Reviews 1

NGHI THỨC TANG LỄ CỦA NGƯỜI AN NAM - NGHIÊN CỨU DÂN TỘC HỌC VỀ MẶT TÔN GIÁO

Gustave Dumoutier

(đọc tiếp...)

Gustave Dumoutier sinh năm 1850 tại Pháp, ông là nhà nghiên cứu nhân học, dân tộc học và khoa học tôn giáo. Năm 1886, ông đến Hà Nội làm việc và bắt đầu nghiên cứu những vấn đề về dân tộc học, tôn giáo, văn hóa, lịch sử Việt Nam. Ông qua đời tháng 8 năm 1904 tại Hà Nội và để lại nhiều công trình nghiên cứu có giá trị: “Nghiên cứu bản đồ các cửa sông, hải cảng Việt Nam thế kỉ XV”, “Tiểu luận về dân Bắc kỳ”, “Nghi thức tang lễ của người An Nam – nghiên cứu dân tộc học về mặt tôn giáo”, …

Ở phần đầu cuốn sách, Gustave miêu tả rõ ràng tỉ mỉ quá trình một người sắp chết trong cơn hấp hối, chúng ta đã thấy người đó chết, theo dõi tất cả các giai đoạn khi trút linh hồn, việc tẩm liệm và theo tiễn đám ma tới tận nghĩa trang. Người ta có thể tin chắc rằng mọi bài kinh đã được đọc, mọi tục lệ đã được thực hiện xung quanh thi hài, là nhằm mục đích giúp cho linh hồn và số phận của người ấy. Như vậy một bộ phận dân An Nam là người những người duy linh triệt để, mà linh hồn là đối tượng duy nhất của những nghi thức tang ma. Chúng ta không thể bỏ mặc linh hồn này cho một người lạ đáng nghi ngại làm đám, mà không sợ họ làm hại tới người thân của chúng ta, hoặc làm qua loa chiếu lệ.

Đối với Phật tử và người mới gia nhập Phật giáo, cái chết không phải là một vĩnh viễn, mà chỉ đơn giản là phần cuối của một giai đoạn mà người ta có thể so sánh với một chuyển động xoay vòng, gồm sinh ra, sống với một chuỗi khổ sở, già và chết phải đền tội rồi lại quay về cuộc sống trần tục. Sau mỗi kiếp ở trần thế, linh hồn sẽ phải trải qua một loạt những hình phạt phải chịu đựng trong các địa ngục khác nhau và khi ra khỏi cõi đời, linh hồn đã đạt được công đức, hoặc đánh mất phẩm chất của mình. Nếu có công đức, linh hồn sẽ quay lại trần gian với cảnh giới cao hơn tiền kiếp, ngược lại, nếu đánh mất phẩm hạnh, nó sẽ đầu thai trong cảnh giới thấp kém hơn, thậm chí trong các loại chúng sinh, có thể bị giáng xuống cấp bậc súc sinh thấp nhất.

Nhằm soi sáng bước đi khi linh hồn xuất ra khỏi thể xác, người ta đốt đèn, chỉ dẫn những con đường phải theo, người ta cấp cho linh hồn tiền bạc để tiêu pha dọc đường và dâng cúng thực phẩm. Linh hồn chịu đựng đau khổ, người ta cầu nguyện để giảm nhẹ, thiêu những bài kinh cầu nguyện viết sẵn, bố thí, cúng dường tiền bạc cho thiền viện đền thờ, người ta ăn chay.

Linh hồn phiền muộn, và để giải sầu cho linh hồn, người ta gửi sang thế giới bên kia tất cả mọi thứ có thể giúp linh hồn khuây khỏa: đồ đạc trong nhà, đào kép, tôi tớ, kể cả các phương tiện đi lại như ngựa, thuyền, võng cáng.

“Thời đại nào và đạo nào cũng vậy, chuyện ngây ngô, kỳ cục, và khủng khiếp thường được dùng để đánh mạnh vào trí óc của dân chúng. Toàn bộ những tập quán, nghi lễ có yếu tố dị đoan, mà chúng ta đã xem qua, được lưu truyền trong xã hội An Nam ở một thời kỳ lịch sử khá lâu, nó có thể thay đổi tùy theo trình độ trí thức của con người ở mỗi hoàn cảnh lịch sử khác nhau.”

“Lòng người – địa ngục dưới âm ti – chính là địa ngục ở trong lòng người, một khi lòng người đã không có địa ngục, thì hẳn là địa ngục dưới Âm ti cũng có thể không còn nữa” 

Thông tin chi tiết
Tác giả Gustave Dumoutier
Năm phát hành 11-2020