Reviews 1

Trong kho tàng thơ ca dân tộc thiểu số ở Việt Nam, "Tiễn dặn người yêu" ( Xống chụ xon xao) thực sự là một viên ngọc quý. Truyện thơ được người Thái Việt Nam lưu hành bằng những bản chép tay ở khắp vùng Tây Bắc: Nghĩa Lộ, Sơn La, Lai Châu... Bản do Mạc Phi sưu tầm có độ dài 1846 câu.

“Xống chụ xon xao” là một câu chuyện tình kể về đôi trai gái. Họ biết nhau từ trong bụng mẹ, hai người sinh ra gần như một giờ, một ngày và ở cùng một bản, họ yêu nhau từ thuở ấu thơ: “Yêu nhau từ thuở mới ra đời/Trao duyên gửi nghĩa từ hồi còn thơ”. 

(đọc tiếp...)

Lớn lên đôi trẻ “Đã thương nhau quyết lấy nhau”. Chàng trai hăm hở sắm lễ vật đến nhà người yêu để xin cưới, nguyện sẽ làm rể ngoan. Nhưng cha mẹ nàng gạt phăng đi vì chê chàng trai nghèo khổ. Cha mẹ nàng ép gả nàng cho một gã con trai nhà giàu nhưng xấu xí. Oái ăm thay khi “Mẹ cha ưng gả khi em còn ở trên nương/Khi em còn đang ngoài ruộng”.

Nàng “nhắm mắt đưa chân“ nhận người mẹ cha ép gả về ở “rể ngoài” trong tâm trạng vô cùng đau khổ, nhưng vẫn nuôi một hy vọng mong manh, chàng trai sẽ có cách thay đổi số phận. Chàng trai ra đi làm ăn xa, với một niềm hy vọng: “Bạc mười nén anh sẽ chuộc em về/ Vải năm trăm anh sẽ cởi em ra”.

Ác nghiệt thay, thời gian trôi đi, người kia hết làm “rể ngoài” rồi “rể trong”, chàng trai vẫn cuối trời thăm thẳm. Khi nàng đành đưa chân làm theo ý mẹ cha “cho con về nhà chồng” thì chàng trai trở về, chàng “đành nhìn người yêu bước về nhà chồng”. Không quản nguy hiểm, chàng chạy theo người yêu, cuộc tiễn dặn của đôi bạn tình đau đớn tột cùng. 

Cô gái bị nhà chồng ghẻ lạnh, rồi còn bị chồng đánh đập, cuối cùng bị đuổi về. Nàng lại bị bán cho nhà quan. Lần này nàng rơi vào hoàn cảnh bi phẫn bội phần, đến nỗi “ngẩn ngơ vụng dại” và bị đem ra chợ rao bán, cuối cùng bị đổi với giá một cuộn lá dong.

Ngẫu nhiên người đổi được nàng lại là người yêu cũ, song chàng không nhận ra vì nàng thay đổi quá nhiều. Chỉ khi nàng mang chiếc đàn môi chàng tặng năm xưa ra thổi, chàng trai mới nhận ra, tình yêu lại đâm chồi nẩy lộc. Chàng trai đưa người yêu về nhà rồi tổ chức đám cưới, một đám cưới thật hạnh phúc sau bao năm xa cách, đớn đau:

" Không lấy được nhau mùa hạ, ta sẽ lấy nhau mùa đông

Không lấy được nhau thời trẻ, ta sẽ lấy nhau khi goá bụa về già".

Cuối cùng, họ cũng đến được với nhau như lời ước hẹn thuở xưa.

Tiễn dặn người yêu là truyện trong thơ, có yếu tố tự sự, các sự kiện, chi tiết, hành động ... được khắc họa đậm nét. Tác phẩm còn là thơ trong truyện. Ngôn ngữ kể chuyện được gọt giũa thành lời thơ, những câu thơ gợi cảm, nhiều hình ảnh, phản ảnh rõ nét đời sống tâm hồn người dân tộc Thái.

Thông tin chi tiết
Tác giả Dân tộc Thái
Năm phát hành 12-2018
Thể loại