Giới thiệu sách
Được đóng góp bởi OBook Team

Khuyến Học (Tái Bản 2017)

Khuyến học không phải là tác phẩm đồ sộ và sâu sắc nhất của ông nhưng lại là tác phẩm có ảnh hưởng sâu rộng nhất đến công chúng Nhật Bản. Khi mới đựơc in lần đầu, cuốn sách này có một số lượng ấn bản kỷ lục là 3,4 triệu bản, trong khi dân số Nhật Bản thời đó chỉ khoảng ba mươi lăm triệu người. Chỉ riêng điều đó đã cho thấy đây thực sự là cuốn sách gối đầu giường của mọi người dân Nhật trong thời kỳ Duy Tân. Kể từ năm 1942 đến năm 2000, riêng nhà xuất bản Iwanami Bunko cũng đã tái bản đến bảy mươi sáu lần.

Trong cuốn sách này, Fukizawa Yukichi đề cập tinh thần cơ bản của con người và mục đích thực thụ của học vấn. Với các chương viết về sự bình đẳng, quyền con người, ý nghĩa của nền văn học mới, trách nhiệm của nhân dân và chính phủ trong một quốc gia pháp trị... khuyến học đã làm lay chuyển tâm lý người Nhật Bản dưới thời Minh Trị. Với tuyên ngôn "trời không tạo ra người đứng trên người và cũng không tạo ra người đứng dưới người", Fukuzawa Yukichi đã gây kinh ngạc và bàng hoàng - như "không tin vào tai mình" - cho đa số người Nhật Bản vốn bị trói buộc bởi đẳng cấp, thân phận, quen phục tùng phó mặc và e sợ quan quyền suốt hàng trăm năm dưới chính thể phong kiến Mạc phủ. Ông khẳng định mọi người sinh ra đều bình đẳng và nếu có khác biệt là do trình độ học vấn.

Về học vấn, Fukuzawa Yukichi phê phán lối học "từ chương" và nhấn mạnh Nhật Bản phải xây dựng nền học vấn dựa trên "thực tế". Nền học vấn thực học phải gắn liền với cuộc sống hằng ngày, phải dựa trên tinh thần khoa học, tinh thần độc lập, tính thực dụng. Việc tiếp thu văn minh phương Tây phải có chọn lọc. Quan điểm xuyên suốt cuốn sách là "làm thế nào để bảo vệ nền độc lập Nhật Bản" trong bối cảnh các cường quốc phương Tây đang muốn biến toàn bộ châu Á thành thuộc địa.

Reviews 9

Mỗi khi nhắc đến "Tôi tự học" của Thu giang Nguyễn Duy Cần là mình lại nhớ ngay đến "Khuyến học" của Fukuzawa Yukichi. Cùng là hai cuốn sách nói về vấn đề học tập ở hai nền văn hóa khác nhau là Việt Nam và Nhật Bản, mình có thể tìm ra được điểm chung và riêng của hai tư tưởng về việc học này. Tuy thế, mình thích tư tưởng của tác giả đến từ đất nước mặt trời mọc hơn.

Thứ nhất, mình đã được truyền cảm hứng và tạo động lực rất nhiều trong cuốn sách này. Sau khi đọc, mình bắt đầu tìm hiểu và cố gắng học hỏi nhiều hơn. Mình cũng bắt đầu tìm hiểu về tư duy phản biện và bộ môn tranh biện cực kì thú vị.

(đọc tiếp...)

Trở lại tác phẩm, tác giả đề cao việc thực học - tức thực lực học của mỗi con người đồng thời cũng nói đến những vấn đề quyền bình đẳng, tinh thần pháp trị, ý chí cầu tiến, tư duy phản biện, và đặc biệt cực kì đề cao ý thức dân tộc trong mỗi người dân Nhật Bản. Mỗi người dân phải ý thức rằng mình là đại diện cho ý thức Nhật Bản, cho ý chí Nhật Bản.

Thứ hai, mình cực ấn tượng với những tư duy tân tiến của tác giả. Đã một thế kỉ trôi qua vậy mà rất nhiều suy nghĩ, tư tưởng vẫn rất đúng với hiện tại. Càng đọc, mình càng thấy mình nhỏ bé so với các cụ quá. Hồi ấy không có máy tính hay bất cứ  phương tiện hiện đại gì như internet, smartphone hay laptop thời nay vậy mà các cụ vẫn có thể có những tư tưởng hiện đại như vậy. Quả thực rất đáng nể phục.

Cuốn sách được viết vào cuối XIX, dưới thời kỳ đầu của cuộc Duy Tân Minh Trị. Tuy được viết cách đây gần hai thế kỷ nhưng những điều mà Fukuzawa Yukichi đề cập đến trong đây vẫn còn phù hợp với xã hội Việt Nam của chúng ta.

Tôi luôn thắc mắc tại sao cùng ở châu Á, cùng chịu ảnh hưởng của Nho giáo mà Nhật Bản lại phát triển đến thế? Để có câu trả lời này tôi đã đọc “Khuyến học” và cuốn sách không làm tôi thất vọng. Nó đã làm lay chuyển tư tưởng của tôi, giúp tôi hiểu được mục đích thật sự của việc học là gì và phải học những gì, học làm sao cho đúng đắn và có hiệu quả. Theo Fukuzawa Yukichi, việc học không có nghĩa là ta phải học câu chữ, học cốt để hiểu những câu khó, chữ khó hay để giải nghĩa văn cổ, đọc thơ. Trước hết, ta phải học những gì có thể áp dụng vào cuộc sống hằng ngày: học bảng chữ cái, học cách cân đo đong đếm, học địa lý, lịch sử,... Hơn nữa việc học còn giúp ta hiểu được trách nhiệm đối với gia đình, xã hội và đất nước. Học để tự khẳng định mình, dám nêu lên ý kiến cá nhân của mình và bảo vệ nó cho đến khi cuối cùng. Hơn nữa ta phải mạnh dạn phê phán những điều xấu xa, bất công trong xã hội đã cướp đi quyền lợi của người dân. Nếu có bất mãn với chính quyền thì cần phải kháng nghị, tranh luận một cách đường đường chính chính chứ không phải nói xấu sau lưng

(đọc tiếp...)

Tác giả cũng khẳng định rằng: mọi người sinh ra đều bình đẳng như nhau, nếu có khác là ở trình độ học vấn. Trước đây, dưới thời Mạc phủ, người dân vốn chịu trói buộc bởi thân phận, đẳng cấp, quen phục tùng và e sợ chính quyền, chấp nhận số phận. “Khuyến học” đã làm lay chuyển tư tưởng của họ với tuyên ngôn “Trời không tạo ra người đứng trên người cũng như không tạo ra người đứng dưới người. Chính điều này đã làm xoá bỏ đi mọi suy nghĩ chấp nhận số phận, khiến người Nhật ra sức nghiên cứu học tập và đưa đất nước trở thành một “quốc dân” hiện đại và văn minh như thời nay. Có thể nói Fukuzawa Yukichi là một trong những nhà tư tưởng lớn nhất mọi thời đại, những tác phẩm của ông có đóng góp rất quan trọng trong công cuộc cải cách Nhật Bản.

1. Chân lý : tạo hóa sinh ra con người đều bình đẳng, mọi người đều có tư cách địa vị như nhau nhưng trong xã hội lại xuất hiện sự phân chia địa vị, phân hóa giàu nghèo mà nguyên nhân chính là sự "vô học" và sự khác biệt duy nhất giữa con người với nhau đó là học vấn. Chính vì vậy con người cần tự trang bị cho mình những kiến thức (khoa học, xã hội, lịch sử,...) áp dụng vào thực tế, học vấn giúp con người có khả năng đạt được tự do, độc lập cao vừa giúp cho bản thân nhưng lại không được thiên về cá nhân quá nhiều mà phải thấy được trách nhiệm của mình đối với tổ quốc và phải đặt tổ quốc trên hết. Bạn học nhiều, đọc sách nhiều nhưng phải mang được những kiến thức đó ra hành động, trong quá trình đó phải biết điều chỉnh để phù hợp với thực tế giúp ích được cho xã hội

2. Dù gặp bất cứ điều gì trở ngại kể cả những bất hạnh đến với bạn trong cuộc sống thì không ai khác chính bạn phải là người kiên định, quyết tâm vượt qua nó cũng là quá trình tôi luyện cho bạn một tinh thần thép, đôi khi kết quả lại khiến bạn bất ngờ theo hướng tích cực. Còn nếu bạn đợi chờ, dựa dẫm người khác quyết định cuộc đời của bạn để hy vọng có một cuộc sống bình yên thì ngay khi gặp cơn bão nhỏ bạn cũng sẽ bị đánh gục rất dễ dàng.

(đọc tiếp...)

3. Chính bạn phải biết kiểm soát bản thân và thượng tôn Pháp luật, nếu thấy không đúng phải mạnh dạn góp ý, đóng góp giải pháp và kiến nghị cho tới khi được giải quyết một cách thỏa đáng chứ đừng đụng tý là mang nắm đấm giải quyết.

4. Trong quá trình học phải chủ động điều chỉnh tiếp thu để nó là kiến thức của mình, để biết nhận định cái nào đúng, kiến thức nào không phù hợp để làm được điều này đó là cả một quá trình học tập dài.

yukichi mong muốn tất cả mọi người tiếp thu kiến thức văn minh tiến bộ với một tâm thế luôn luôn chủ động, làm mới bản thân, đưa bản thân tiến về phía trước với kiến thức của nhân loại, biết xa rời thói hư, tật xấu(tham lam , đố kỵ, tự mãn, hãm hại người khác để đạt được mục đích của mình) không ngừng nâng cao kỹ năng bản thân(giao tiếp, diễn thuyết, thuyết phục,...) và phải có niềm tin mãnh liệt vào một tương lai tươi sáng bởi vì tương lại của bạn cũng chính là tương lại của đất nước.

Cá nhân: yukichi nói võ sĩ nhật bản chỉ biết ăn.

Thực sự mình rất khâm phục Nhật Bản và luôn tự hỏi làm sao họ có thể từ một nước nhỏ bé, luôn bị thiên tai đe dọa có thể thoát khỏi nguy cơ bị xâm lược và trở thành một quốc gia giàu mạnh đến vậy

Mình nghỉ có nhiều lý do nhưng chất chắn một trong những lý do vô cùng quan trọng đó là họ có những nhà tư tưởng vĩ đại.Fukuzawa Yukichi là một ví dụ. Khi đọc quyển sách khuyến học mình vô cùng bất ngờ, kinh ngạc về nội dung được viết trong đây, mặc dù được viết rất lâu về trước. Các tư tưởng ở trong đây vô cùng tiến bộ. Ví dụ như: “Trời không tạo ra người đứng trên người” “Mục đích của học vấn”, “Tiếp thu có trọn lọc văn minh phương Tây”. Các tư tưởng ấy không chỉ đúng với quá khứ mà còn đúng với thực tại

(đọc tiếp...)

Mình thấy một số người nói những tư tưởng này không áp dụng được vào thực tại hay nó đã rất quen thuộc chả còn gì đặc biệt nữa. Mình không nghĩ như vậy. Rất nhiều tư tưởng mình thấy nó vẫn trường tồn với thời gian như một chân lý vậy và nó truyền cho mình rất nhiều động lực để cố gắng. Và trong đây cũng có nhiều tư tưởng mà ai cũng biết nhưng làm được thì chẳng mấy người như: Áp dụng quyền bình đẳng, học để thành tài.

Có thể bạn sẽ không đồng ý tất cả những điều ơn trong sách. Nhưng nếu đọc với một tin thần học hỏi thì mình tin là bạn cũng sẽ học được rất nhiều điều. Hãy đọc để biết tại sao nó lại có ảnh hưởng mạnh mẻ tới người dân Nhật Bản thời ấy như vậy. Hi vọng bạn sẽ có những trải nghiệm tuyệt vời với quyển sách này

Thông qua cuốn sách mình cũng hiểu về nước Nhật khi xưa hơn.

Đọc nội dung xuyên suốt cả quyển mình thấy nội dung thích hợp là sống và làm việc theo pháp luật thì đúng hơn.

(đọc tiếp...)

Mình rất thích tinh thần chính trực và cách nêu lên vấn đề của tác giả. Mình nghĩ một số vấn đề của nước Nhật khi xưa lại vẫn là vấn đề của Việt Nam bây giờ. Chứng tỏ Việt Nam đi sau Nhật rất nhiều năm không chỉ về kinh tế mà cả về xã hội. Bây giờ khi Nhật phát triển rồi thì báo chí ca ngợi người Nhật dù đúng nhưng trước đó mình thấy người Nhật cũng không hẳn được như bây giờ. Có lẽ nếu Việt Nam mà là nước phát triển thì cũng có những câu ca ngợi như người Việt Nam chăm chỉ, thông minh, sáng tạo, cần cù...Hoặc có thể không =))

Thời phong kiến của Nhật còn những luật lệ, hủ tục còn cổ hủ hơn cả Việt Nam. Không biết Nhật đã làm thế nào để xóa bỏ hoàn toàn những suy nghĩ đã ăn sâu vào tiềm thức của người dân như vậy? Tầng lớp Samurai có thể giết bất cứ ai không vừa ý, quan liêu thì cậy quyền chức, dân đen thì không có tiếng nói...Cũng có thể qua cuộc cách mạng Minh Trị thì đã xóa bỏ dần được chăng? Mình không biết nhưng qua những vấn đề tác giả nêu trong thời phong kiến mình thấy rất phục Nhật Bản có thể phát triển được như bây giờ.

Đọc sách điều mình nhận ra lớn nhất là mình bị trị nhưng cũng có thể tự trị. Chúng ta sống và làm việc theo pháp luật, nhưng những gì chúng ta thấy bất bình chúng ta có thể đứng lên đấu tranh giành lại quyền lợi cho mình.

Một đất nước muốn phát triển lâu dài thì mọi người phải tin tưởng lẫn nhau, chính phủ tin tưởng vào dân, dân phải tin vào chính phủ. Mình thấy rất đúng. Nếu ở Việt Nam mà làm được điều này thì các thế lực thù địch phản động sẽ không dễ dàng kích động dân ta như vụ việc đặc khu kinh tế 99 năm vừa rồi.

Mỗi người cũng cần phải có kiển thức để nhận thức được việc làm đúng sai, bản thân cũng cần có chính kiến.

Thông tin chi tiết
Tác giả Fukuzawa Yukichi
Dịch giả Phạm Hữu Lợi
Nhà xuất bản NXB Thế Giới
Năm phát hành 07-2017
Công ty phát hành Fahasa
ISBN 8935235213197
Trọng lượng (gr) 250
Kích thước 13 x 20.5
Số trang 244
Giá bìa 59,000 đ
Thể loại