúa Nguyễn) và Đàng Ngoài (vua Lê chúa Trịnh) vốn đã quen thuộc với nhiều người, khi chúa Trịnh bắt đầu suy thì mới thấy dùng Bắc Hà để gọi miền Bắc), thời kỳ này kéo dài hơn 200 năm với nhiều sự kiện, nhiều công việc ở cả hai miền đọc thực sự rất vất vả. Đọc hơi mệt và chán, mình đã mong là mình sẽ thích phần này dữ lắm vì đây là một giai đoạn rất đặc biệt trong lịch sử, chiến tranh giặc giã đủ kiểu rồi biết bao nhiêu công việc làm ở cả hai miền với nhiều từ cổ được sử dụng làm mình đọc toát cả mồ hôi, mà thật ra nó cũng kém hấp dẫn, kiểu như mình đọc qua cho biết chứ không quan tâm lắm.

Như đã nói, sách sử dụng nhiều từ cổ nên sẽ là một trở ngại lớn đối với đối tượng độc giả trẻ, vậy nên nếu các bạn tự thấy kiến thức về sử Việt còn yếu, chưa hình dung được chiều dài lịch sử trải qua những điều đại nào cũng như cần nắm bắt những sự kiện chính, thì mình đề cử các bạn đọc bộ đôi huyền thoại Sách giáo khoa Lịch sử và Sách giáo khoa Ngữ văn trước. Nói nghe có vẻ buồn cười, nhưng mình vẫn thấy đây là những tài liệu khá tốt để giúp bạn có được kiến thức nền, từ đó nâng cao lên nếu muốn, ngoài ra thì từ ngữ được dùng trong Sách giáo khoa cũng dễ hiểu hơn, từ nào khó hiểu thì được chú thích ngay bên dưới giúp các bạn dễ nắm bắt. Trong khi đó thì Việt Nam sử lược để "Bảng từ vựng" ở cuối sách, và thật ra thì nó cũng không đầy đủ hết tất cả các từ lạ mà bạn sẽ gặp đâu (còn lạ tới mức nào thì còn tùy vào vốn từ vựng của bạn) vì như thế thì số từ được liệt kê sẽ là rất lớn. Ngoài ra thì phần nội dung chính trong Việt Nam sử lược chỉ dừng lại ở những năm cuối thế kỷ 19, một số sự kiện đầu thế kỷ 20 được nhắc sơ qua cho đến Nhật đảo chánh Pháp ngày 9 tháng 3 năm 1945 và kết thúc bằng việc vua Bảo Đại đọc chiếu thoái vị và nhường quyền cho đảng Việt Minh, tất cả những việc nói trên chỉ được trình bày vẻn vẹn trong một mặt giấy. Trong khi đó thì dòng thời gian trong Sách giáo khoa lịch sử kéo dài đến tận năm 2000, tức là giúp các bạn có cái nhìn thật tổng quan về lịch sử Việt Nam từ thời Thượng cổ tới cuối thế kỷ 20. Tất nhiên, đây là nguồn tài liệu nhằm giúp các bạn có kiến thức cơ bản để từ từ phát triển lên thêm nếu có ý định, chứ bạn đừng đòi hỏi phải có cuốn sách nào vừa thật chi tiết, thật hấp dẫn, lại vừa mang đến cho bạn cái nhìn toàn cảnh về giai đoạn 1945 - 1975 và thật khách quan trung thực, không "Lịch sử do bên thắng cuộc viết nên", như thế e là đòi hỏi quá đáng lắm. Tự bản thân các bạn phải trao dồi, tự có chính kiến để tìm đọc các sách viết về thời kỳ rất nhạy cảm này, để tránh đọc phải sách rác hoặc lấy chiêu bài "cái nhìn đa chiều" làm tấm bình phong.

"Việt Nam sử lược" của học giả Trần Trọng Kim được viết bằng giọng văn khôi sáng, điềm nhiên mà hào hùng, khiến cho người đọc luôn trong tâm trạng bồi hồi xúc động trước mỗi sự kiện lớn, nhỏ qua bao thời đại nước Việt. Tuy nói rằng lược sử, với mỗi giai đoạn được trình bày nhanh gọn, súc tích, song cuốn sách vẫn đủ đầy hơn bao giờ, có tính chất tổng hợp thông tin rõ ràng. Trên hết lại được sắp xếp có hệ thống, mạch lạc theo dòng thời gian (từ nguồn gốc đến thời Pháp đô hộ), nên thiết nghĩ thế này, các bạn lười / ngại học lịch sử có thể mua vài bộ sách lịch sử như "Việt Nam sử lược" về đọc vừa tiếp thu kiến thức vừa thêm hiểu biết về lịch sử nước nhà. Mà vẫn hay, hấp dẫn, cuốn hút chẳng kém gì đọc tiểu thuyết cả. Lại như một tiểu thuyết trường thiên vậy.

Tiểu thuyết mà nhân vật trung tâm là đất nước, con người Việt Nam, cứ mỗi lần dõi theo từng diễn biến lại thấy lòng nhói đau. Có đất nước nào thăng trầm như đất nước này, có người dân nước nào chịu bao mất mát đau thương như người Việt? Trải qua bao trận chiến, máu xương thấm đỏ từng mảnh đất, từng vuông biển, nhiều vẻ vang mà cũng lắm bi ai. Đôi lúc tôi tự hỏi đất nước mình rồi sẽ ra sao?

(đọc tiếp...)

Gấp lại cuốn sách đồ sộ trong tôi vẫn còn mãi dư âm, và những trở trăn suy tư. Qua "Việt Nam sử lược" của Trần Trọng Kim - một công trình vĩ đại dành cho thế hệ chúng ta và mai sau - tôi cảm thấy biết ơn cuộc sống hòa bình, yên ổn mà mình đang có, song mặt khác, tôi và những người dân nước Việt vẫn luôn đau đáu cái nhìn về tương lai...

P/s: Tôi phải cảm ơn người đã tặng tôi cuốn sách Sử bổ ích này <3.

Một cuốn sách hay và đáng đọc! Sau khi đọc xong cuốn sách, những kiến thức lịch sử rời rạc trong đầu mình được gắn kết lại, thành một câu chuyện lịch sử hay tuyệt! Mình hiểu thêm về sự thăng trầm của lịch sử nước nhà, cuốn sách thực sự giúp nuôi dưỡng tình yêu nước Việt ta. Đọc xong cuốn sách, mình ngộ ra được rất, rất nhiều điều.

Có bạn nói cuốn sách đọc nhàm chán, như một cuốn từ điển. Khi đọc thấy review như thế, đừng vội bỏ qua một cuốn sách hay! Vì là "sử lược" nên tác giả gói gọn rất nhiều câu chuyện lịch sử trong vỏn vẹn hơn 400 trang giấy, nên bạn sẽ thấy rất nhiều tên riêng và sự kiện. Nếu muốn chi tiết hơn, hãy tìm đọc những tác phẩm chuyên sâu về từng sự kiện/ triều đại. Nhưng trước đó, hãy cứ đọc quyển này, để tóm gọn dòng chảy lịch sử trong đầu trước đã! 

(đọc tiếp...)

Cuốn này mình mượn đọc thông qua OBook, nhưng mình sẽ mua thêm vài quyển để tặng người thân và giữ trong nhà. Mình nghe nói sách này bản của NXB Kim Đồng ít lỗi sai hơn những Nhà khác. Và nếu muốn đọc sách bản gốc thì tìm mua sách trước 75. Cũng không biết thực hư ra sao. Chúc bạn tìm được bản ưng ý, và nhớ là phải đọc cuốn này nhé ^_^

Thông tin chi tiết
Tác giả Trần Trọng Kim
Nhà xuất bản NXB Văn Học
ISBN 8935236412926
Trọng lượng (gr) 720
Kích thước 16 x 24
Số trang 700
Giá bìa 175,000 đ
Thể loại