Giới thiệu sách
Được đóng góp bởi OBook Team

Tên Tôi Là Đỏ (Tái Bản 2018)

- Đạt Giải Nobel Văn Chương 2006 -

Ẩn dấu bên trong bức màn bí ẩn, đầy lôi cuốn của câu chuyện trinh thám với những án mạng bi thảm, Tên tôi là Đỏ đã đưa độc giả trở về 4 thế kỷ trước, giữa thành Istanbul hoa lệ, khám phá chiều sâu tâm hồn của một dân tộc.

Câu chuyện bắt đầu vào mùa đông năm 1591, trong lễ kỷ niệm một ngàn năm Hegira, Hoàng đế Thổ ra lệnh cho Enishte - một nhà tiểu họa tài ba, thực hiện một cuốn sách ca ngợi đế quốc của mình, và phải được minh hoạ theo phong cách Venice, vốn là lối vẽ của phương Tây. Trong bối cảnh lịch sử, văn hóa của Thổ Nhĩ Kỳ thế kỷ XVI, đây là một điều bị ngăn cấm, ai thực hiện có thể sẽ gặp nguy hiểm. Nhận trọng trách từ Đức vua, Enishte bí mật giao cho những nhà tiểu họa bậc thầy: Zeytin, Zarif, Leylek, Kelebek, mỗi người một phần việc riêng để hoàn thành cuốn sách mà không một ai thấy được thành phẩm hoàn chỉnh.

Thế nhưng, cuốn sách chưa kịp làm xong thì những vụ án mạng đã xảy ra. Zarif - người thợ mạ vàng tài hoa bị giết chết thảm khốc và ném xác xuống giếng hoang. Sau đó, Enishte bị hạ sát ngay tại nhà bằng chiếc bình mực cổ. Kẻ sát nhân đã để lại những vết tích kỳ lạ trên cuốn sách dang dở. Bao mối hoài nghi được đặt ra, phải chăng mục đích giết người là sự đố kỵ nghề nghiệp, lòng ghen tuông tình ái… Bức màn bí ẩn chỉ thực sự hé mở vào cuổi tác phẩm. Người đi tìm lời giải mã là chàng Siyah và sư phụ Osman - một nhà tiểu họa già. Động lực tình yêu của Siyah với Shekure, con gái của Enishte, đã đưa chàng khá phá vụ án bí ẩn đó. Chính điều này khiến Tên tôi là Đỏ đa chiều hơn, phong phú hơn, đẹp đẽ hơn.

Từ câu chuyện trinh thám ly kỳ, Tên tôi là Đỏ đưa ra một cuộc đối thoại Đông – Tây, để rồi từ đó khai phá chân dung và vẻ đẹp tinh thần ẩn chứa dưới những bức thành Istanbul, những nét đặc sắc đã đưa người Ba Tư trở thành một huyền thoại mãi mãi của thế giới. Cũng từ đó, tác phẩm khai phá một triết lý sống với những chiêm nghiệm về tình yêu, nghệ thuật, sự sống và cái chết.

Nhận định về tác phẩm:

“Tuyệt diệu” – Spectator

“Kỳ vĩ” – Observer

“Lộng lẫy” – New Yorker

“Bất hủ” – Guardian

“Kỳ vĩ… Trong cái thế giời toàn hàng giả dễ khiến con người mất lòng tin vào văn học này, Pamuk là thực chất, và cuốn sách này có lẽ cũng thuộc vào số ít những tác phẩm văn chương ra đời gần đây sẽ còn được nhớ đến cuối thế kỷ” – Avkat Altinel, Observer

“Hơn tất cả mọi cuốn sách khác mà tôi còn nhớ được, nó không chỉ tóm tắt được những mâu thuẫn quá khứ và hiện tại của Istanbul, mà cả cái đẹp kinh hồn, vĩnh hằng của đô thành này. Nói cách khác, nó gần như hoàn thiện. Tất cả những gì nó cần có là một giải Nobel.” – Maureen Freely, New Statesman

Huyền hoặc, điên đầu, kích thích… Khác hoàn toàn so với thể loại thriller lịch sử truyền thống phương Tây… Đây là một cuốn tiểu thuyết tuyệt diệu, mơ màng, nồng nàn và tráng lệ, mang chất phương xa một cách độc đáo và lôi cuốn nhất” – Phillip Hensher, Spectator

“Người phương Tây chúng ta chỉ còn biết tạ ơn trời rằng ở trên đời có một tiểu thuyết gia như Orhan Pamuk tồn tại, để làm cầu nối giữa chúng ta với một nền văn hoá khác, thuộc một di sản cũng giàu có như của chúng ta vậy” – Tom Holland, Daily Telegraph

“Pamuk đã chứng tỏ sự kiên nhẫn và khả năng xây dựng của những người kể chuyện thế kỷ 19 và các truyền nhân của họ, Proust và Mann… và năng lực tưởng tượng của ông được gắn kèm với một cảm quan sâu xa về bí ẩn và song nghĩa” – Jonh Updike, The New Yorker

“Tác phẩm của ông có sự phức tạp tinh tế của tấm hoa văn Hồi giáo trung cổ, một hiệu quả đã được đánh giá xứng đáng, bởi hiểu biết về quá khứ văn hóa Thổ Nhĩ Kỳ của Pamuk thì chỉ có sự quan tâm của ông đối với triển vọng của các hình thức truyện kể hiện đại mới sánh nổi… Chỉ riêng với tư cách một suy ngẫm về nghệ thuật, Tên tôi là Đỏ đã tinh tế một cách điêu luyện, đòi hỏi sự chú tâm sát sao nhất và cũng đáp đền xứng đáng.” - Tom Holland, Daily Telegraph

“Một hỗn hợp sắc bén giữa truyện vụ án, ngụ ngôn hậu hiện đại và tình ca lịch sử. Tất sẽ có người so sánh với Tên của đóa Hồng của Umberto Eco, và quả chúng có những tương đồng rộng lớn, cho dù phong cách mãnh liệt và cách xây dựng cá tính nhân vật tinh tế của Pamuk là hoàn toàn của riêng ông… Tên tôi là Đỏ, với những câu chuyện lồng trong chuyện, tư biện triết học và những nhân vật phức tạp, là một minh chứng tuyệt vời về những gì tiểu thuyết có thể làm được… Mê hồn.” - S.B.Kelly, Scotland on Sunday

“Đọc cuốn sách này cũng giống như đang ở trong một giấc mơ phương xa thần diệu. Nhưng nó cũng bao hàm tính trí tuệ thực tế. Pamuk đã viết với niềm vui to lớn… Đó là một cuốn sách bạn có thể chìm đắm vào trong, và ai làm vậy sẽ được nếm trải sự sung sướng.” - Alan Massie, The Scotsman

“Nó bao hàm cả tiểu thuyết trinh thám, khảo luận nghệ thuật và thriller tâm lý. Trên hết, người đọc được tiếp xúc với một lời than khóc bi thương và siêu phàm dành cho tài nghệ truyền thống đã bị lịch sử chôn vùi và bị thời thượng coi rẻ.” - Murrough O’Brien, Independent on Sunday

“Thuyết phục một cách đau lòng… Cuốn sách này về hình thức vừa thông minh, vừa dí dỏm và nói về những vấn đề nghiêm túc. Nhưng ngay cả lời mô tả đầy đủ này cũng chưa nói hết được điều theo tôi đã làm nên sự lớn lao đích thực của cuốn tiểu thuyết, vốn nằm ở chỗ nó thực hiện được một cách thoải mái những gì các tiểu thuyết gia vẫn luôn cố gắng vươn tới nhưng rất ít người làm được. Nó truyền đạt lại đời sống hàng ngày giữa vấn vít xúc cảm, óc não và thể xác một cách đầy thuyết phục, và nó thực hiện điều đó với đầy trắc ẩn, rộng lượng, nhân tình.” - Dick Davis, Times Literary Supplement

“Một cuốn thriller triết học xây dựng xung quanh sự va chạm giữa hai quan niệm về ý nghĩa nghệ thuật, cũng là một vực thẳm giữa hai nền văn minh khác biệt. Những tác phẩm lớn luôn nói về thời đại của mình; trong tuần lễ đầy những vụ đánh bom tự sát ở Mỹ, tiểu thuyết xuất sắc này lớn tiếng đòi ta phải chú ý… Đó là một tác phẩm thâm thúy với gốc rễ sâu xa. Vượt xa một “tiểu thuyết lịch sử” thông thường, nó có một động lực tự sự khó quên thống nhất cả quá khứ lẫn hiện tại, cũng như tài năng nghệ thuật đỉnh cao với sự hấp dẫn đại chúng đã biến Pamuk thành tác giả đương đại lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ… Kinh Koran có nói, ‘Cả phương Đông lẫn phương Tây đều nằm trong Thượng đế’. Trong tác phẩm hiếm có và tuyệt diệu này, Pamuk đã đưa ra được lời khẳng định tương tự về sự cảm thông thống nhất phi biên giới đó.” - Hywel Williams, Guardian

Reviews 2

Dung lượng mỗi tác phẩm văn học phần nào phản ánh được kì công, sự lao động tận tụy của mỗi tác giả. Có thể ví mỗi cuốn sách là một ngôi nhà mà mỗi nhà văn là người thợ xây ngày đêm cần mẫn đặt từng viên gạch để cuối cùng tạo nên một công trình kiến trúc mãn nhãn. Có những ngôi nhà sách thật kiên cố như thế đã hình thành khiến bao người phải trầm trồ ngưỡng mộ, chẳng hạn như “Tên tôi là Đỏ” của nhà văn Thổ Nhĩ Kỳ Orhan Pamuk.

Câu chuyện với các chi tiết, nhân vật bủa giăng như một tấm mạng nhện khổng lồ. Tất cả các đầu mối sự kiện đều có quan hệ mật thiết với nhau. Và trung tâm khởi nguồn của mọi biến cố trong tác phẩm là sự kiện vua Thổ Nhĩ Kỳ vào thế kỷ XVI đã bí mật cho khởi thảo một cuốn sách vĩ đại để ca tụng đế quốc của mình và nó sẽ được trang trí bởi bàn tay tài hoa của những họa sĩ giỏi nhất thời bấy giờ. Chính mâu thuẫn giữa các trường phái hội họa Đông- Tây đã dẫn đến máu me, chết chóc. Hai mạng người đã bị sát hại. Chính những cái chết thảm thương của các nhân vật đã tạo nên sự kịch tính cho câu chuyện.

(đọc tiếp...)

Trong cái phông nền nghệ thuật hội họa, ta khâm phục, ngưỡng mộ sự hiểu biết uyên thâm của tác giả, người “làm cầu nối giữa chúng ta với một nền văn hóa khác” (Tom Holland). Những am tường về hội họa, lịch sử của ông như những mạch nước ngầm cứ rỉ rả mà tuôn ra trong ngừng suốt chiều dài tác phẩm, giúp ta có những cái nhìn mới mẻ, bổ sung thêm cho mình những kiến thức thú vị. Còn trong cái phông màn cuộc sống, Orhan Pamuk cũng khiến ta phải suy ngẫm rất nhiều về gia đình, tình yêu, hạnh phúc, khát vọng… qua cách kể sinh động, đan xen nhiều lời kể của các nhân vật. Tác phẩm sử dụng ngôi kể thứ nhất nhưng đặc biệt là lần lượt từng nhân vật sẽ xưng tôi và thuật lại những hành động, suy nghĩ, tâm tư của mình. Đây là lần đầu tiên tôi đọc một tác phẩm mà có nhiều nhân vật kể chuyện như thế. Điều đặc biệt ấy tạo nên một nét mới lạ, độc đáo cho tác phẩm đồng thời cuốn sâu người đọc vào đại dương bao la sự kiện của tác phẩm.

Có thể khẳng định rằng: Với cách kể sinh động, kích thích tò mò, nội dung kiến thức chuyển tải đồ sộ, “Tên tôi là Đỏ” có thể khiến ta chìm đắm vào thế giới của nó.

Một cái chết đầy uẩn khúc và kỳ lạ ngay phần mở màn khiến chúng ta đinh ninh đây chính là một tác phẩm “thuần trinh thám”. Nhưng không, tác giả Orhan Pamuk như đã đưa chúng ta vào mê cung lạc lối, khiến chúng ta lầm tưởng quá nhiều điều về quyển sách này. Những vụ án đầy bí ẩn ấy cũng chỉ như một bức màn hoa lệ mà tác giả cố tình vẽ ra để che mắt những người đọc không tinh ý. Đằng sau đó là giá trị của tình yêu và nội tâm sâu sắc mà Orhan đã cố tình cài cắm một cách khéo léo như một sợi chỉ tinh thần xuyên suốt câu chuyện phức tạp này. Những tầng tầng ý nghĩa và thông điệp nhân sinh, kèm theo đó là đủ các biện pháp nghệ thuật tu từ đã minh chứng cho một kiệt tác mà ở đó, một Istanbul cũng như một đế chế Ottoman ở cuối thế kỷ XVI hiện ra đầy sinh động và kỳ bí.

Mỗi nhân vật trong truyện như đang nói lên những tâm sự của cuộc đời họ. Nhưng những lời tự than ấy lại mang đến cảm giác giả tạo bao trùm câu chuyện. Liệu đâu là thật, liệu đâu là giả, đâu mới là ánh sáng của con tim hay tất cả cũng chỉ là bức màn u minh tăm tối mà Allah đã trùm lên tâm hồn nhỏ bé của họ. Huyền ảo và mơ hồ là cảm giác mà “Tên tôi là Đỏ” mang lại cho chúng ta. Một kinh đô cổ kính – nơi chứa các nhà tiểu họa cần mẫn làm việc nhưng đồng thời, họ cũng phải tranh đấu, tỵ hiềm, ganh ghét nhau để có thể tồn tại ở một nơi mà nền nghệ thuật đã đến chỗ lụi tàn. Hãm hại nhau và giết nhau cũng có thể là lựa chọn của họ vì mục tiêu tồn tại của bản thân là trên hết. Hội họa Hồi Giáo giai đoạn đó vô cùng khắc nghiệt và thời điểm đó cũng chính là lúc các thương nhân Bồ Đào Nha mang đến nghệ thuật Phục Hưng cho nơi đây. Thế là các nhà tiểu họa và cả Istanbul chìm đắm vào những trăn trở về thời gian, về quá khứ, về nền nghệ thuật giữa phương Đông và phương Tây. Chính Orhan Pamuk đã trở thành mối liên kết nội tại sâu sắc cho sự giao thoa giữa hai nền hội họa mang nhiều đặc điểm riêng ấy. Cốt lõi của nghệ thuật là vị nhân sinh nên dù có ở bất kỳ một trường phái hội họa nào thì các tiểu họa vẫn đi chung một con đường tươi đẹp. Bởi hình mẫu lý tưởng của nàng Shekure không những tượng trưng cho người phụ nữ đạo Hồi mà dường nét đẹp hình thể cũng như nội tâm sâu sắc, tinh tế cũng tượng trưng cho rất nhiều hình tượng phụ nữ ở thế gian. Và cũng bởi vì những hình tượng đặc sắc khác ở kinh đô ấy cũng đều là nghệ thuật chung của cả nhân loại mà không ai có thể phủ nhận điều đó. Chính vì thế, nền văn minh Hồi Giáo không nên có những cuộc đấu tranh như vậy vì nghệ thuật không sinh ra cho những việc thấp hèn như thế. Tác giả như ẩn dụ những hiện tượng này một cách mềm mỏng nhưng đầy sâu cay.

(đọc tiếp...)

Để thấu cảm được những tâm tư và ý tứ của tác giả cần một thời gian chiêm nghiệm “Tên tôi là Đỏ”, nó không đơn thuần như hình thức và câu chữ nó thể hiện, tất cả đều phức tạp và tinh tế đến lạ thường. Tình yêu vị nhân sinh, vị nghệ thuật luôn là loại tình yêu rộng lớn và cao cả, nó thấm nhuần trong triết lý sống của những con người thích và tận hưởng những giá trị đẹp đẽ ở cuộc đời.

Thông tin chi tiết
Tác giả Orhan Pamuk
Dịch giả Phạm Viêm Phương, Huỳnh Kim Oanh
Nhà xuất bản NXB Văn Học
Năm phát hành 01-2018
Công ty phát hành Nhã Nam
ISBN 8935235215023
Trọng lượng (gr) 650
Kích thước 24 x 16
Số trang 579
Giá bìa 135,000 đ
Thể loại