Giới thiệu sách
Được đóng góp bởi OBook Team

Khế ước Xã hội là một trong những tác phẩm quan trọng nhất trong thời kỳ Khai sáng, mở đường cho Cách mạng Pháp và Tuyên ngôn Nhân quyền Pháp năm 1789.

Khế ước Xã hội gồm bốn quyển, mỗi quyển từ mười tới mười lăm chương. Trong lời mở đầu Rousseau viết: “Với bản chất con người như ta biết, và với tính chất có thể xảy ra của luật pháp, tôi muốn tìm xem trong trật tự của một xã hội dân sự có thể có một luật lệ cai trị nào chắc chắn và hợp tình hợp lý...” Trong cuộc hành trình này, Rousseau cũng như các nhà tư tưởng trước ông như Thomas Hobbes và John Locke đều bắt đầu từ nguyên thủy, nhận diện con người trong trạng thái thiên nhiên của nó. Mở đầu chương thứ nhất Rousseau viết: “Con người sinh ra được tự do, nhưng ở đâu họ cũng bị xiềng xích.” Đối với Rousseau, tự do là điều kiện thiết yếu để con người là một con người. Trong trạng thái thiên nhiên mỗi con người là chủ của chính mình, nhưng từng cá nhân một không thể chống chọi với thiên nhiên để tự tồn mà phải cùng chung sống với nhau hầu có đủ sức để sống còn.

Từ xã hội sơ khai đầu tiên là gia đình, con người quần tụ thành những cộng đồng lớn hơn, nhưng trong cộng đồng lớn hơn này cần phải có luật lệ để điều hành trật tự sao cho phúc lợi và tự do của mỗi người vẫn được bảo đảm. Câu hỏi được đặt ra là ai sẽ là “người” đặt ra những luật lệ này khi mỗi cá nhân đều bình đẳng như nhau? Rousseau phủ nhận mô thức chính quyền quân chủ do Grotius và Hobbes đề ra, và lý giải rằng một xã hội dân sự hợp lý, hợp tình chỉ có thể được tạo nên bởi sự thỏa thuận của mọi người tham gia. Hay nói một cách khác bởi một khế ước xã hội do mọi người cùng lập nên và mọi người phải tuân thủ. Rousseau viết: “Cái mà con người mất đi khi chấp nhận khế ước xã hội là sự tự do thiên nhiên và sự vô giới hạn trong những việc anh ta muốn làm và những gì anh ta muốn giữ khi chiếm được; bù lại cái mà anh ta nhận được là sự tự do trong văn minh và quyền sở hữu chính đáng những gì mà anh ta có”. “Người” có thẩm quyền làm ra luật để cai trị một cộng đồng lập nên bởi khế ước xã hội, theo Rousseau, không ai khác hơn là tất cả mọi người đồng trao quyền đó cho một con người nhân tạo gọi là “Hội đồng Tối cao” (sovereign) bao gồm tất cả mọi người; con người nhân tạo này khi được thành hình bởi khế ước xã hội có đời sống và ý chí riêng. Ý chí riêng của con người nhân tạo này là ý chí của cả tập thể, gọi là “ý chí tập thể” (general will) nhằm đạt tới cái tốt chung cho cả cộng đồng.

Reviews 1

Hình thức nhà nước tam quyền phân lập của đa phần các nước phát triển trong nền chính trị thế giới hiện đại được bắt nguồn từ những tác phẩm của những nhà triết học như Rousseau. Xã hội mà chúng ta đang sống chịu ảnh hưởng rất nhiều từ những tư tưởng vô cùng tiến bộ thời ấy, nhưng trực tiếp đọc từng câu chữ những công trình đã thay đổi bộ mặt xã hội nhân loại, thay vì tìm hiểu qua những bản tóm tắt có lẽ là một thử thách không nhỏ với những người đọc bình thường, vốn không có nhiều kiến thức lịch sử và triết học cao cấp. Dù vậy, cuốn sách này tuy khó đọc nhưng không đến nỗi quá dày để "đe dọa" sự kiên trì, nếu không hiểu chúng ta có thể ngừng lại một chút, tìm hiểu thêm các tư tưởng của tác giả qua những cuốn sách dễ hiểu hơn, rồi tiếp tục.

Rousseau đưa ra câu hỏi, "Con người sinh ra vốn tự do nhưng lại bị xiềng xích ở khắp nơi." vì sao lại có phân tầng người này sở hữu thống trị người khác? Ông tạo nên một hệ thống - gọi là "khế ước xã hội" - gồm những quy tắc về chủ quyền, ý chí tập thể, chính phủ, về các bộ máy lập pháp, hành pháp và tư pháp sao cho quyền làm chủ xã hội - và bản thân - nằm trong tay mỗi người dân và cộng đồng chứ không phải một thần thánh vua chúa nào cả.

(đọc tiếp...)

Những tư tưởng ngày nay phổ biến đương nhiên khi ấy là cả một tội lỗi "đại nghịch", nhưng nước Pháp và phương Tây đã nhận ra sự văn minh tiến bộ thức thời. Sách còn có các bài viết như Từ Tinh thần pháp luật đến Khế ước xã hội, cũng như bản dịch (chưa đầy đủ) những điểm chính của tác phẩm với tựa đề "Dân ước" của nhà cách mạng Nguyễn An Ninh.

Thông tin chi tiết
Tác giả Jean , Jacques Rousseau, Dương Văn Hóa
Nhà xuất bản Thế Giới
Năm phát hành 10-2013
Công ty phát hành Fahasa
ISBN 8936066702294
Trọng lượng (gr) 360
Kích thước 14 x 20
Số trang 240
Giá bìa 79,000 đ
Thể loại