Giới thiệu sách
Được đóng góp bởi OBook Team

Sapiens: Lược Sử Loài Người

Sapiens, đưa chúng ta vào một chuyến đi kinh ngạc qua toàn bộ lịch sử loài người, từ những gốc rễ tiến hóa của nó đến thời đại của chủ nghĩa tư bản và kỹ thuật di truyền, để khám phá tại sao chúng ta đang trong những điều kiện sinh sống hiện tại.

Sapiens tập trung vào các quá trình quan trọng đã định hình loài người và thế giới quanh nó, chẳng hạn như sự ra đời của sản xuất nông nghiệp, việc tạo ra tiền, sự lan truyền của những tôn giáo, và sự nổi lên của những nhà nước quốc gia. Không giống như những quyển sách khác cùng loại, Sapiens đã có một lối tiếp cận liên ngành học, bắc cầu qua những khoảng cách giữa lịch sử, sinh học, triết học và kinh tế theo một lối trước đây chưa từng có. Hơn nữa, lấy cả quan điểm vĩ mô và vi mô, Sapiens không chỉ đề cập đến những gì đã xảy ra và tại sao, mà còn đi sâu vào việc những cá nhân trong lịch sử đó đã cảm nhận nó như thế nào.

Câu hỏi lớn và sâu sắc của Harari là: chúng ta thực sự muốn gì? Có cách nào để đạt được hạnh phúc cho con người chúng ta, hoặc thậm chí liệu chúng ta có biết được nó là gì hay không? Trong cốt lõi của nó, Sapiens biện luận rằng chúng ta không biết về bản thân chúng ta, huống chi biết được những nhu cầu của những loài sinh vật khác. Chúng ta đã quá thường xuyên bị những tưởng tượng hư cấu của chúng ta lừa dối. Lịch sử cũng là một hư cấu, nhưng một hư cấu đã được kiềm chế bởi thực tại và biện luận: một hình thức của huyền thoại – một hư cấu hữu ích – khiến nó có thể mang lại sự giác ngộ của sự tự biết chính mình.

“Tôi khuyến khích tất cả chúng ta, dẫu có những tin tưởng tín ngưỡng nào, để đặt câu hỏi về những thuật kể cơ bản về thế giới chúng ta, để nối những phát triển ngày xưa với những quan tâm ngày nay, và để không sợ hãi những vấn đề tranh luận” (Yuval Noah Harari)

Reviews 13

Sapiens lược sử loài người

Yuval Noah Harari

(đọc tiếp...)

Homo Sapiens – Loài động vật đã trở thành Chúa Trời!

Một câu kết shock của một cuốn sách độc đáo, sắc bén. Cuốn sách đôi khi gây cho tôi cảm giác shock, song sau khi ngưng lại để ngẫm nghĩ và tiếp tục đọc nó gần như đã khai sáng cho tôi về thế giới quan, về cách nhìn nhận và đánh giá mọi sự vật, giúp cho tôi có một cái nhìn khác hơn, toàn diện hơn về nguồn gốc, sự hình thành và phát triển của xã hội con người, nhìn nhận, đánh giá lại thuyết tiến hóa của Dacuyn, một học thuyết mà từ khi còn nhỏ tới giờ tôi coi như kim chỉ nam của lịch sử phát triển của các loài.

Từ một động vật không có gì nổi trội, Sapiens đã trở thành một giống loài có những thành tựu và phát triển vượt bậc với dân số xấp xỉ 8 tỉ, để có được điều đó Sapiens đã trải qua 4 cuộc cách mạng:

- Cách mạng nhận thức

- Cách mạng nông nghiệp

- Sự thống nhất của loài người

- Cách mạng khoa học .

* Cuộc cách mạng nhận thức

Cách mạng nhận thức của Homo Sapiens là gì? Và nó đã xảy ra như thế nào?

Để trả lời câu hỏi này thật không dễ. Có lẽ nó xảy ra từ thuở hồng hoang khi Homo sapiens dần dần ần tiến hóa thành giống loài có một bộ óc phát triển, tư duy của họ nhạy bén hơn các loài khác, đi được trên 2 chân. Do đứng thẳng trên 2 chân họ có thể sớm phát hiện kẻ thù, dùng tay ra hiệu và làm việc hiệu quả.Điều này đã làm cho loài người phát triển nhảy vọt. Nhưng cũng vì phát triển quá nhanh mà hệ sinh thái đã không có những điều chỉnh kịp thời dẫn đến nhiều tai ương, bệnh dịch, chết chóc, chiến tranh đã xảy ra một hệ quả tất yếu! Và do đứng thẳng trên 2 chân nên phụ nữ sinh nở khó và tỉ lệ sinh non sống sót nhiều hơn những đứa trẻ sinh đủ tháng đã làm cho quá trình chọn lọc tự nhiên chọn sinh non, trẻ em sinh non khi chưa phát triển hoàn thiện nên có thẻ được giáo dục tốt hơn nhiều so với các loài “Bào thai con người giống như thủy tinh nóng chảy trong lò. Có thể xe chúng thành sợi, kéo dài và định hình dễ dàng đến ngạc nhiên”.

Một điều quan trong nữa trong thời hồng hoang là con người đã sử dụng được lửa-nguồn năng lượng vô tận , dễ sử dụng. Đây là một phát kiến cực ky quan trọng của con người thời đó. Nó dẫn đến việc thức ăn được náu chín, ít tốn công sức và thời gian cho việc tiêu hóa dẫn đến rút ngắn ruột làm giảm năng lượng tiêu thụ và kích thước não bộ phát triển. Thức ăn được nấu chín còn có một hệ quả là tiêu diệt vi trùng, khiến cho loài người có một sức khỏe tốt .

Phát minh tối quan trọng tiếp theo giúp Sapiens phát triển ngoạn mục nữa là tiếng nói, khả năng ngôn ngữ linh hoạt đã giúp cho con người có một cuộc sống tốt đẹp trong những nhóm nhỏ một thời gian dài. Song khi các nhóm phát triên trên 150 cá thể thì sự an toàn, phối hợp nhịp nhàng bị phá vỡ. Tiếp đó các Sapiens bằng trí tưởng tưởng và tưởng tượng tập thể, dã sáng tạo nên những chuyện hư cấu, những huyền thoại chung: dân tộc, tư pháp, luật pháp, thần linh, công lý. Tất cả những huyền thoại chung này đã góp phần đưa loài người vào khuôn khổ, phối hợp nhịp nhàng, có hiệu quả. Và một điều tói quan trọng là các Homo sapiens đã sớm vượt xa tất cả các loài người và động vật khác về khả năng hợp tác và tự điều chỉnh hành vi của mình.

*Cuộc cách mạng nông nghiệp:

Cuộc cách mạng nông nghiệp là gì và đã đem lại những gì cho sapiens?

Từ những người săn bắn hái lượm, cuộc sống di chuyển, họ đã tiến lên thành những nông dân có 1 cuộc sống ổn định, trồng tỉa trên những cánh đồng họ trồng trọt. Họ sống trong những ngôi làng được bảo vệ, tránh được sự cướp bóc của các loài khác.

Nhưng sau khi cách mạng nông nghiệp, chiến tranh nổ ra liên miên, bởi những sapiens phải bảo vệ thành quả lao động của mình.

Chúng ta có quan niệm rằng bánh xe lịch sử luôn tiến lên. Song Lịch sử chứa đầy rẫy những sai lầm!

Sự thống nhất của loài người

Để phát triển, loài người phải thống nhất, phải hành xử dựa trên những tiêu chuẩn và quy tắc nhất định, có “văn hóa”. Ban đầu các học giả coi một nền văn hóa là hoàn chỉnh, hài hòa, không thay đổi, bản thân nó đã là trọn vẹn. Song ngày nay các nhà nghiên cứu đều cho rằng một nền văn hóa liên tục thay đổi. Các trật tự, tiêu chuẩn nhân tạo đều ẩn chứa mâu thuẫn. Các nền văn hóa đã cố gắng giải tỏa những mâu thuân và quá trình đó đã làm cho xã hội thay đổi. Tự thân 1 nền văn hóa đã luôn thay đổi và các nền văn hóa lại mâu thuẫn với nhau.

Bởi vậy loài người cần có những chất keo dinh đặc biệt để gắn kết con người, gắn kết các nền văn hóa lại với nhau, đó chính là : Tôn giáo – Tiền Tệ - Đế chế.Tôn giáo gắn kết những người cùng chung 1 niềm tin vào một tín ngưỡng chung. Tiền tệ gắn kết những người có cùng mục đích tìm kiếm lợi nhuận và Đế chế gắn kết những con người cùng sống và phục vụ cho 1 đế chế chung.

*Cuộc cách mạng khoa học .

Càng về sau xã hội con người càng phát triển với một tốc độ phi mã. Những gì mới những năm 56-60 của thế kỷ XX còn là giấc mơ đến nay đã trở thành hiện thực. Thậm chí những người lớn tuổi ít tiếp xúc với công nghệ cũng không tưởng tượng được cuộc cách mạng 4.0 làm được những gì. Tất cả điều đó là kết quả của cuộc cách mạng khoa học.

Để làm được điều này những nhà khoa học hiện đại đã có một cuộc cách mạng về tri thức . Họ đã:

- Sẵn sàng thừa nhận mình ngu dốt

- Trung tâm của sự quan sát và toán học : thu thập các quan sát , sau đó kết hối các quan sát này với những công cụ toán học để những quan sát này thành lý thuyết toàn diện

- Sự thu nhập sức mạnh mới: dùng lý thuyết để phát triển công nghệ mới

Châu Âu trở thành trung tâm của cuộc cách mạng khoa học là bởi có sự kết hợp giữa : Các nhà khoa học – Chủ nghĩa tư bản – Chủ nghĩa đế quốc. Chủ nghĩa tư bản cần các phát minh bởi các phát minh đẻ ra tiền. Chủ nghĩa đế quốc cần các nhà khoa học bởi vũ khí tối tân họ phát minh ra. Các nhà khoa học thì cần tiền để nghiên cứu. Các bên đều cần và tác động qua lại lẫn nhau.

Cuộc sống hiện đại phát triển đã khiến một số mô hình tồn tại rất lâu trong đời sống con người trở nên lung lay. Điển hình là gia đình. Nếu trước đây gia đình gồm có cha mẹ và con cái, cha mẹ già đi cần con cái để chăm sóc va nuôi dưỡng. Song hiện nay có các mô hình khiến điều đó trở nên không cần thiết ví như Viện dưỡng lão, Bảo hiểm xã hội… Vậy trong thời gian tới gia đình có biến mất???

Đọc Sapiens bạn có thể gặp vô số câu hỏi hóc búa, có câu hỏi có câu trả lời, có câu hỏi mãi mãi là bí ẩn không lời giải thích thỏa đáng. Ví như:

- Thuyết tiến hóa của Dauyn là sai lầm. Vậy vì sao lại sai lầm ?

- Cách mạng nông nghiệp đã đem lại gì cho con người? Từ săn bắn hái lượm tiến lên xã hội nông nghiệp là một bước tiến hay sai lầm của lịch sử? Điều này chúng ta cũng không có có câu trả lời chính xác, bởi lịch sử không cho chúng ta cơ hội thứ 2 để thử.

- Cái bẫy xa xỉ là gì?

“Một trong những quy luật sắt của lịch sử, đó là những thứ xa hoa có xu hướng trở thành những thứ phải có và sẽ tạo ra nghĩa vụ mới. Một khi con người đã quen với sự xa hoa nào đó, họ sẽ cho đó là hiển nhiên. Rồi họ bắt đầu mong đợi nó. Cuối cùng họ sẽ không thể sống thiếu nó”

Bắt đầu với tựa đề đi ha, mặc dù nghe tựa có vẻ đây là cuốn sách hơi khó nuốt 😅 chắc là mọi người sẽ nghĩ là ờ đây là cuốn sách kể về từ lúc con người xuất hiện khi nào, tiến hóa ra sao,...NHƯNG nó chỉ là 20% của cuốn sách thôi, còn lại bạn sẽ bị cuốn theo lời văn và tri thức khổng lồ của Yuval Noah Harari mang lại

Lược sử loài người được chia làm 4 phần:

(đọc tiếp...)

Cách mạng nhận thức, Cách mạng nông nghiệp, Sự thống nhất của loài người và Cách mạng khoa học. Đối với cá nhân mình thì thích phần cuối nhất (tại vì 3 phần trước mình đọc hồi tháng trước, còn phần cuối mới đọc gần đây nên nhớ rõ nhất để review 😅) Thì trong phần cuối có chương về đế quốc và tư bản khá là hay và thực tế , kiểu như đọc xong mình thực sự được khai sáng đầu óc về chủ nghĩa đế quốc, tư bản luôn ấy!

Một điểm cộng bự nữa cho Lược sử loài người là nó là một cuốn sách cung cấp cho người đọc rất nhiều kiến thức hay ho và bổ ích chứ không chỉ đơn giản copy paste mấy câu chuyện về loài người trên Internet. Bill Gates đã nhận xét về cuốn sách này như sau: "Điểm độc đáo ở Harari là ông tập trung vào sức mạnh của câu chuyện và huyền thoại để đưa mọi người lại gần nhau...Harari kể về lịch sử loài người theo một cách dễ tiếp cận khiến bạn thật khó có thể đặt nó xuống"

Đánh giá: 4/5 , thiếu mất một sao vì sách khá là dày hơn 500 trang, và kiến thức cung cấp khá nhiều nên mình chưa nhớ được hết nội dung từ đầu tới cuối nên sắp tới sẽ đọc lại lần nữa vậy 😂 À Harari còn có cuốn Homo Deus - Lược sử tương lai nữa, mình sẽ review sớm nha! 🤗

Ban đầu mình không có ấn tượng tốt với cuốn này, bởi ấn tượng không tốt của mình với Alpha & Omega (lol), cơ mà đọc xong thì mình thấy cuốn này khá tốt (dù mình đọc bản dịch đểu trên mạng nên có mấy chỗ hơi khó hiểu).

Dù sao thì, cuốn này cung cấp cho người đọc không chỉ bức tranh lược sử nhân loại, mà còn là một hướng tiếp cận để lý giải đời sống của con người hiện tại, và giải thiêng một vài quan niệm kiểu con người hiện đại hạnh phúc hơn con người thời trước v.v.... Xen kẽ với mạch lịch sử xuyên suốt cuốn sách, tác giả còn sử dụng kiến thức của khá nhiều lĩnh vực khác, những kiến thức khá thú vị và bổ ích cho người đọc.

(đọc tiếp...)

Tuy vậy, cũng như bất kì cuốn sách nào, độc giả nên tiếp thu những quan điểm của cuốn sách với tinh thần phản biện, phê phán (tức nhìn nhân cả cái được và chưa được của cuốn sách), vì ít nhất với cá nhân mình thì có những điểm trong cuốn sách mà mình còn chưa đồng tình (vd Prozac, sự thống nhất của loài người...).

Nhìn chung thì, mình không có kết luận nào cho phần review này cả :)) vì bình thường mình cũng không thích đi đến kết luận lắm, cứ để mọi thứ mở, còn ai muốn kết luận thì cứ tự rút ra cho bản thân một cái thôi...

 Quyển sách rất xứng đáng với những lời khen ngợi từ độc giả trên toàn thế giới, kiến thức của Yuval Noah Harari rất đáng kinh ngạc, ông đi từ lĩnh vực này tới lĩnh vực, liên kết chúng với nhau và tạo một dòng chảy xuyên suốt từ thời tiền sử đến thời hiện đại, cả những dự báo cho tương lai. Sapien – Lược sử loài người còn mang lại một góc nhìn rất khác về khoa học, đặt một dấu hỏi lớn về sự tiến bộ khoa học kĩ thuật của loài Sapien trong thời hiện đại: mục đích của nó là gì? Quả thật khoa học đã tạo ra rất nhiều thứ mà mục tiêu thường được gán với mong muốn mang đến cho loài người một cuộc sống tốt đẹp hơn, nhưng những phát kiến mà tác giả dẫn ra đủ để khiến một người vô tâm nhất cũng phải sởn gai ốc. Sapien chúng ta đang muốn đóng vai Chúa bằng cách tái tạo lại những quyền năng, nhưng nhận thức của chúng ta lại không được như vậy, liệu những quyền năng của Chúa khi đặt vào tay loài Sapien sẽ mang lại kết quả như thế nào? Cách viết của tác giả pha chút châm biếm, ông dùng chúng để nói lên quan điểm chủ quan của bản thân sau khi đã phân tích chúng một cách khách quan và mình rất thích cách viết này. 

#dongho

#Sapien_lược_sử_loài_người

(đọc tiếp...)

Đây là cuốn sách nặng ký và cần đọc chậm rãi để có thể tiêu hoá hết lượng thông tin ngồn ngộn trong gần 600 giấy khổ lớn. Mỗi lần đọc nó mình lại nghĩ đến con trăn ăn con voi và nằm im ngủ một thời gian dài trong câu chuyện Hoàng Tử Bé 😂😂.

Mình đọc đã mấy tháng chưa xong, vì mỗi lần đọc chỉ khoảng 1 chương thôi.

Vậy nên để đây khi nào đọc xong viết tiếp heheh

Thông tin chi tiết
Tác giả Yuval Noah Harari
Dịch giả Nguyễn Thủy Chung
Nhà xuất bản Nhà Xuất Bản Tri Thức
Năm phát hành 07-2018
Công ty phát hành Omega Plus
ISBN 5950302085135
Kích thước 16 x 24 cm
Số trang 554
Giá bìa 209,000 đ
Thể loại