Giới thiệu sách
Được đóng góp bởi OBook Team

Tác phẩm:

Từ Dụ thái hậu là một trường thiên tiểu thuyết gồm 69 chương, có thể xem là tiểu thuyết lịch sử dạng “cung đấu” hiếm hoi của văn học đương đại, viết về thời nhà Nguyễn, triều đại cuối cùng trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Tác phẩm là cuốn tiểu thuyết tâm huyết của nữ nhà văn nổi tiếng xứ Huế Trần Thùy Mai, với văn phong thuần Việt và cốt truyện đậm chất điện ảnh, sinh động cuốn hút từ đầu đến cuối.

Tác giả chọn hậu cung làm nền để kể câu chuyện dài về cuộc đời một trong những bà hoàng lừng danh trong sử Việt, đó là bà Phạm Thị Hằng, chánh thất của hoàng đế Thiệu Trị, sau trở thành hoàng thái hậu Từ Dụ nổi tiếng hiền đức. Thời gian của tác phẩm trải dài 30 năm, qua 3 triều vua Nguyễn: Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị; từ lúc cô thiếu nữ 13 tuổi Phạm Thị Hằng theo cha từ vùng đất phương Nam trù phú về kinh đô, chịu bao thăng trầm dâu bể rồi trở thành người đứng đầu hậu cung nhà Nguyễn. Cô tiểu thư họ Phạm xinh đẹp, thông minh và nhân hậu đã chứng kiến rất nhiều phận đời sau bức tường thành cung cấm, những bi kịch chốn cung đình, và rồi bản thân nàng cũng trở thành một thân phận điển hình. Những mưu mô thủ đoạn tàn độc đầy rẫy ở hậu cung đôi lúc làm khuynh đảo cả triều chính, gây ra những cái chết tức tưởi, những án oan dậy trời tiếng nhơ khó rửa, đến mức hậu thế phải tốn nhiều bút mực tranh luận.

Giữa nơi cung cấm xa hoa đầy bí hiểm đó, mối tình của Phạm tiểu thư và hoàng trưởng tử Miên Tông (vua Thiệu Trị sau này), nổi lên trong trẻo, lãng mạn và chung thủy, dẫu gặp không ít trắc trở éo le. Bên cạnh đó còn có bóng dáng thầm lặng mà trung thành trước sau như nhất của Trương Đăng Quế, đệ nhất công thần nhà Nguyễn, người mang mối ẩn tình với nàng bao năm (mối tình này đã trở thành một “đại nghi án” gây tranh cãi của triều Nguyễn). Cuộc chiến cam go bảo vệ tình yêu, danh phận; bênh vực giúp đỡ người ngay và  lẽ phải ở nơi quyền quý thực sự gay cấn và đầy hiểm nguy, nhất là khi tranh tối tranh sáng thiện ác khôn lường.

Ngoài trục chính với các nhân vật trung tâm kể trên, tác phẩm còn là xoay quanh các mối quan hệ quân thần, huynh đệ, cả những phức tạp trong hoàng thất, khi quyền lực luôn luôn bị nhòm ngó tranh giành và không từ thủ đoạn nào để thoán đoạt. Chính trường nhà Nguyễn, từ thời Gia Long khởi lập đến lúc vua Tự Đức lên ngôi, được tái hiện sinh động và hấp dẫn, với các nhân vật lịch sử được khắc họa rất sắc nét, và các sự kiện lịch sử hiện ra chân thực dù vẫn nằm trong dụng ý sáng tạo của nhà văn. Nhẹ nhàng, tinh tế, không lên gân, tác giả lồng ghép mọi ý tưởng, suy nghĩ, lý giải của mình bằng cách kể chuyện, mạch lạc và cuốn hút, đầy sức thuyết phục. Bạn đọc có thể bị “thu phục” bởi cách nhà văn Trần Thùy Mai “chiêu tuyết” cho Đức Từ Dụ trong mối tình oan trái với Trương Đăng Quế; thú vị với các tình huống vua tôi đấu khẩu; cùng bức xúc với tiếng xấu khó xóa của Minh Mạng trong việc xử vụ án Mỹ Đường thông dâm với mẹ ruột; cũng như không thể phủ nhận sự tinh tế của nữ nhà văn xứ Huế trong miêu tả tâm lý nhân vật hợp tình hợp lý, thấu suốt lẽ đời. Các nhân vật hấp dẫn và gây ấn tượng trong tiểu thuyết này có rất nhiều: Gia Long thâm trầm khôn khéo, Minh Mạng thông minh quyết đoán và nam tính, Thiệu Trị giàu tình cảm, cả nể, Tam phi Ngọc Bình “con vua mà lại hai lần vợ vua”, Nhị phi Trần Thị Đang cơ mưu xảo quyệt, Trương Đăng Quế điềm đạm nhu cương chu toàn, và Phạm Thị Hằng dịu dàng thông minh, luôn lấy lòng nhân đối đầu cường bạo...

Có thể nói, “Chỉ thông qua các chuyện trong hậu cung, chính trường nhà Nguyễn qua ba triều vua hiện lên một cách sinh động dưới ngòi bút sắc sảo của nữ nhà văn Trần Thùy Mai. Mặt khác, văn hóa phong tục được gói trong các lễ nghi giao tiếp, trong các sinh hoạt cung đình và dân dã được mô tả rất tinh tế, rất Huế. Từ Dụ thái hậu là một cuốn tiểu thuyết lịch sử hấp dẫn và trung thực lạ lùng.” (Hoàng Quốc Hải)

Nhà xuất bản Phụ nữ trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Tác giả: Trần Thùy Mai

Quê ở Huế

Sinh ở Hội An

Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam

Một số trích đoạn hay:

1. Gia Long và Tam phi Ngọc Bình:

“Nhà vua nâng mặt Tam phi lên nhìn.

- Sao chẳng bao giờ trẫm thấy nàng cười vậy? Đến bây giờ vẫn còn oán trách trẫm sao?

Tam phi cúi đầu:

- Thần thiếp là phận sâu kiến, đâu dám oán bệ hạ!

Vua Gia Long gằn giọng:

- Nàng không oán ta là đúng. Cả triều đình Tây Sơn bị tận diệt, cả nữ tướng Bùi Thị Xuân một thời lừng lẫy cũng đã bị xéo nát dưới chân voi. Nàng có nhớ không?

Tam phi rùng mình:

- Thiếp làm sao quên được.

Vua Gia Long nhếch cười:

- Địa vị nàng trong triều Tây Sơn còn lớn hơn Bùi Thị Xuân. Nếu ta muốn thì nàng cũng có thể bị xéo nát dưới chân voi! Nhưng ta đã tha cho nàng, lại còn đưa nàng lên địa vị cao quý. Nàng có biết vì sao như vậy không?

Tam phi lặng lẽ giây lâu rồi bỗng bật ra:

- Thần thiếp biết. Vì... Vì bị voi giày chỉ đau đớn có một lần. Còn sống để chịu giày xéo mỗi ngày mới thật là đau đớn vạn lần!

Vua Gia Long nhổm dậy:

- Á à... Nàng dám nói vậy sao?

Không nén được tức giận, ngài xô Tam phi ngã sóng soài dưới chân giường.

- Ngọc Bình, nàng thật ngu dại. Ta đã giải thoát cho dân chúng khỏi ách của Tây Sơn, giải thoát cả cho nàng! Thế mà nàng dám nói là đang chịu giày xéo! Ta cho đuổi cổ cả hai mẹ con bây giờ!

Tam phi sợ hãi, lết tới níu lấy áo nhà vua:

- Hoàng thượng, xin tha tội thần thiếp lỡ lời. Có lúc thiếp không biết mình đang nói gì nữa.

Vua Gia Long dịu lại:

- Ngọc Bình, nàng bị giặc Tây Sơn cưỡng ép kết hôn. Nay trẫm đã giải thoát cho nàng, nàng hãy xóa sạch ra khỏi tâm trí cái khoảng thời gian theo giặc. Nghe chưa?

Tam phi ôm mặt khóc.

Vua Gia Long quát:

- Nín!

Tam phi sợ hãi im bặt, lấy tay áo lau nước mắt.

Thấy bộ dạng Ngọc Bình thảm hại như vậy, không hiểu sao trong lòng nhà vua dâng lên một cảm giác hứng thú vô bờ bến. Vua ôm nàng vào lòng, âu yếm vuốt ve:

- Trẫm thương nàng lắm. Thấy nàng khóc lóc trẫm cứ tưởng như cái ngày chiến thắng ấy mới xảy ra hôm qua đây thôi...

Tam phi đang run rẩy chợt mở to mắt.

- Vậy là thấy thần thiếp đau khổ thì bệ hạ mới thỏa lòng, phải không?

Vua Gia Long không đáp, kéo Tam phi nằm xuống.

Áo khoác mỏng của Tam phi rơi xuống bên giường.

Từ dưới nhà ngang, cách mấy lớp cửa son, Hạnh Thảo đang dỗ Ngọc Ngôn bỗng nghe Tam phi rú lên một tiếng.

Đứng trực ngay dưới thềm, Trung Tín nghe tiếng nhà vua ôn tồn vọng ra từ trong màn gấm:

- Trẫm có làm nàng đau đâu?

Trên nệm phỉ thúy, Tam phi oằn mình thở hổn hển, mắt mở to đầy vẻ hãi hùng. Không, nàng kinh sợ không phải vì đau: nhà vua là một người đàn ông trầm tĩnh, nhẹ nhàng và lịch lãm.

Nhưng nàng thét lên vì trong lúc ấy nàng vừa thấy vua Tây Sơn Quang Toản hiện ra, người đầm đìa máu.”

2. Gia Long chọn người kế vị:

“- Ta biết mình sẽ ra đi trong lúc triều đình đang chia thành hai nhóm, kẻ phò Đảm, người phò Đán. Đảm hay Đán đều là máu thịt của ta, truyền ngôi cho Đảm hay Đán đều có chỗ được và chưa được. Đán làm cho người ta yêu mà giúp, Đảm làm cho người ta nể sợ mà phục tùng. Đán mềm mại quá, Đảm thì cứng rắn quá. Đán cởi mở quá, Đảm kiên quyết quá.

Vua dừng lại nghỉ một lúc rồi tiếp:

- Thuở ta còn khó khăn, Tây Sơn thì mạnh, ta thì yếu, đành phải dựa vào Tây dương để giành lại đất nước. Văn minh Tây dương nhiều điều không hợp với phong hóa nước ta. Nhưng họ mạnh hơn ta nhiều lắm, nếu ta không khéo sẽ không yên với họ được. Đán bây giờ cũng như Cảnh trước kia, thường quá thiên về Tây; Đảm thì ngược lại, quá khắt khe bài xích họ; hai cái đều có chỗ rất dở. Mình dễ quá thì họ tham mà lấn; mình khó quá thì họ lấy sức mà đè, đằng nào cũng thiệt cho mình. Bao năm nay ta vẫn giữ cách xử sự mềm dẻo, linh động với họ, khiến họ làm lợi cho ta mà không xâm phạm đến ta được. Sau này các khanh hiểu ý đó của ta mà giúp tân vương giữ gìn đất nước. Hãy thận trọng, chuyện này không phải dễ đâu.

Lê Văn Duyệt cúi đầu:

- Hoàng thượng thật sáng suốt. Những lời hoàng thượng vừa phán, cũng chính là tâm huyết của thần. Nhưng, tâu hoàng thượng, thế ai sẽ là tân vương?

Vua Gia Long khẽ nhếch cười, cái cười thoáng qua ấy như muốn giễu cợt Lê Văn Duyệt: “Ta biết mà, ông sốt ruột lắm đây!” Vẻ mặt ngài trở lại nghiêm nghị:

- Từ từ, từ từ rồi ta sẽ nói:

Nay tình thế bắt phải chọn, thì ta chọn Đảm, vì Đảm lớn hơn, vì vua càng trưởng thành thì đất nước càng vững mạnh. Đảm thông minh, quyết đoán, cương trực, sau này có thể là vị vua tốt. Hai khanh là đại thần cố mệnh, hãy cố hết lòng phò vua mới để khỏi phụ lòng ủy thác của ta.

Lê Văn Duyệt và Phạm Đăng Hưng quỳ xuống, vẻ mặt vẫn còn hoang mang.

Vua run run chìa hai tay, nắm chặt lấy tay hai người.

Cử chỉ ấy của hoàng đế, trong giờ phút trọng đại này, làm Lê Văn Duyệt và Phạm Đăng Hưng đều xúc động. Cả hai đổi nét mặt, rập đầu:

- Chúng thần xin tuân theo thánh ý!”

3. Trương Đăng Quế - Phạm Thị Hằng – Miên Tông:

“Trên bờ, Đăng Quế đi lẫn trong đám thiện nam tín nữ, dáo dác nhìn quanh, tìm kiếm. Đông quá, chàng nhìn quanh, tìm mãi, tìm mãi không thấy...

Lúc ấy Hằng đang ở ngoài xa, trên một con thuyền bồng bềnh trước Phu Văn Lâu. Từ trên mui thuyền cúi mình xuống, Hằng thả từng chiếc đèn hoa, khuôn mặt thiếu nữ ửng hồng trong ánh sáng lung linh.

Một thuyền khác chèo phía sau, trên thuyền là hoàng tử Tông và Giám Lê, cả hai đều mặc đồ thường dân.

Hoàng tử Tông bảo Giám Lê:

- Mau lên, chèo mau thêm một chút.

Giám Lê cười hinh hích:

- Dạ, cho kịp thuyền cái cô xinh xinh kia phải không?

Tông cười, chụp lấy mái chèo, tự tay chèo thuyền lên ngang thuyền của Hằng.

Thấy có thuyền áp sát thuyền mình, Hằng ngửng lên. Cô đưa cho Tông và Giám Lê mỗi người một chiếc đèn giấy.

Tông làm quen:

- Cô ơi cô, người ta thả đèn thế này để làm gì vậy cô?

Hằng vẫn chăm chú thả từng chiếc đèn xuống mặt nước:

- Không biết, thích thì thả chơi thôi. Nhưng có nghe sư ông nói, những linh hồn ngụp lặn trong dòng sông vô minh, nên mỗi chiếc đèn thả xuống là để soi cho một linh hồn hướng về cõi sáng đó.

Tông bỗng nhiên chạnh lòng:

- Vậy hả, vậy tôi thả chiếc đèn này cho mẹ tôi mới được.

Hằng ái ngại:

- Mẹ anh mất rồi à?

Tông gật đầu, lặng lẽ. Giám Lê hỏi:

- Cô tên gì, nhà ở đâu, cho tụi tôi làm quen được không?

Hằng nhớ lời Hạnh Thảo dặn, khi ra ngoài đừng để lộ thân phận của mình.

- Tôi là thị nữ nhà Phạm thượng thư, quan lớn tôi sai lên đây giúp đàn chay cho công chúa. Còn các anh là ai, nhà ở đâu?

Hoàng tử Tông huých tay Giám Lê. Giám Lê nói dối ngon lành:

- Hai đứa tôi là con nhà buôn bán ở ngoài cửa Đông Hoa.

Hằng hồn nhiên:

- Nhà các anh buôn gì?

Hoàng tử Tông tủm tỉm cười:

- Cha tôi mới được thừa kế một cửa hàng bán ghế, nhờ trời đang đắt khách lắm.

Hằng thấy cung cách của Tông, ngờ ngợ ngước mắt nhìn. Giám Lê nhanh nhẩu chen vào:

- Hôm nay ngày tốt anh em tôi đi chùa cầu phúc cầu duyên, mong cho sớm lấy được vợ tốt.

Hằng nghe giọng đùa cợt thì mỉm cười, quay lưng đi. Thuyền đổi hướng ngược dòng lên Thiên Mụ. Tông nhìn theo, thoáng chút ngẩn ngơ. “Con nhà ai mà dễ thương quá ta?”

 Trên bờ, trong đám đông, Đăng Quế vẫn đi tìm. Quế đi cho đến khi đêm hội tan, chỉ còn một dải sông Hương êm như nhung dưới trăng rằm, và những hoa đèn đủ màu càng lúc càng bập bềnh trôi xa về phía biển.”

4. Thái hậu Trần Thị Đang và hoàng đế Minh Mạng:

 “Vua Minh Mạng giật mình, thoạt đầu ngạc nhiên, rồi một nụ cười thích thú hiện ra trên gương mặt:

- Mẹ! Con thực sự thán phục mẹ. Con chưa nghĩ được điều này. Mẹ đúng là người sinh ra vua!

Thái hậu cũng tươi nét mặt:

- Ta chưa nói hết. Nếu nay hoàng thượng chỉ ban hành một cái lệ mới là không lập tể tướng, tất sẽ lộ rõ cái ý nghi ngờ Lê Văn Duyệt, làm cho y và phe cánh y bất mãn đề phòng. Để cho kín kẽ, hoàng thượng hãy đặt ra cái lệ Tứ bất lập, sẽ không ai nói gì được.

Vua Minh Mạng tỏ vẻ dè dặt:

- Tứ bất lập là sao ạ?

Thái hậu tươi cười:

- Ta vừa nghĩ ra cái tên ấy, tạm gọi như thế cho dễ nhớ. Tứ bất lập là không lập bốn tước vị lớn, trong cung cũng như ngoài triều. Trong triều không lập tể tướng, không tuyển trạng nguyên; trong cung không lập toàng hậu, không phong thái tử. Ta làm có trên có dưới, có trong có ngoài như thế thì không ai ca thán gì được.

Vua Minh Mạng cau mày.

- Không lập hoàng hậu? Không phong thái tử?

Thái hậu vẫn điềm nhiên:

- Tại sao không? Trước đây ta có là hoàng hậu đâu? Vậy mà mọi việc cuối cùng vẫn tốt đẹp đó thôi!

Vua Minh Mạng lặng thinh, không nói. Lúc vua cáo từ về rồi, thái hậu quay lui, khẽ vỗ tay làm hiệu. Tổng quản thái giám Trần từ sau màn bước ra.

- Ngươi thấy chưa? Ta không nói sớm thì có người sẽ nói trước ta đó.

Thái giám Trần đắc ý:

- Thái hậu quả là tài trí hơn người. Xưa nay người ta vẫn nói “Tiên hạ thủ vi cường”, ai ra tay trước, người ấy mạnh hơn. Thần chỉ e…

- Nhà ngươi e cái gì?

- Thần chỉ e thói thường, đàn ông lúc nào cũng nghe lời vợ hơn nghe mẹ. Hoàng thượng lặng im không nói gì, chưa biết ngài sẽ tính sao đây?”

5. Hoàng trưởng tử Miên Tông và hoàng đế Minh Mạng:

“Cố kiên nhẫn chờ cho vua cha dùng gần xong bữa, Miên Tông lấy hết can đảm nói một hơi:

- Tâu phụ hoàng, Ngô Hiền tần nói là sắp kén con gái nhà quan để làm cung tần cho con. Con thấy con gái Tổng tài Phạm Đăng Hưng nết na xinh đẹp, con rất muốn có người ấy, xin phụ hoàng chuẩn y cho phép!

Vua Minh Mạng hơi bất ngờ, nhíu mày nhìn Miên Tông, một lúc sau mới hỏi:

- Nội trong kinh thành biết bao nhiêu tiểu thư khuê các, sao ngươi không chọn? Lẽ nào trên đời chỉ có một người con gái sao?

Miên Tông vẫn chăm chăm:

- Tâu phụ hoàng, lòng con đã quyết, suốt đời chỉ chọn một mình Phạm tiểu thư thôi ạ!”

6. Trương Đăng Quế và Phạm Thị Hằng:

“Khi ấy trời chiều, lớp học vừa xong. Trương Đăng Quế một mình bước trên lối đi. Trên vẻ mặt anh phảng phất một nỗi buồn âm thầm.

- Anh Quế!

Đăng Quế giật mình đứng lại. “Hằng đấy à?”

Hằng lại gần:

- Em đây. Em có chút việc này muốn nhờ anh!

- Nghe nói Hằng sắp làm dâu hoàng thất rồi, còn gì phải nhờ anh nữa.

Hằng nhăn mặt:

- Anh cũng trêu em như mọi người sao. Ai gặp em cũng chúc mừng, mà chẳng ai biết là  em khổ tâm lắm !

Đăng Quế giọng nửa đùa cợt, nửa mát mẻ:

- Vào cung hầu hoàng tử, danh giá vẻ vang như thế, còn khổ tâm cái gì.

Hằng bực mình:

- Anh Quế, anh tệ lắm. Trước đây anh đã nói thương em như là em gái của anh, em cũng coi anh như người anh cả. Vậy mà nay anh không hỏi han gì đến tâm sự của đứa em gái này, chỉ nói những lời chia vui hời hợt cũng như người lạ. Anh làm em tủi lắm!

Đăng Quế vội vàng dịu giọng.

- Em có tâm sự gì, hãy nói cho anh nghe đi!

Hằng thở dài thậm thượt:

- Anh Quế ơi, nay hoàng thượng truyền thi bắn cung…

Cô kể lể hết tất cả sự tình. Đăng Quế nghĩ thầm trong bụng: Miên Tông và Miên Hoằng đều là học trò của ta, sức học của cả hai, nếu đem văn tài mà thi thì Miên Tông hơn chắc. Còn đem võ nghệ thì Hoằng nhất định là hơn. Chọn thi bắn cung, chắc chắn là do Hiền tần xui hoàng thượng, để giành phần thắng cho con mình rồi, nhưng cũng do tính cách hoàng thượng mạnh mẽ, chuộng võ. Bây giờ ý trên đã quyết, xoay chuyển rất khó. Mà đằng nào, ai thắng ai thua thì Hằng cũng sẽ phải vào trong hậu cung, mình không gặp Hằng nữa rồi. Dẫu mình có vào cung dạy học, cũng vẫn mãi mãi kẻ bên ngoài, người bên trong Tử Cấm Thành, suốt đời cách biệt.

Nghĩ đến đó Đăng Quế cảm thấy đau lòng. Hằng nói mấy lần, anh mới sực nghe:

-  Hằng sợ lắm anh Quế à! Anh Quế cố gắng giúp Hằng đi?

Đăng Quế bồi hồi:

- Em muốn anh giúp như thế nào đây?

- Anh bắn cung còn giỏi gấp mấy Miên Hoằng, bây giờ anh dạy liền cho Miên Tông, họa chăng Miên Tông giành được phần thắng!

Đăng Quế nhìn chăm vào mặt Hằng:

- Vậy nghĩa là… em muốn Miên Tông thắng cuộc? Nghĩa là trong lòng em đã chọn Miên Tông?

Hằng lúng ta lúng túng:

- Thì em thấy… Miên Tông hiền lành hơn, sâu sắc hơn, lại có hoàn cảnh rất đáng thương…

Đăng Quế như bị một đòn ngầm vào tim:

- Thôi, em không cần nói nữa, anh đã hiểu rồi!”

Reviews 7

Sau khi đọc Hồ Quý Ly của bác Nguyễn Xuân Khánh thì mình đã quyết định sẽ đọc thêm những bộ tiểu thuyết lịch sử Việt Nam khác để có thêm những kiến thức lịch sử song hành cũng những giá trị văn chương. Và “ Từ Dụ thái hậu” của cô Trần Thuỳ Mai đã khiến mình rất đỗi thoả mãn.

Câu chuyện xoay quanh cuộc đời của người đàn bà đã rất nổi danh trong lịch sử triều Nguyễn Việt Nam bởi sự hiền hậu, nhân từ- Từ Dụ thái hậu. Từ thuở còn là cô con gái yêu của minh thần Phạm Đăng Hưng với cái tên dân dã Phạm Thị Hằng cho tới khi vào kinh đô, trải qua bốn triều vua Gia Long- Minh Mạng- Thiệu Trị- Tự Đức, bà vẫn là hiện thân của sự tảo tần, đức hy sinh và lòng nhân từ chưa bao giờ vơi cạn.

(đọc tiếp...)

Cái hay của tiểu thuyết này là chất Huế thấm đượm trong từng câu chữ. Từ những nét tính cách dịu dàng, đôn hậu vẫn ẩn hiện sau những mưu mô, tranh quyền đoạt vị chốn hoàng cung đến những món ăn tinh tuý, tỉ mẩn vốn đã là đặc trưng của xứ Huế. Ngôn ngữ đậm đà bản sắc nơi sông Hương núi Ngự được người con xứ Huế - Trần Thuỳ Mai vận dụng rất linh hoạt. Chẳng thế mà giữa khung cảnh triều đình sơ sảy chút là đầu rơi, máu chảy, một câu nói cũng đủ mất mạng người, độc giả vẫn tìm ra những dư vị sâu lắng và ấm áp. Điều ấy được hun đúc chính từ nét tính cách khác biệt của nhân vật chính- thái hậu Từ Dụ.

Tôi đánh giá cao cái cách Trần Thuỳ Mai đã khéo léo lồng vào tiểu thuyết những giai thoại, tin đồn xung quanh cuộc đời Từ Dụ thái hậu nói riêng và của triều đình nhà Nguyễn nói chung và giải quyết nó hết sức xác đáng và tinh tế. Ví như tin đồn về mối tình giữa Từ Dụ thái hậu và đệ nhất công thần Trương Đăng Quế hay chuyện Nguyễn Phúc Mỹ Đường bị vu oan thông dâm với mẹ ruột là Tống Thị Quyên dẫn đến thân bại danh liệt... Để làm được điều đó, Trần Thuỳ Mai hẳn đã đặt tất cả tâm nguyện và tình cảm của mình vào cuốn sách này.

Rất nhiều nhân vật và sự kiện lịch sử nổi tiếng đã được tái hiện một cách sống động trên từng trang viết. Tuy nhiên, quyển Hạ của cuốn sách vẫn còn 5 lỗi đánh máy, hy vọng trong lần tái bản, những lỗi này sẽ sớm được khắc phục.

Từ Dụ Thái Hậu - tiểu thuyết mới nhất của nhà văn Huế - Trần Thuỳ Mai. Mình chờ cô đã lâu, từ khi tập truyện ngắn “Onkei yêu dấu” xuất bản năm 2010, mình hóng mãi không thấy cô xuất hiện, tưởng cô không viết nữa, ngờ đâu là cô dành thời gian thai nghén bộ tiểu thuyết lớn này.

Và như ta đã biết về một Trần Thuỳ Mai thấm đẫm chất Huế trong những truyện ngắn trước đây, trong Từ Dụ Thái Hậu, tác giả vẫn giữ nguyên sự dịu dàng trong lối hành văn khiến cho cuốn sách được giới thiệu là "bộ tiểu thuyết “cung đấu” hiếm hoi của văn học đương đại " trở nên nhẹ nhõm hơn, bớt đi những màn tranh đoạt khốc liệt như ta vẫn thường xem trên phim hay sách Trung Quốc.

(đọc tiếp...)

Từ Dụ Thái Hậu kể về hành trình trở thành bậc mẫu nghi thiên hạ của cô bé xinh đẹp hiền hậu mười ba tuổi Phạm Thị Hằng, con của ông quan thanh liêm Phạm Đăng Hưng dưới thời vua Gia Long. Nàng được tiến cung cho cháu vua Gia Long là hoàng tôn Tông - tức vua Thiệu Trị (con hoàng tử Đảm - vua Minh Mạng). Cha nàng vốn hiểu chốn hậu cung phức tạp với bao nhiêu chuyện tranh quyền đoạt vị, không muốn nàng phải sống trong cảnh mưu mô đấu đá giữa những phi tần, nhưng phải đành chịu phép vua. Cuộc đời Phạm thị Hằng từ đây bước sang một trang khác, đau khổ nhiều hơn vui thú, vì khi bước vào hậu cung, nàng có muốn hiền lành , muốn sống giản dị yên ổn cũng không được nữa...Suốt cuộc đời gần 30 năm trong cung, nàng phải chịu sự chuyên quyền độc đoán của Nhị phi Trần Thị Đang- Thái hậu - Thượng hoàng thái hậu. Đến khi Thượng hoàng thái hậu chết đi thì nàng cũng cận kề cửa tử mất rồi. Nàng chỉ có niềm vui duy nhất là chồng nàng - Miên Tông trước sau vẫn một lòng yêu nàng, từ lúc còn là học trò Trương Đăng Quế cho đến khi Miên Tông trở thành vua trên ngôi cao. Có lẽ nhờ vào tình yêu hiếm thấy trong thời đại vua chúa có hàng trăm phi tần là lẽ thường này mà nàng vượt qua tất cả mọi khổ đau, vẫn đứng vững cho đến khi con nàng -Hồng Nhậm (Tự Đức) - được lên ngôi. Và quả thực nàng như bông sen trắng mọc lên giữa vũng bùn nội cung, dù quanh nàng bao phi tần suốt ngày bàn mưu sâu kế độc hãm hại nàng và hãm hại lẫn nhau, nàng vẫn giữ vững tấm lòng hiền hậu bao dung như những ngày đầu. Chính vì vậy nàng đã được đền đáp xứng đáng bằng một tình yêu chung thủy và một đứa con hiếu hạnh chăng ?

Xuyên suốt câu chuyện là chiều dài lịch sử 30 năm nhà Nguyễn với 4 đời vua Gia Long - Minh Mạng - Thiệu Trị - Tự Đức, độc giả sẽ được gặp một Lê Văn Duyệt tài trí hơn người, một Phạm Đăng Hưng liêm khiết giản dị, một Trương Đăng Quế trung thành tài giỏi...,Qua ngòi bút uyển chuyển sinh động của Trần Thuỳ Mai, những nhân vật lịch sử này hiện lên khá chân thực, khiến cho câu chuyện càng thêm hấp dẫn bên cạnh những diễn biến tranh đoạt chốn hậu cung của các phi tần.

Theo đánh giá cuả bản thân, đây là một tiểu thuyết lịch sử hay, dung hòa được yếu tố văn chương và lịch sử,thiết kế bìa đẹp, hầu như không có lỗi biên tập nào, hy vọng sẽ là cuốn sách bán chạy.

Đây là bộ tiểu thuyết mình ưng ý nhất trong năm nay. Sau khi đọc, mình thấy rất "thoả mãn", và thú vị là mình đã thuộc lòng giai đoạn lịch sử được nhắc đến trong sách, điều mà - ngoài tiểu thuyết lịch sử - chắc khó có thể loại nào dám tự tin khẳng định có thể làm được. 

Bộ tiểu thuyết này kể về hành trình trở thành hoàng hậu, rồi thái hậu của bà Phạm Thị Hằng. Mình cứ tưởng rằng nó sẽ bao quát cả cuộc đời của bà, nhưng không. Gần hết quyển Thượng thì bà mới thành vợ của Thái Tử Miên Tông (tức vua Thiệu Trị - con vua Minh Mạng). Cuốn sách khép lại lúc bà vừa lên ngôi Thái Hậu - tức khi vua Thiệu Trị băng hà, và Tự Đức vừa lên ngôi. Mình đọc xong vẫn thấy tức anh ách vì hết sớm quá (cảm giác chung mỗi khi đọc được một cuốn sách hay, chắc bạn hiểu phải ko?). Mình hy vọng cô Trần Thuỳ Mai sẽ cho ra phần 3, mình rất muốn đọc đến đoạn bà xin quân Pháp giảm thuế cho dân ta, đọc thêm về tấm lòng đức độ của bà được nhân gian truyền tụng.

(đọc tiếp...)

Mình cho là mình khá khó tính khi đọc tiểu thuyết, mình hay đọc non fiction hơn, nhưng bộ tiểu thuyết này đã hoàn toàn chinh phục mình. Cách cô Mai dẫn dắt câu chuyện cực kì khéo léo, các yếu tố lịch sử không hề khô khan, ngược lại, rất sống động. Điều mình thích nhất là giọng kể có thể nói là trung lập, không sa đà vào các chi tiết vô bổ (điều mình hay bắt gặp ở các tiểu thuyết). Mỗi chi tiết hay tình tiết đều có một giá trị rõ ràng, làm mình liên tưởng đến một bức tranh thêu phụng tinh tế, bởi chi tiết này đan móc vào chi tiết khác thật tự nhiên và tài tình, tạo thành một mạch truyện liên tục, xuyên suốt, không có chỗ nào sượng sùng. Qua ngòi bút của cô Trần Thuỳ Mai, những sự kiện lịch sử, cuộc sống chốn hậu cung âm ỉ nhiều âm mưu, đố kị hiện lên vô cùng sinh động, nhưng cũng rất gần gũi bởi những “chất liệu” rất Việt Nam.

Những năm đầu chập chững xa nhà vào Huế học, có một lần chị chung xóm trọ dẫn mình vào Đại Nội chơi, lúc gần về thì trời đã tối, tới một khu gạch hoang mình giở trò nhát ma, bà chị nghiêm giọng quở trách, đây là chốn linh thiêng, em đừng hù doạ như vậy. Kể từ đó trở đi mình mới ý thức được Huế thật sự là vùng đất tâm linh.

Biết đến tác giả Trần Thùy Mai cũng đã lâu khi đọc một vài truyện ngắn nhẹ nhàng của cô, và đến với tác phẩm mới nhất lần này, tiểu thuyết lịch sử "Từ Dụ thái hậu" mình thật sự chỉ muốn nói rằng tác phẩm quá xuất sắc. Chúng ta là những đứa con sinh ra khi chế độ phong kiến đã hoàn toàn lụi tàn, chỉ còn lại những dấu tích đền đài cổ xưa, những hành lang phủ lên lớp bụi mờ thời gian âm u huyền bí. Lắm lúc mình tự hỏi đằng sau chốn cung vàng điện ngọc đó đã từng xảy ra những câu chuyện kinh thiên động địa nào. Đọc "Từ Dụ thái hậu", mình không thể dứt ra được vì như đang được tác giả nắm tay dắt vào ẩn mình trong những thước phim sống động về cuộc sống chốn cung đình, trải dài qua 4 triều vua: Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức. Giọng văn tự nhiên, phù hợp với bối cảnh cũng như tính cách, địa vị của từng nhân vật. Nhân vật trung tâm là cô bé Phạm Thị Hằng, về sau là Từ Dụ thái hậu. Tuy nhiên khám phá tác phẩm, bên cạnh việc theo dõi cuộc đời thăng trầm của một vị cung phi hiền đức, mình còn biết thêm được nhiều người, nhiều sự kiện lịch sử mà lâu nay còn mơ hồ. Mạch truyện ly kỳ, hấp dẫn, lắm lúc kịch tính đến nghẹt thở nhưng bên cạnh đó cũng nhẹ nhàng và đong đầy tình cảm, đậm màu sắc Huế. Những nghi lễ cung đình, những phong tục tập quán về ma chay, cưới hỏi.... được tái hiện rất chân thực. Tác giả thật sự là một người am hiểu sâu sắc về lịch sử, văn hoá xứ thần kinh, hơn hết, mình nghĩ điều làm nên thành công cho tác phẩm chính là tình cảm gắn bó máu thịt mà tác giả dành cho quê hương xứ Huế.

(đọc tiếp...)

Cám ơn cô đã khai sinh ra đứa con tinh thần vô cùng ý nghĩa. Hy vọng trong tương lai cô sẽ còn mở thêm nhiều cánh cửa mới để đưa người đọc quay trở lại khám phá lịch sử nước nhà.

#Review #Từ_Dụ_Thái_Hậu

Không hiểu sao gần đây rất có nhã hứng với tiểu thuyết lịch sử. Cùng là giai đoạn lịch sử đó nhưng viết dưới dạng tiểu thuyết trở nên vô cùng sống động và hấp dẫn, giúp người đọc dễ tiếp nhận, dễ hiểu, dễ nhớ và yêu thích lịch sử hơn.

(đọc tiếp...)

Từ Dụ thái hậu là tiểu thuyết lịch sử về Phạm Thị Hằng, sau này là Từ Dụ thái hậu mẹ của vua Tự Đức từ lúc còn là một cô gái cho tới khi trở thành Thái hậu.

Không biết có phải do tác giả Trần Thuỳ Mai sinh ra ở Huế, mang nét dịu dàng của một cô gái Huế không mà Từ Dụ thái hậu được viết với lối viết rất nhẹ nhàng, dịu dàng nữ tính nhưng rất hấp dẫn cuốn hút.

Ở đâu có quyền lực là ở đó có tranh dành, đấu tranh khốc liệt. Quyền lực đi kèm với lợi ích của cá nhân nên người ta tan xương nát thịt, tranh dành đổ máu, quên cả tình thân chỉ vì cái ghế quyền lực ấy. Dùng đủ mọi mưu sâu kế bẩn thâm hiểm tàn độc để tranh quyền đoạt vị. Càng đứng trên quyền lực con người ta càng cô đơn, nơi quyền lực là nơi ít có tình người.

Nơi thâm nghiêm kín cổng cao tường, cung vàng gác tía, xa hoa lộng lẫy là những âm mưu, thủ đoạn, kèn cựa, giám sát, thăm dò, đề phòng lẫn nhau. Kết bè kéo đảng tiêu diệt lẫn nhau, dìm nhau, dẫm đạp lên nhau mà sống. Trên thành càng sáng thì chân thành càng tối, càng xa hoa lộng lẫy càng đen tối.

Trong giai đoạn lịch sử phức tạp biến động ấy thì Từ Dụ thái hậu hiện lên như một điểm sáng trong dòng chảy lịch sử đầy biến động. Bà hiện lên là một người phụ nữ đức hạnh nhân từ. Chịu không ít uất ức, chịu không ít khổ cực đau thương nhưng bà luôn dùng lòng nhân từ để đối đãi với mọi người kể cả kẻ thù của mình. Bà luôn dạy con phải nhân từ đức độ: lấy oán báo oán, oán không tan; lấy ân báo oán, oán sẽ tan, bà dạy con mình phải lấy lòng nhân từ mà cai trị.

Từ Dụ thái hậu là sự kết hợp hài hoà giữa văn chương và lịch sử. Lịch sử được hiện lên bởi những câu chữ rất văn chương mượt mà. Khung cảnh, cuộc sống, sinh hoạt của cung đình được hiện lên vô cùng sinh động, chân thực giúp người đọc có thể hình dung rõ nét về vương triều nhà Nguyễn giai đoạn đó. Tác giả cũng không quên đưa những món ăn rất Huế vào tác phẩm.

Tuy nhiên, một số tình tiết trong tác phẩm đôi khi còn hơi gượng ép. Một số sự việc được giải quyết bằng yếu tố tâm linh khiến người đọc cảm thấy gượng ép không thoả mãn. Quyển Hạ còn một số lỗi đánh máy.

Nhìn chung, Từ Dụ Thái Hậu là một tiểu thuyết hiếm hoi về cung đấu rất đặc sắc, lôi cuốn và hấp dẫn. Yếu tố lịch sử và văn chương được kết hợp một cách hài hoà, khuyến khích các bạn nên đọc. 

Thông tin chi tiết
Tác giả Trần Thuỳ Mai
Nhà xuất bản NXB Phụ Nữ
Năm phát hành 05-2019
ISBN 9786045662335
Trọng lượng (gr) 450
Kích thước 15.5 x 23.5
Số trang 443
Giá bìa 185,000 đ
Thể loại