Giới thiệu sách
Được đóng góp bởi OBook Team

Sông Đông Êm Đềm (Trọn Bộ 2 Tập)

Sông Đông êm đềm là bộ tiểu thuyết vĩ đại nhất của nhà văn Nga Mikhail  Aleksandrovich Sholokhov. Với tác phẩm này, Sholokhov đã được tặng Giải Nobel văn học năm 1965.

Sông Đông êm đềm miêu tả một giai đoạn lịch sử mười năm từ 1912 đến 1922 trong phạm vi địa lý rộng lớn: mặt trận miền Tây nước Nga trong Thế chiến thứ nhất, Ukraina, Ba Lan, România cho đến Sankt-Peterburg, Moskva nhưng chủ yếu diễn ra ở hai bờ sông Đông và tập trung vào một làng Cossack ven sông. Trong phần đầu của tiểu thuyết, Sholokhov đã quay lại quá khứ của gia đình Melekhov từ thời người ông nội với cô vợ người Thổ Nhĩ Kì bị người dân Cossack xa lánh và dị nghị do lối sống kì lạ. Gregori Melekhov là con thứ hai trong một gia đình ông nội là người Cossack, bà nội là người Thổ Nhĩ Kỳ. Gregori đem lòng yêu Aksinia, vợ một người hàng xóm và nhằm ngăn cản mối quan hệ này, gia đình Melekhov cưới Natalia cho chàng. Để được tiếp tục sống bên nhau, Gregori và Aksinia cùng bỏ nhà đi làm thuê. Tủi nhục, phẫn uất, Natalia đã quyên sinh nhưng không chết.

Gregori phải đi lính khi đến tuổi và cùng với những chàng trai Cossack khác, trong đó có người anh Pyotr nhập ngũ trước đó chiến đấu chống lại quân Áo, Đức trong những năm đầu của Thế chiến thứ nhất. Tham gia chiến tranh, do cứu sống một Trung tá bị thương, chàng được tặng Huân chương thánh Gorge đồng thời cảm nhận thấy tính chất tàn bạo, vô nghĩa của chiến tranh và luôn day dứt về điều đó. Ở quê nhà, Aksinia sống trong cơ cực, cô đơn, tuyệt vọng, đứa con đầu lòng cũng không sống nổi vì bệnh tật, nàng đã chấp nhận quan hệ với Evgeni, con trai của chủ nhà. Bị thương và về phép, biết được chuyện của Aksinia, Gregori quay trở về sống với Natalia và sau khi chàng trở lại quân ngũ ít lâu thì Natalia sinh đôi một trai, một gái. Cách mạng tháng Mười nổ ra, trong những ngày hỗn loạn ấy, Gregori bị xô đẩy hết từ bên Đỏ rồi lại sang bên Trắng. Mặc dù chán ghét và không ý thức được mình chém giết để làm gì nhưng vó ngựa Cossack của Gregori vẫn phiêu bạt khắp các chiến trường, lao vào những trận đánh đẫm máu.

Bất chấp những gì đã xảy ra, Gregori và Aksinia vẫn yêu nhau và họ đã nối lại quan hệ. Tuyệt vọng, Natalia nhờ một bà lang băm bỏ đi giọt máu của mình và Gregori mà nàng đang mang trong người rồi chết do mất máu, trước khi chết Natalia đã tha thứ cho Gregori. Không lâu sau, con gái của Gregori và Natalia cũng chết do bệnh tật. Sau khi giải ngũ về quê, đã chán ghét cảnh chém giết trên chiến trường chàng chỉ mong có một cuộc sống bình yên cùng Aksinia. Bất chấp điều đó và mặc dù giữa em gái Gregori với Miska Kosevoi, một người bạn của chàng đã trở thành đại diện cho chính quyền Xô viết trong vùng yêu nhau tha thiết, chàng luôn sống trong sự đe dọa phải trả giá cho những gì đã gây ra khi chống lại chính quyền mới. Lo sợ trước nguy cơ bị bắt giam và xét xử, Gregori bỏ trốn theo quân thổ phỉ của Fomin.

Chính quyền Xô viết ngày càng được củng cố và toán phỉ của Fomin không còn đất dung thân, Gregori đem Aksinia bỏ trốn đi một nơi xa mong có được cuộc sống yên ổn nhưng trên đường trốn chạy bị phát hiện, truy đuổi, Aksinia trúng đạn chết trên tay Gregori. Cùng trong lúc này, Gregori đã đem tất cả vũ khí thả xuống sông Đông như một hành động giã từ vũ khí. Trở về vùng sông Đông, anh gặp lại con trai. Anh được biết bố mẹ đã mất, anh trai (lính bảo hoàng) bị em rể (hồng quân) giết. Tất cả những gì còn lại của Gregori trên đời là đứa con trai duy nhất. Hình ảnh cuối cùng của bộ tiểu thuyết là cảnh Gregori bồng đứa con về nhà.

Reviews 2

Bước vào tác phẩm, ta được đắm mình vào dòng nước mát rượi nơi sông Đông yên ả, mùi lúa, mùi cỏ, hương hoa, và hơi ấm quê nhà tràn ngập trong không khí dịu dàng, vương vấn mãi nơi khoang mũi mỗi con người khi ghé thăm nơi đây. Đâu đó, ta nhìn thấy cuộc sống êm đềm hạnh phúc của người dân lao động, anh em Cozak chăm làm lụng, những con người suốt đời quanh quẩn nơi thôn quê yêu dấu, gắn bó với căn nhà nhỏ bé, với con ngựa, với cái cày, với mảnh đất thân yêu từ ngàn đời nay. Đến với gia đình Melekhov, cuộc sống ấy càng được tác giả khắc họa rõ nét qua hình ảnh người cha, người mẹ, những chàng trai phơi phới cái sức sống tràn trề của tuổi trẻ, trái tim mãnh liệt nồng cháy cái sức nóng của tình yêu, những cô gái ở lứa tuổi xanh mơn mởn, nở rộ như những bông hoa kiêu hãnh, xinh đẹp nhất. Qua từng câu từng chữ mang đậm nét Cozak, tác giả níu kéo tâm hồn người đọc, để ta thả hồn vào câu chuyện, thang lang đến từng ngõ ngách, thôn xóm, gặp gỡ những con người chân chất, thật thà, vui tính, hòa mình vào đời sống của con người Cozak sông Đông, lắng nghe câu hát, bài ca, trái tim thổn thức theo từng điệu nhảy pri-xi-át-ca rộn ràng.

Hàng chục nhân vật xuất hiện với nhiều tính cách khác nhau, nhưng trong mạch máu họ vẫn chảy chung dòng máu Cozak, ở họ vẫn mang cái nét đặc trưng của con người, văn hóa Cozak, mới đấy dùng lời thô lỗ, tục tằn nói chuyện với nhau, mới đấy vật nhau chảy máu, thế mà một lúc sau lại ôm nhau gật gà bên ly rượu, hòa giọng vào nhau mà hát bài ca quê nhà, sông núi. Bằng từng nét vẽ của mình, khung cảnh ngày ấy đã được tác giả Mikhail Solokhov mô tả thật sinh động, bằng những gam màu nhẹ nhàng, đằm thắm bức tranh ấy hiện lên thật tươi đẹp, rực rỡ, chói lòa dưới ánh nắng mặt trời.

(đọc tiếp...)

Thế rồi, “cơn bão” chiến tranh ập đến, kéo con người ra khỏi cuộc sống hạnh phúc, êm đềm mà dấn thân vào con đường tội lỗi, chết chóc, vào khói lửa, bom đạn. Chiến tranh lấy đi sự ngây thơ, tấm lòng lương thiện vốn có của con người và chỉ để lại cho họ con quỷ dữ ngự trị nơi tâm hồn tăm tối. Chiến tranh cướp mất đi người cha, người chồng, để lại một khoảng trống lạnh lẽo không thể nào lấp đầy được trong căn nhà trống hoác, trong trái tim của người phụ nữ ngày đêm mong ngóng, ngày đêm khóc thầm nơi căn phòng vắng lặng. Chiến tranh đẩy người ta vào cái chết, đẩy người ta vào con đường ghê tởm và “trả phí” cho họ bằng những lời khen vô nghĩa cùng những tấm huân chương, đó có phải là thứ đáng để đánh đổi? Những anh chàng mới hôm qua còn luôn tay luôn chân với công việc nhà, việc đồng áng, cầm cái cáy ra đồng nay đã phải cầm súng ra chiến trận, họ ngơ ngác, không hiểu mục đích của chiến tranh là gì? Đó chẳng phải là vì lợi ích, tư tưởng của một số người mà làm hại những người khác hay sao? Họ ghê sợ nhìn thấy cái sự vô nghĩa của chiến tranh, chịu đựng nỗi đau ghê gớm dằn xé tâm hồn lẫn thể xác... 

Bằng những lý tưởng cao đẹp, nhiều người đã nổi dậy, dành lại lợi ích cho người nghèo, cho bản thân, những cuộc nổi dậy diễn ra, lính tráng ngả nghiêng theo con đường xã hội chủ nghĩa, chấm dứt một đế chế rực rỡ của đế quốc. Chính quyền Xô Viết lên cầm quyền, “con quỷ” chiến tranh tạm thời nguôi bớt cơn giận của nó...

Thế nhưng sự xung đột tư tưởng xảy đến, vì bản chất kiêu hãnh và tình yêu quê hương nồng cháy, vì bảo vệ gia đình, thôn xóm, bảo vệ những người thân yêu, nhân dân Cozak vùng Đông Thượng đã nổi dậy chống lại chính quyền Xô Viết, cuộc bạo động diễn ra mạnh mẽ trên khắp các mặt trận, “con quỷ” chiến tranh lại một lần nữa thức giấc, phà hơi thở hôi thối của nó tràn ngập các làng quê, khắp vùng sông Đông êm đềm. Chiến tranh lại sôi sục, khiến con người ta mệt mỏi, đau khổ. Qua từng diễn biến nội tâm của nhân vật Grigori, ta hiểu rõ hơn suy nghĩ của con người sống trong khói lửa bom đạn, hiểu hơn tình cảm và con người Cozak ngày ấy. Sâu thẳm trong anh là khát khao có một cuộc sống hòa bình, ngả theo Hồng quân, chính quyền Xô Viết, nhưng tình yêu quê hương- vùng đất chôn rau cắt rốn lại níu anh lại, để anh tiếp tục chiến đấu. Nếu chiến tranh tàn phá, hủy hại nặng nề con người Griogri thì nỗi nhớ và ký ức về gia đình, những người yêu thương lại vực anh dậy, tưới mát tâm hồn khô cằn như sỏi đá của người chiến sĩ, nứt nẻ vì nỗi đau, thiếu thốn. Đi sâu vào cuộc chiến, ta nhìn thấy rõ được tình yêu mộc mạc, nồng cháy mà người dân Cozak dành cho vùng đất của mình, sự chân chất và tâm hồn trong sáng của những con người chỉ ham lao động, vun vén cho gia đình, vun vén khối tài sản ít ỏi mình đã dành dụm được, nghĩ về ngôi nhà, những đứa trẻ, nghĩ về người vợ mòn mỏi chờ chồng, đôi mắt đẫm lệ của họ mỗi khi nhận xác người chiến sĩ nằm xuống mãi mãi không bao giờ tỉnh dậy nữa, thì ai con muốn đánh nhau? Ai còn muốn chém giết. Tôi tự hỏi: “Chiến tranh cuối cùng có phải là cái vực sâu của hai bên tư tưởng, những tư tưởng khác nhau ấy chạm vào nhau, và khiến người vô tội bước một bước đến hố sâu đen ngòm, những tư tưởng ấy xung đột và khiến con người rơi tõm xuống vực sâu lạnh lẽo”.

Hơn 700 trang viết về chiến tranh khiến tôi mệt mỏi, hình thành trong thâm tâm tôi nỗi sợ vô hình, nỗi sợ ấy ban đầu chỉ là vài giọt nhỏ, sau đó đã ngấm chặt vào trong từng mạch máu khiến tôi rùng mình, ghê sợ. Nhưng giọng văn của tác giả không hề làm tôi chán ngấy, mà thay vào đó cứ hút tâm trí tôi vào từng diễn biến của câu chuyện. Song song với chiến tranh với nước mắt chảy dài, là nụ cười ấm áp của những con người nơi hậu phương, là tình yêu nồng cháy, ngang tàng. Xoay quanh Grigori là nàng Natalia và Acxinhia, nếu Natalia dịu dàng, cam chịu, dành trọn một tình yêu ấm áp cho Grigori, thì Acxihia lại mạnh mẽ, sôi nổi, và bất chấp, nếu Natalia đại diện cho những người phụ nữ Nga truyền thống thì Acxihia lại đại diện cho những người phụ nữ hiện đại hơn, dám đấu tranh để dành giật lấy tình yêu. Hơn 100 nhân vật xuất hiện, và bằng ngòi bút tuyệt vời của mình, tác giả đã khiến những nhân vật ấy như sống dậy, khiến những nhân vật cứ khắc mãi vào tâm trí của tôi, chẳng thể nào xóa mờ.

Khép lại tác phẩm, hình ảnh vùng sông Đông vẫn cứ hiện ra trong tâm trí, sự đau đớn, mất mát của các nhân vật vẫn cứ như những con dao vô hình cứa vào trái tim tôi. Lối kể chuyện tài tình của tác giả đã khiến những dòng cảm xúc nơi tâm hồn tôi chảy theo từng nhịp đập của câu chuyện, cảm nhận rõ ràng được sự mệt mỏi, thấu hiểu rõ ràng được nỗi đau của từng nhân vật, hay chính là nỗi đau của cả tác giả?.

Khen cuốn này thì chẳng biết dùng bao nhiêu lời cho đủ, một bài review quá dài thì cũng không tốt lắm nên có lẽ tôi xin dừng tại đây thôi, những cảm xúc tuyệt vời khác tôi sẽ để dành riêng cho bản thân mình, và nếu muốn biết, bạn có thể thưởng thức tác phẩm để cảm nhận rõ ràng hơn những cảm xúc tuyệt vời ấy. Khen tác phẩm thì phải khen cả dịch giả đã chuyển tải được rõ ràng cái hồn của tác phẩm. Cách sử dụng ngôn từ lúc thì hoa mĩ, lúc lại giản dị, gần gũi đã khiến tôi không thể nào rời mắt hay dừng đọc tác phẩm, có thể nói đây là một trong những bản dịch hay nhất mà tôi đã đọc.

"Sông Đông êm đềm" miêu tả một giai đoạn lịch sử mười năm từ 1912 đến 1922 trong phạm vi địa lý rộng lớn: Mặt trận miền Tây nước Nga trong Thế chiến thứ nhất, Ukraina, Ba Lan, Romania cho đến Sankt-Peterburg, Moskva nhưng chủ yếu diễn ra ở hai bờ sông Đông và tập trung vào một làng Cossack ven sông.

Trong phần đầu của tiểu thuyết, Sholokhov đã quay lại quá khứ của gia đình Melekhov từ thời người ông nội với cô vợ người Thổ Nhĩ Kì bị người dân Cossack xa lánh và dị nghị do lối sống kì lạ. Gregori Melekhov là con thứ hai trong một gia đình ông nội là người Cossack, bà nội là người Thổ Nhĩ Kỳ. Gregori đem lòng yêu Aksinia, vợ một người hàng xóm và nhằm ngăn cản mối quan hệ này, gia đình Melekhov cưới Natalia cho chàng. Để được tiếp tục sống bên nhau, Gregori và Aksinia cùng bỏ nhà đi làm thuê. Tủi nhục, phẫn uất, Natalia đã quyên sinh nhưng không chết. Gregori phải đi lính khi đến tuổi và cùng với những chàng trai Cossack khác, trong đó có người anh Pyotr nhập ngũ trước đó chiến đấu chống lại quân Áo, Đức trong những năm đầu của Thế chiến thứ nhất. Tham gia chiến tranh, do cứu sống một Trung tá bị thương, chàng được tặng Huân chương thánh Gorge đồng thời cảm nhận thấy tính chất tàn bạo, vô nghĩa của chiến tranh và luôn day dứt về điều đó.

(đọc tiếp...)

Ở quê nhà, Aksinia sống trong cơ cực, cô đơn, tuyệt vọng, đứa con đầu lòng cũng không sống nổi vì bệnh tật, nàng đã chấp nhận quan hệ với Evgeni, con trai của chủ nhà. Bị thương và về phép, biết được chuyện của Aksinia, Gregori quay trở về sống với Natalia và sau khi chàng trở lại quân ngũ ít lâu thì Natalia sinh đôi một trai, một gái. Cách mạng tháng Mười nổ ra, trong những ngày hỗn loạn ấy, Gregori bị xô đẩy hết từ "bên Đỏ" rồi lại sang "bên Trắng". Mặc dù chán ghét và không ý thức được mình chém giết để làm gì nhưng vó ngựa Cossack của Gregori vẫn phiêu bạt khắp các chiến trường, lao vào những trận đánh đẫm máu. Bất chấp những gì đã xảy ra, Gregori và Aksinia vẫn yêu nhau và họ đã nối lại quan hệ. Tuyệt vọng, Natalia nhờ một bà lang băm bỏ đi giọt máu của mình và Gregori mà nàng đang mang trong người rồi chết do mất máu, trước khi chết Nataliađã tha thứ cho Gregori. Không lâu sau, con gái của Gregori và Natalia cũng chết do thiếu thốn, bệnh tật. Sau khi giải ngũ về quê, đã chán ghét cảnh chém giết trên chiến trường chàng chỉ mong có một cuộc sống bình yên cùng Aksinia. Bất chấp điều đó và mặc dù giữa em gái Gregori với Miska Kosevoi, một người bạn của chàng đã trở thành đại diện cho chính quyền Xô viết trong vùng yêu nhau tha thiết, chàng luôn sống trong sự đe dọa phải trả giá cho những gì đã gây ra khi chống lại chính quyền mới. Lo sợ trước nguy cơ bị bắt giam và xét xử, Gregori bỏ trốn theo quân thổ phỉ của Fomin.

Chính quyền Xô viết ngày càng được củng cố và toán phỉ của Fomin không còn đất dung thân, Gregori đem Aksinia bỏ trốn đi một nơi xa mong có được cuộc sống yên ổn nhưng trên đường trốn chạy bị phát hiện, truy đuổi, Aksinia trúng đạn chết trên tay Gregori. Cùng trong lúc này, Gregori đã đem tất cả vũ khí thả xuống sông Đông như một hành động giã từ vũ khí. Trở về vùng sông Đông, anh gặp lại con trai. Anh được biết bố mẹ đã mất, anh trai (lính bảo hoàng) bị em rể (hồng quân) giết. Tất cả những gì còn lại của Gregori trên đời là đứa con trai duy nhất. Hình ảnh cuối cùng của bộ tiểu thuyết là cảnh Gregori bồng đứa con về nhà.

Cũng như các tác giả kinh điển của trường phái hiện thực, Sholokhov đã viết Sông Đông êm đềm với tất cả sự thật dù tàn nhẫn nhưng là lô-gíc tất yếu của hoàn cảnh, tác động xã hội. Mặc dù rất đáng yêu, đáng được hưởng hạnh phúc nhưng số phận của Gregori, Aksinia, Natalia và nhiều nhân vật khác nữa đều bi thảm trong dòng chảy khốc liệt của những biến động xã hội lớn lao ở nước Nga thời kỳ Nội chiến.

Bộ sử thi đồ sộ với trên 100 nhân vật diễn ra trong 10 năm trên một không gian rộng lớn, với những sự kiện dồn dập nhưng được kết cấu vô cùng chặt chẽ. Mỗi nhân vật đều được mô tả với đặc điểm tâm lý, tính cách và cả thể hình rất riêng biệt, từ người nông dân bần cùng nhiệt tình đi theo cách mạng đến bọn phú nông chống phá cách mạng với lòng hằn thù sâu sắc, từ những đảng viên trung kiên đến bọn chỉ huy, binh lính trong các đạo quân bạch vệ liều lĩnh và tàn bạo, từ những chàng trai Cossack bộc trực và quả cảm đến những cô gái Cossack yêu thương say đắm và giàu lòng vị tha. Độc giả bị cuốn hút bởi tính cách, tâm hồn Aksinia và cũng nhớ cả "lọn tóc trên cái gáy rám nắng" của nàng. Tính hiện thực sâu sắc của Sông Đông êm đềm thể hiện rõ nét ở từng hình tượng nhân vật với tất cả những gì tốt đẹp, bình thường, thậm chí xấu xa như cuộc đời vẫn luôn là như vậy. Aksinia hấp dẫn, mãnh liệt, chiến đấu đến cùng để giành giật tình yêu nhưng cũng không vượt qua nổi những phút cô đơn, tuyệt vọng và cả bản năng rất đàn bà. Natalia thủy chung, hiền dịu nhưng nhẫn nhục, cam chịu và yếu đuối. Chính vì vậy những nhân vật của Sông Đông êm đềm lại càng thực, càng sống trong lòng độc giả. Với tình yêu và hấp thụ được cái hồn của vùng đất sông Đông, Sholokhov đã đưa vào Sông Đông êm đềm cảnh vật quê hương, những tập tục, những bài dân ca một cách nhuần nhuyễn, hòa quyện với con người.

Trong "Sông Đông êm đềm", hình tượng nhân vật Gregori tiêu biểu cho tầng lớp trung nông trải qua nhiều lầm lạc, dao động về tư tưởng chính trị trong những năm bão táp. Tính cách của Gregori phức tạp, mâu thuẫn. Đó là một con người chính trực, tự trọng, nồng nhiệt, mạnh mẽ và dũng cảm rất Cossack, yêu làng xóm và quê hương, nhưng cũng có những mặt xấu như thô bạo, ít nhiều tàn nhẫn và tư hữu. Với những định kiến đã hình thành từ lâu trong cộng đồng Cossack, Gregori cho rằng cách mạng đã tước đoạt mất những quyền lợi của cộng đồng Cossack, xâm phạm vào truyền thống, danh dự của họ. Gregori muốn rằng những người Cossack không theo phe đỏ cũng không thuộc phe trắng, nhưng rồi cuộc đấu tranh quyết liệt diễn ra ngay trên quê hương sông Đông, ngay trong những người Cossack đã không cho phép họ lựa chọn con đường thứ ba. Gregori đã rơi vào lầm lạc khi tách khỏi nhân dân, đi theo quân bạch vệ, phạm tội chống lại nhân dân, chống lại tổ quốc. Nhưng giữa những ngày tháng đó chàng vẫn không thôi dằn vặt, cảm thấy mình lạc lõng, đau khổ với những quyết định của mình. Gregori đã bỏ trốn về nhà mà trong thâm tâm vẫn chưa xác định được con đường tất yếu phải đi. Những định kiến và tư tưởng cũ vẫn níu giữ Gregori trong tư thế bấp bênh, lưng chừng, có lúc chàng gia nhập hồng quân, có lúc lại bị cuốn về phe đối nghịch.

Kết cục của sự lừng chừng giữa những dòng xoáy của xã hội đã khiến chàng không tìm được cho mình một con đường, không tìm thấy ý nghĩa của cuộc sống, những người phụ nữ gắn bó với chàng phải chịu kết cục thảm thương và bản thân chàng rơi vào tình thế nguy hiểm khi mang trọng tội phản bội chính quyền xô viết và bên mình không còn một ai thân thích.

Không chỉ những nhân vật được khắc họa tới mức điển hình, những vấn đề muôn thủa của con người như tình yêu, ý nghĩa cuộc sống, những quan hệ họ tộc và làng xóm được mô tả rất thành công, Sông Đông êm đềm còn biểu hiện một cách chân thực, sống động cuộc sống, số phận của cả một dân tộc, một vùng đất của người Cossack đúng như trong lời một bài hát Cossack cổ:

Mảnh đất thân thương, mảnh đất vinh quang của chúng ta được gieo những cái đầu Cossack, điểm trang sông Đông êm đềm của chúng ta có những nàng gái góa trẻ măng, hoa nở trên sông Đông êm đềm, cha của chúng ta là bầy trẻ thơ côi cút. "Sông Đông êm đềm" đầy nước mắt những người mẹ, người cha và của người dân Nga nói chung trong thời kỳ Nội chiến.

Thông tin chi tiết
Tác giả Mikhail Solokhov
Nhà xuất bản NXB Văn Học
Năm phát hành 11-2018
ISBN 8935095617722
Trọng lượng (gr) 1550
Kích thước 24 x 16
Số trang 1490
Giá bìa 380,000 đ
Thể loại