Reviews 4

Được 1 người bạn vừa quen trên mạng inbox thông tin cuốn Miền thơ ấu của Vũ Thư Hiên được tái bản, tôi vui mừng nhờ bạn đặt hộ ngay 1 cuốn. Và khi sách về cầm trên tay tôi vẫn chưa khỏi ngạc nhiên vì cái tên Vũ Thư Hiên được in trên bìa, lòng thầm nhủ nhà phát hành nào lại dũng cảm tái bản sách của bác ấy, và tôi biết lòng tôi đã yêu Phanbook chỉ vì mỗi 1 cuốn này. Tôi mua sách khá khó tính và việc cân nhắc lựa chọn nhà phát hành, nhà xuất bản phải nói là rất cẩn thận. Bác Vũ Thư Hiên thì tôi ngưỡng mộ đã lâu, thường để tâm tìm những tác phẩm của bác ấy , nhưng quả thực như mò kim đáy bể , sách của bác từ những năm 90 đã ngưng xuất bản , trừ mỗi bản dịch Bình minh mưa là vẫn được tái bản dưới bút danh Kim Ân. Có lẽ bạn yêu sách nào cũng đã từng đọc qua tập truyện ngắn BMM của nhà văn Liên Xô cũ Páutopsky- tập truyện với những lời văn vô cùng dịu dàng trong sáng và đầy chất thơ...và dấu ấn của Vũ Thư Hiên ở quê nhà chỉ có vậy.

Những quan điểm khác biệt một thời đã làm cho cuộc đời của tác giả rẽ sang 1 lối khác thăng trầm và nhiều đau khổ , tuy nhiên khi đọc Miền thơ ấu , ta không hề thấy một chút gì hằn học hay bất mãn, trái lại quê hương hiện lên trong tác phẩm vô cùng thân thương gần gũi, tình cảm của tác giả đong đầy trong từng câu chữ viết về miền quê tuổi thơ. Lần đầu đọc khi chưa biết gì về cuộc đời của Vũ Thư Hiên, tôi đã đọc với với một niềm say mê yêu thích thuần tuý dành cho 1 tác phẩm hay và đáng đọc. Đến khi tôi biết bác ấy viết Miền thơ ấu trong tù, bằng cái ruột bút chì mà con gái lén đưa cho trong 1 lần thăm nuôi , lòng tôi càng thêm xúc động mãnh liệt khi đọc lại những dòng chữ của tác phẩm ấy. Cậu bé là hiện thân của tác giả, luôn luôn nhớ về tuổi thơ êm đềm, có cảm giác như chính những ký ức trong sáng đó đã giúp cho tác giả vượt qua mọi chông gai của cuộc đời mà không mất đi sự lãng mạn và dịu dàng của một nhà văn

Có những cuốn sách mà tự nó thôi cũng đã mang một số phận kỳ lạ.

Hai năm sau khi Đảng cộng sản Việt Nam hô hào “đổi mới”, năm 1988, có hai tác giả “kỳ lạ” đã đạt giải thưởng lớn của Hội nhà văn Việt Nam là Vũ Thư Hiên và Phùng Quán. Kỳ lạ vì một người trước đó dính vào án vụ “Nhân văn giai phẩm”, còn một người thì sách ông viết thuộc dạng bị cấm in. Tuổi thơ dữ dội, đến tận hôm nay vẫn là một cuốn sách cực kỳ nổi tiếng trên văn đàn Việt Nam còn Miền thơ ấu lại hầu như chẳng mấy người biết tới. Vậy nhưng năm đó, Tuổi thơ dữ dội đạt giải B, còn cuốn sách xếp trên nó (giải A) không gì khác chính là Miền thơ ấu.

(đọc tiếp...)

Truyện được kể theo ngôi thứ 1 của một người trưởng thành nhớ về miền thơ ấu của mình. Sau khi cha vào tù vì theo Cộng sản, Thư được cha mẹ gửi về quê- một xứ đạo thuộc tỉnh Nam Định để sống với bà cô. Nơi ấy, cậu bé đã được trải nghiệm rất nhiều điều hay ho của người dân quê. Từ bà cô già khó tính nhưng là con chiên ngoan đạo đến những người họ hàng gần và xa, tất cả đều để lại trong Thư những ấn tượng thật sâu đậm.

Có lẽ vì cùng là một đứa bé được lớn lên ở thôn quê nên tôi cực kỳ đồng cảm với tác giả. Chỉ khi có may mắn ấy, ta mới thấy thấm những điều thú vị khi câu cá, câu tôm, khi lần đầu được ra biển, khi làm thuốc nam, trồng dâu, nuôi tằm, khi tham gia những phiên chợ làng hay thậm chí một đam ma quê buồn tẻ.

Từng kỷ niệm sẽ như một thước phim quay chậm hiện về sau những con chữ khéo léo của Vũ Thư Hiên đúng như những lời tâm sự của ông: "Viết văn, đối với tôi, chỉ là một cái thú, không phải là một nghề. Nó giống như thú câu cá trong tuổi thơ vậy. Giải thưởng của hội nhà văn cho "Miền thơ ấu" là một con cá bất ngờ, hoàn toàn không phải là con cá chờ đợi. Tôi tặng con cá này cho các chú bé và cô bé biết yêu mảnh đất nơi mình sinh ra..."

Có duyên đọc được một cuốn sách hay quả là một niềm hạnh phúc! Có duyên sở hữu một cuốn sách hay và hiếm còn hạnh phúc hơn rất nhiều (dòng thứ 2 mình cập nhật vài tuần sau khi gấp lại quyển sách, mình đã tìm mua được nó rồi, ôi vui quá là vui)

Trùng hợp là mình đọc 3 hồi ký tuổi thơ cùng một lúc: 1 cuốn Hồi ký của bà Hoàng Thị Thế - con gái của Hùm thiêng Yên Thế Hoàng Hoa Thám, Bên kia đèo Mã Phục - là những dòng hồi tưởng của tác giả Nguyễn Như Mai về những năm tháng tuổi thơ ở Cao Bằng, và cuốn này - chính là Miền thơ ấu của tác giả Vũ Thư Hiên.

(đọc tiếp...)

Mình đặc biệt thích Bên kia đèo Mã Phục và cuốn này.

Nếu Bên kia đèo Mã Phục có màu sắc hồn nhiên và tươi vui, thìMiền Thơ Ấu được viết bởi một "chất liệu" thâm trầm, khơi gợi cho mình những cảm xúc dịu dàng, an yên.

Nếu có thể dùng 1 từ để nói về Miền Thơ Ấu, có lẽ "đẹp" là thích hợp nhất. Bìa đẹp; vùng trời tuổi thơ, tuy nghèo khổ, sống với người cô hà khắc nhưng cũng đẹp một cách trong trẻo; đặc biệt là những cảm xúc cuốn sách đã gợi lên cho mình cũng rất đẹp. Mình hiểu và cảm thông hơn với sự khó khăn, cơ cực của đồng bào miền Bắc trong những năm 1940.

Rất nhiều những bức chân dung đã được vẽ lên trong cuốn sách: cô Gái - một bà cô già, không chồng, khó tính, keo kiệt. Bà ngoại - hiền từ, bảo bọc, và luôn đầy ắp những câu chuyện cổ tích. Anh cu Nhớn - người bạn tuổi thơ đã điểm thêm màu sắc cho những ngày tháng sống ở quê cùng người cô khó tính. Chị Liễu - vì nhà không đủ ăn, được mẹ gửi ở nhà cô Gái, không dám ăn nhiều nên phải lén ăn cám heo. chú Khoá - người học trò lỡ vận, ăn nhờ ở đậu người chị khó tính, với một cái kết bi thảm. Ông Phó Mão - cũng như vô số người nông dân miền Bắc thời ấy, rơi vào cảnh đói kém, phải đổi bộ đồ nghề lấy cái ăn cứu đói cho các con, v.v. Rất nhiều! Bức chân dung nào cũng được vẽ bởi sự cảm thông và thấu hiểu, làm cho người đọc (là mình) không thể ghét bỏ bất kì ai, dù họ có những nét tính cách thường được cho là đáng ghét, ngược lại, mình thấy man mác buồn và thương lắm.

Những chương cuối về chú Khoá, ông Phó Mão làm mình rất cảm động. Mình cũng thích một số triết lí được tác giả lồng ghép vào, rất tự nhiên và sâu sắc.

Vì nhiều lý do mà tên tuổi tác giả Vũ Thư Hiên ít xuất hiện trên văn đàn Việt Nam, chính vì vậy mình đã biết tới "Miền thơ ấu" phải nói là rất muộn. Tên tác phẩm gợi lên một cảm giác bình yên , và cuốn tái bản 2018 này bìa sách cũng được thiết kế rất đẹp. Đây là cuốn tiểu thuyết thiếu nhi mang màu sắc tự truyện ghi lại một khoảng trời ấu thơ đầy màu sắc của cậu bé Thư ở quê nội, một làng quê nghèo Bắc Bộ theo đạo Thiên Chúa, trong bối cảnh xã hội còn nhiều biến động.

Vì hoàn cảnh gia đình, Thư được gửi về quê sống với cô Gái - một bà cô khó tính, keo kiệt (và không có chồng). Xung quanh là những người họ hàng khác, họ tốt bụng nhưng đa số sống nghèo khổ.

(đọc tiếp...)

Từ chốn thành thị về, Thư đã nhanh chóng hòa nhập được với cuộc sống mới. Cậu thích thú được lang thang theo anh Cu Nhớn đi câu cá từ nơi này đến nơi khác; sung sướng được theo cô Gái đến những phiên chợ quê với nhiều thứ hàng hóa bắt mắt... Đơn giản chỉ là những câu chuyện hằng ngày, những sinh hoạt dân dã ở thôn quê mà sao đọc lên ta thấy bình yên thế! Dưới đôi mắt của một đứa trẻ hiếu động, ưa tìm hiểu, mọi thứ mới trong trẻo, thú vị làm sao. Người ta cứ mãi quẩn quanh với cơm áo gạo tiền, với điều tiếng thị phi mà quên mất trong cảnh nghèo cũng có rất nhiều niềm vui đợi con người khám phá. Cô Gái cũng có lòng thương cháu nhưng cái bản tính lo xa, bủn xỉn, chỉ biết khư khư giữ tiền của cô nhiều khi đã làm tổn thương đến tâm hồn của đứa cháu nhạy cảm vốn rất yêu cô.

Đọc "Miền thơ ấu", ta còn xót xa cho những con người bất hạnh, nghèo đói khổ sở trong xã hội thập niên 1940. Họ chết dần chết mòn trong cô độc hoặc bỏ đi biệt xứ mà chẳng biết có tìm được lối thoát nào không. Cảnh cậu bé Thư lén trộm gạo của cô Gái để mang cho mấy cha con ông Phó Mão làm mình rớt nước mắt. Ông chấp nhận đem bộ đồ nghề quý giá của mình ra đổi lấy gạo ăn, rồi cuối cùng cùng đường chẳng biết ông đã dắt những đứa con oặt oẹo nheo nhóc đi về đâu, chẳng biết có sống nổi hay không, để lại sự đau buồn & day dứt trong lòng nhân vật tôi về một kiếp người tài hoa cho đến mãi sau này.

Được đánh giá là "viên ngọc sáng, không lấm bụi thời gian của văn học thiếu nhi Việt Nam", cuốn sách thật sự có giá trị cho những người miền Bắc muốn nhớ về nguồn cội; còn đối với độc giả không sinh ra, không lớn lên ở đất Bắc thì sẽ hiểu hơn, yêu mến hơn mảnh đất này - nơi đã nuôi dưỡng những cây bút tài năng như tác giả. Và hơn hết, với tất cả mọi người, đây chính là tác phẩm gợi nhắc và dẫn lối cho ta trở lại với khu vườn ấu thơ của chính mình, khu vườn xưa dịu dàng rất có thể giữa bề bộn thường ngày, ta đã vô tình quên đi.

Thông tin chi tiết
Tác giả Vũ Thư Hiên
Năm phát hành 03-2020
Thể loại