Giới thiệu sách
Được đóng góp bởi OBook Team

Macxim Gorki là nhà văn vĩ đại của giai cấp vô sản, là ngọn cờ đầu của văn học hiện thực xã hội chủ nghĩa. Trong cuộc đời hoạt động văn học gần nửa thế kỷ, ông đã để lại một sự nghiệp chói lọi, một di sản sáng tác khổng lồ - niềm tự hào của nhân dân Nga và của cả loài người tiến bộ. Truyện ngắn của Macxim Gorki có sự kết hợp hài hoà giữa hai yếu tố lãng mạn và hiện thực, ở đó có sự gắn bó máu thịt của ông với nhân dân và đất nước qua các giai đoạn cách mạng. Tuyển tập truyện ngắn Macxim Gorki chọn lọc những tác phẩm tiêu biểu nhất của ông về thể loại này, bao gồm cả những truyện mà yếu tố lãng mạn chiếm ưu thế (Makar Tsudra; Bà lão Idecghin; Bài ca chim ưng; Bài ca chim báo bão), những truyện mà yếu tố hiện thực chiếm ưu thế (Emeliên Pilai; Lão Arkhip và bé Liônka; Kẻ phá bĩnh; Vợ chồng Orlôp), những truyện mà yếu tố hiện thực và lãng mạn gần như ngang bằng, đến mức khó xếp hẳn vào loại nào (Tseakas; Hai mươi sáu anh chàng và một cô gái…).

Trong truyện ngắn, Macxim Gorki bộc lộ niềm khao khát tự do và ca ngợi ý chí hào hùng, bất khuất của con người, phơi bày tính chất tàn bạo của chế độ xã hội - chính trị trước cách mạng, chế độ giết chết mọi cái có sức sống trong con người. Đồng thời cũng đặc tả rõ nét quá trình trăn trở, tự ý thức đầy gian khổ của các tầng lớp “dưới đáy” xã hội để vươn tới sự đổi đời; đề cao và thi vị hoá lao động: phê phán lối sống và tâm lý ươn hèn của tầng lớp trí thức tiểu tư sản và tư sản…

Một trong những nét độc đáo, và cũng là thành công của Gorki trong các truyện ngắn là mô tả rất ấn tượng những con người bé nhỏ, chân đất, nghèo khổ trong mối giao hòa với thiên nhiên Nga hết sức hùng vĩ, có khi rất dữ dội mà nhiều lúc cũng thật hiền hoà. Hiện thực cuộc sống hiện ra trong những truyện ngắn của Gorki với hai màu sáng - tối, làm nảy sinh cả niềm vui sướng lẫn nỗi khổ đau, sự cảm thông lẫn lòng căm phẫn. Hiện thực đó trước hết là chính bản thân con người. Trong thế giới mà tâm hồn luôn bị giày vò đau khổ, nhà văn đã tinh tế chỉ ra những biểu hiện hết sức nhân văn, cao đẹp. Tuy nhiên, khát vọng vươn tới tương lai, vươn tới lý tưởng toàn mỹ về con người khó có thể hợp nhất với diện mạo cũng như những quan hệ thực tế hiện tại của họ. Bởi vậy, trong nhiều tác phẩm, Gorki tìm về với những tư liệu của văn học dân gian: những truyền thuyết, những huyền thoại, và trên cơ sở những tư liệu đó xây dựng những tính cách lý tưởng, nhưng song song cùng với chất dân gian huyền thoại, cuộc sống hiện thực vẫn tiếp tục được khám phá. Và như thế, chất lãng mạn và chất hiện thực cứ đồng hành với nhau, bổ sung cho nhau trong nhiều truyện ngắn của Gorki...

Trong nhiều truyện của Gorki thường hiện diện cái "tôi" - tác giả. Tác giả là người lắng nghe những câu chuyện kể, mở đầu và kết thúc tác phẩm với những ấn tượng, tình cảm hết sức chân thực, hết sức sống động về người kể chuyện, về thiên nhiên và cuộc sống con người bao quanh câu chuyện kể. Đây cũng là một đặc trưng nghệ thuật ở Gorki khi trong đó, thế giới tưởng tượng, thế giới huyền thoại cổ tích được nối với thế giới hiện thực bằng chính bản thân tác giả, vừa giúp làm nổi bật những mâu thuẫn hiện thực của cuộc sống, vừa giúp cho những khát vọng lãng mạn được thể hiện một cách chân thực hơn và mạnh mẽ hơn.

Maxim Gorki tên thật là Aleksei Maximovich Peshkov. Ông sinh năm 1868 trong một gia đình lao động nghèo tại Nizhnii Novgorod (thành phố này về sau được đổi tên thành Gorki). Năm 11 tuổi, Peshkov mồ côi cả bố lẫn mẹ. Bố ông mất sớm vì bệnh tả, một thời gian sau, mẹ ông cũng qua đời vì bệnh lao. Chỗ dựa duy nhất của cậu bé lúc này là ông bà ngoại. Tuy cuộc sống nghèo khổ và khó khăn nhưng bà ngoại là một người say mê văn chương, nghệ thuật. Tình yêu đó đã được truyền lại và lớn dần lên trong tâm hồn của nhà văn tương lai. Peshkov bỏ nhà ra đi năm 12 tuổi vì hoàn cảnh gia đình, sống lang thang, vất vưởng từ nơi này qua nơi khác, vừa kiếm sống, vừa tự nhặt nhạnh kiến thức trong trường đời để tự bù đắp cho sự thiếu hụt cơ hội học hành của mình. Những năm tháng cực khổ này đã lưu lại dấu ấn sâu đậm trong ký ức của nhà văn, trở thành vốn sống trong những trang viết về sau của nhà văn. Năm 1884, Peshkov thi vào Đại học Kazan nhưng trượt. Cuối những năm 1880, ông bị bắt vì có những hoạt động dính líu đến các tổ chức cách mạng bí mật. Năm 1887, vì quá bế tắc và tuyệt vọng trong cuộc sống, Peshkov tự sát nhưng không thành.

Năm 1892, Peshkov xuất bản truyện ngắn đầu tiên Makar Chudra dưới bút danh Maxim Gorki. Tác phẩm giành được những thành công đáng kể, mở ra một con đường sáng lạn để Gorki đi vào thế giới văn chương. Ông bắt đầu viết thường xuyên hơn cho các báo và định hình tương lai của mình với tư cách là một nhà văn chuyên nghiệp. Buổi đầu bước chân vào làng văn, ông đã may mắn gặp gỡ và làm quen được với những “cây đa cây đề” lúc bấy giờ như Anton Chekhov, Liev Tolstoy và cả Vladimir Lenin. Được sự động viên, khuyến khích của Chekhov, năm 1902, ông viết vở kịch Dưới đáy từ những trải nghiệm thơ ấu của bản thân.Về sau, trong một lần gặp gỡ và nhận được sự gợi ý, khuyến khích của Lenin, Peshkov đã viết bộ ba tiểu thuyết tự thuật nổi tiếng: Thời thơ ấu (1913 - 1914); Kiếm sống (1916) và Những trường đại học của tôi (1922). Vào thập kỷ 20 của thế kỷ 20, Gorki còn hoàn thành cuốn tiểu thuyết xuất sắc Sự nghiệp gia đình Artamov (1925). Ngày 18/6/1936, Gorki qua đời đột ngột vì bệnh viêm phổi. Tuy nhiên, một số tài liệu lại cho rằng nhà văn mất vì bệnh tim. Đã có nhiều lời đồn thổi quanh cái chết của Gorki nhưng không có chứng cớ nào thật rõ ràng. Kết luận phổ biến nhất vẫn được biết cho đến nay là Maxim Gorki đã chết một cách tự nhiên.

Reviews 1

Macxin Gorky là một nhà văn lớn của nước Nga, người đặt nền móng cho trường phái hiện thực xã hội. Cả tiểu thuyết và truyện ngắn ông cũng đều có những đóng góp đáng kể.

Ông viết nhiều thể loại: truyện ngắn, tiểu thuyết, hồi ký, chính luận, phê bình văn học và ở thể loại nài ông cũng có những thành công nhất định.

(đọc tiếp...)

Về truyện ngắn , ông nổi danh với những truyện ngắn lãng mạn: Makar Tsudra, Bài ca chim báo bão, Bà lão Idecghin, Bài ca chim ưng...

Makar Tsudra

Trong truyện ngắn của Maxim Gorki có những truyện rất hay về ý chí tự do bất khuất của con người. Trong truyện Makas Tsudra sự kiêu hãnh của Rada,sự đối kháng giữa tình yêu và tự do của đôi nam nữ tài sắc Lôikô Zôbar và Radda đã dẫn đến cái chết đầy bi kịch của đôi trai gái . Họ yêu nhau tha thiết nhưng họ còn yêu tự do hơn. Họ chết một cách kiêu hãnh với ý thức rằng không thể tiếp nhận hạnh phúc của tình yêu mà phải đổi bằng sự phục tùng nô lệ. Họ đã chọn tự do thay vì tình yêu. Tự do đối với họ cao hơn tình yêu và đã được đổi bằng một cái giá rất đắt- cái chết.

Truyện Bà lão Izecghin (1894) là tác phẩm lãng mạn xuất sắc nhất trong sáng tác thời kì đầu của Gorki, gồm 3 phần:

 -Truyền thuyết Lara

-Hồi ức của Izecghin

-Truyền thuyết về ĐanKô. 

Truyền thuyết Lara nói về một thanh niên kiêu ngạo, ích kỉ, tàn bạo tên là Lara con trai chim đại bàng và một cô gái bị con ác điểu bắt lên núi – Lara có sức mạnh phi thường, đã gây nhiều tội ác và phải chịu sự trừng phạt là phải sống cuộc đời cô đơn, lang thang, không có cuộc sống và cũng không có cái chết.

Truyền thuyết về ĐanKô kể về  Đanko một con người cao thượng, anh đã dám xả thân vì nghĩa lớn, giương cao trái tim nóng hổi của mình làm “bó đuốc của tình yêu vĩ đại đối với con người”, đưa cả bộ lạc xuyên qua rừng rậm dày đặc bóng tối ra với thảo nguyên thanh bình tự do và rực rỡ ánh sáng. 

Kết nối 2 phần trên là phần kể về cuộc đời bà lão Izecgin , bà là tổng hòa những phẩm chất của Đankô và Lara. Bà phê phán những kẻ lười biếng, hèn nhát. Bà ca ngợi những người anh hùng biết lập chiến công.

Truyện ngắn Bài ca chim ưng kể về chim ưng dũng cảm, coi hạnh phúc chính là cuộc đấu tranh sinh tử với kẻ thù vì tự do. Chim ưng đã thốt lên “Ta đã sống thật vinh quang! Ta đã biết thế nào là hạnh phúc!…Ta chiến đấu dũng cảm!..Ta đã trông thấy bầu trời!”, Hạnh phúc là trong tranh đấu, vinh quang là trong cuộc chiến giành tự do l. Những lời của sóng biển cuối bài ca chính là lời ngợi ca  vai trò và giá trị bất tử của những chiến sĩ tiên phong dám hy sinh thân mình vì nghĩa lớn.

Thông tin chi tiết
Tác giả Macxim Gorki
Dịch giả Phạm Mạnh Hùng - Cao Xuân Hạo
Nhà xuất bản NXB Văn Học
Năm phát hành 05-2019
Trọng lượng (gr) 770
Giá bìa 130,000 đ
Thể loại