Giới thiệu sách
Được đóng góp bởi OBook Team

Tâm Lí Học Đám Đông - Cùng Tâm Lí Đám Đông Và Phân Tích Cái Tôi Của S. Freud

Gustave Le Bon (1841 - 1931) là nhà tâm lí học xã hội nổi tiếng người Pháp với lí thuyết về đám đông. Ông viết về nhiều lĩnh vực và có ảnh hưởng rất lớn trong xã hội Pháp đương thời. Những tác phẩm nền tảng nhất của Le Bon là Quy luật tâm lí về sự tiến hoá của các dân tộc (Les Lois psychologiques de l'évolution des peuples, 1894), Cách mạng Pháp và tâm lí học về các cuộc cách mạng (La Révolution française et la psychologie des révolutions, 1912) và Tâm lí học đám đông (La Psychologie des foules, 1895). Các tác phẩm khác của Le Bon bao gồm: Tâm lí học về chủ nghĩa xã hội (Psychologie du socialisme, 1898), Bài học tâm lí từ cuộc chiến tranh châu Âu (Enseignements psychologiques de la guerre Européenne, 1915), Tâm lí học thời đại mới (La psychologie des temps nouveaux, 1920) và Một thế giới mất cân bằng (Le déséquilibre du monde, 1924)...

Le Bon tập trung nghiên cứu về tính cách và tinh thần của các dân tộc, những ưu thế và quá trình phát triển của các chủng tộc. Ông đặt lên hàng đầu khái niệm vô thức tập thể mà chính Freud đã thừa nhận vai trò của nó đối với các nghiên cứu về phân tâm học của mình. Le Bon cho rằng con người được xác định bởi những nhân tố sinh học và tâm lí học. Trong những quy luật lớn thường xuyên chỉ đạo sự tiến triển chung của mỗi nền văn minh, "những quy luật phổ biến nhất, khó quy giản nhất được sinh ra từ cấu tạo tinh thần của những chủng tộc" (Quy luật tâm lí về sự tiến hoá của các dân tộc). Thực ra, mỗi dân tộc "đều có một cấu tạo tinh thần cố định như tính chất giải phẫu học của nó" (sách đã dẫn), được biểu hiện trong "tâm hồn" nó. Tất cả các thể chế, niềm tin, mọi nghệ thuật của một dân tộc, chỉ là "mạng lưới hữu hình trong tâm hồn vô hình của nó". Chủng tộc cũng núp bóng trong mỗi cá nhân cấu thành một dân tộc; nó chi phối mọi hành động, mọi ham muốn, mọi xung năng của anh ta, nó tạo nên vô thức tập thể của anh ta.

Trong khi đó, thời đại của Le Bon đã chứng kiến bản chất di truyền của chủng tộc bị lung lay với sự lớn mạnh của đám đông và những bất ổn về chính trị, xã hội. Ông đã trải nghiệm qua Công xã Paris năm 1871 và nghiên cứu rất kỹ về cuộc Cách mạng Pháp năm 1789 và 1848. Những trải nghiệm ấy mang lại kinh nghiệm thực tiễn cho việc hình thành tư tưởng về đám đông của ông. Tư tưởng ấy được thể hiện rõ rệt nhất trong tác phẩm Tâm lí học đám đông.

Theo Le Bon, những đám đông luôn bị vô thức tác động, họ xử sự như người nguyên thuỷ, người dã man, không có khả năng suy nghĩ, suy luận, mà chỉ cảm nhận bằng hình ảnh, bằng sự liên kết các ý tưởng; họ không kiên định, thất thường, và đi từ trạng thái nhiệt tình cuồng loạn nhất đến ngây dại ngớ ngẩn nhất. Vả lại, do thể tạng của mình, những đám đông ấy cần có một thủ lĩnh, một người cầm đầu, kẻ có thể dẫn dắt họ và cho bản năng của họ một ý nghĩa. "Những người cầm đầu hiện nay càng có khuynh hướng thay thế quyền lực công thì quyền lực công càng bị chất vấn và suy yếu đi. Sự bạo ngược của những ông chủ mới này làm đám đông ngoan ngoãn vâng lời họ hơn cả khi họ đã từng vâng lời chính quyền'' (Tâm lí học đám đông, tr.183). Vậy nên, thời hiện đại được định tính bằng sự lên ngôi của những đám đông được người cầm đầu dẫn dắt. Và trong thời đại hỗn loạn và lo âu ấy, bằng việc đánh mất lí tưởng của mình, chủng tộc đã đánh mất tâm hồn mình và lại trở thành đám đông. "Nền văn minh chẳng có sự cố định nào, bị phó mặc cho mọi ngẫu nhiên. Bọn tiện nhân thành bà hoàng và những kẻ dã man tiến lên" (Tâm lí học đám đông, tr.309).

Ngày nay, lí thuyết của Le Bon vẫn chịu một số chỉ trích. Ông được coi là người đặt nền móng cho chủ nghĩa quốc gia hiện đại. Nhưng dù thế nào đi nữa thì Le Bon cũng chỉ là "con đẻ" của thời đại ông. Nỗi lo sợ về nạn bạo lực, sự hoành hành, chứng khủng bố của những đám đông thể hiện rất rõ trong lí thuyết của ông. Ông dường như đã quá phóng đại về nguy cơ bạo lực và sự vô lí của đám đông. Tuy vậy, cuốn sách này thực sự là tác phẩm quan trọng và có ảnh hưởng lớn tới tư tưởng thời đại của Le Bon nói chung cũng như tâm lí học hiện đại nói riêng. Dù tán thành hay phản đối, dù đôi chỗ Le Bon có phần cực đoan, và những quan điểm, luận thuyết của ông còn phải tranh luận, nhưng NXB Tri thức cũng xin mạnh dạn giới thiệu tác phẩm của Le Bon với độc giả Việt Nam như một cái nhìn tham khảo. Hơn nữa, việc xem xét, tìm hiểu nhiều học thuyết trên thế giới, thậm chí trái ngược, mâu thuẫn với nhau thiết nghĩ là điều rất hữu ích cho các sinh hoạt tri thức của Việt Nam, làm đa dạng hoá và phong phú thêm tri thức của người Việt Nam. Trên tinh thần đó, chúng tôi sẽ tiếp tục cho ra mắt bản dịch cuốn Trí tuệ đám đông (The Wisdom of Crowds), một trong những cuốn sách bán chạy nhất năm 2005, mang một cái nhìn khác với cái nhìn của Le Bon về đám đông, để độc giả có thêm thông tin khách quan về chủ đề này.

Trong khi đọc cuốn sách này, xin độc giả lưu ý rằng cụm từ chủ nghĩa xã hội (socialisme) mà Le Bon nhắc đến ở đây có hàm ý là chủ nghĩa xã hội không tưởng đã tồn tại từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX ở Tây Âu, chứ không đồng nghĩa với khái niệm chủ nghĩa xã hội khoa học của Marx và Engels mà Lenin đã vận dụng để xây dựng nên Liên bang Xô viết và trở thành nền tảng tư tưởng của phe xã hội chủ nghĩa được hình thành sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

***

MỤC LỤC

Lời Nhà xuất bản

Giới thiệu

TÂM LÍ HỌC ĐÁM ĐÔNG

Lời nói đầu

Dẫn luận: Thời đại của những đám đông

Quyển I

TÂM HỒN NHỮNG ĐÁM ĐÔNG

Chương I: Đặc điểm tổng quát của đám đông: Quy luật tâm lí về sự thống nhất tinh thần của đám đông

Chương II: Tình cảm và đạo đức của đám đông

Chương III: Tư tưởng, sự suy luận và trí tưởng tượng của đám đông

Chương IV: Mọi niềm tin của đám đông đều mang hình thức tôn giáo

Quyển II

Ý KIẾN VÀ NIỀM TIN CỦA ĐÁM ĐÔNG

Chương I: Những nhân tố xa ảnh hưởng tới niềm tin và ý kiến của đám đông

Chương II: Những nhân tố trực tiếp ảnh hưởng tới ý kiến của đám đông

Chương III: Người cầm đầu đám đông và cách thuyết phục của họ

Chương IV: Những giới hạn về tính hay thay đổi của niềm tin và ý kiến đám đông

Quyển III

PHÂN LOẠI VÀ MÔ TẢ CÁC LOẠI ĐÁM ĐÔNG KHÁC NHAU

Chương I: Phân loại đám đông

Chương II: Đám đông bị coi là phạm tội

Chương III: Hội thẩm tòa đại hình

Chương IV: Đám đông bầu cử

Chương V: Nghị viện

TÂM LÍ ĐÁM ĐÔNG VÀ PHÂN TÍCH CÁI TÔI

1. Dẫn nhập

2. Tâm lí đám đông (Theo Gustave Le Bon)

3. Những quan điểm khác về tâm lí đám đông

4. Ám thị và Libido

5. Giáo hội và quân đội: Hai đám đông nhân tạo

6. Những vấn đề mới và những hướng tìm tòi mới

7. Đồng nhất hoá

8. Yêu đương và thôi miên

9. Bản năng bầy đàn

10. Đám đông và bầy đàn nguyên thủy

11. Các thang bậc của cái Tôi

12. Phụ chú

Mời bạn đón đọc.

Reviews 1

Khoa học đã từng khẳng định, giữa một nhóm dưới 150 người chẳng có mấy khác biệt so với một nhóm có 150 con tinh tinh, và sự khác biệt chỉ xuất hiện khi số thành viên trong một nhóm tăng lên thành vài trăm, thậm chí vài ngàn người. Đó là sự khác biệt về năng lực xã hội cũng như tâm lí giữa con người và tinh tinh.

Chính sự khác biệt này đã tạo nên khả năng kì diệu của con người mà không loài nào có thể bắt kịp, nhưng đồng thời cũng đặt ra một thách thức lớn: "Làm thế nào để có thể nghiên cứu tâm lí của một đám đông, trong khi nghiên cứu tâm lí của một người vốn đã rất phức tạp?

(đọc tiếp...)

Gustave Le Bon đã làm được điều đó, ông bàn luận về tâm lí của đám đông, phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới tâm lí đám đông một cách chặt chẽ và khoa học, cả những yếu tố tưởng chừng rất nhỏ nhưng hóa ra lại có một sự ảnh hưởng lớn tới như vậy. Cũng từ đó, ông nêu lên vai trò của đám đông trong suốt chiều dài lịch sử, mà nếu thiếu đi việc phân tích tâm lí đám đông thời bấy giờ, "một số việc sẽ không thể nào lí giải được."

Gustave Le Bon đem tới cho ta một cách nhìn mới về thế giới tâm lí của con người, nơi mà không chỉ tâm lí của một người mới có thể đầy huyền bí, mờ ảo, ngay cả đám đông cũng có một tâm lí bí ẩn không kém, lạ kì nhưng đầy hấp dẫn.

Thông tin chi tiết
Tác giả Gustave Le Bon
Dịch giả Nguyễn Xuân Khánh
Nhà xuất bản NXB Tri thức
Năm phát hành 09-2012
Công ty phát hành NXB Tri thức
ISBN 2010902035220
Trọng lượng (gr) 440.00 gam
Kích thước 12 x 20 cm
Số trang 440
Giá bìa 102,000 đ
Thể loại