Giới thiệu sách
Được đóng góp bởi OBook Team

Hội Hè Lễ Tết Của Người Việt tập hợp những tiểu luận nghiên cứu của Nguyễn Văn Huyên về lễ-tết-hội, về tín ngưỡng, tâm thức tôn giáo của người Việt trong xã hội truyền thống. Viết bằng tiếng Pháp, những tiểu luận này, trước hết, là cách trò chuyện thú vị và hấp dẫn giữa một người trí thức bản địa với những độc giả, nhà nghiên cứu Pháp, những người cũng đang mong muốn và thậm chí, tham vọng tìm hiểu Việt Nam một cách kỹ càng. Thông qua cách trò chuyện mang tính hàn lâm đó, Nguyễn Văn Huyên còn tiến đến những vỡ lẽ nhận thức mà ngày nay chúng ta càng thấm thía hơn: chính sự đa dạng và khác biệt văn hóa của mỗi dân tộc, mỗi cộng đồng mới thực sự làm nên giá trị bền vững chứ không phải là hơn - kém hay ít - nhiều.

Cuốn sách sẽ cho ta trở lại đắm mình trong không khí của Tết Nguyên đán, Tết Thanh Minh, Tết Đoan Ngọ, Tết Trung thu…, cho ta hình dung rõ ràng và như được tham dự Lễ hội Phù Đổng. Những điều đặc biệt khác, như tục thờ cúng thần tiên, sự có mặt khắp chốn của thành hoàng làng, các húy kỵ sinh và tử, sự phong nhiêu của thần tiên gốc Việt…, cũng sẽ được tác giả mô tả, phân tích hết sức sinh động, tinh tế và khoa học.

Bởi luôn lắng nghe và suy tư về cỗi gốc dân tộc mình nên những trang viết của Nguyễn Văn Huyên, sau hơn bảy mươi năm, vẫn có thể mời gọi mọi độc giả Việt hôm nay cùng đọc lại, nghĩ suy và tiếp nối hành trình đối thoại, thông hiểu lẫn nhau. 

Trích đoạn:

“Bọn trẻ con cũng không bị bỏ quên. Là hy vọng của tất cả các thế hệ ở nước này hơn là ở các nước khác, chúng có phần Tết của mình. Để phục vụ chúng, ở khắp nơi, đâu đâu cũng có những người bán tranh dân gian có giá trị giáo dục lớn. Bằng những nét vụng về và ngây thơ, bôi màu sặc sỡ, những bức tranh này diễn tả sinh hoạt thật là bận rộn của đồng ruộng, lớp học rất sôi động của thầy đồ cóc, đám rước vinh quy bái tổ của ông nghè chuột, theo sau là phu nhân chuột ngồi trong kiệu, tay cầm quạt. Những tranh đó gợi lại, một cách thật là sinh động và chua chát, cuộc sống của kẻ giàu và người nghèo. Chúng kể lại các sự tích anh hùng lấy từ lịch sử dân tộc: Hai Bà Trưng và nữ anh hùng Triệu Ẩu mặc chiến bào đang đánh đuổi những bọn áp bức Trung Quốc; Đinh Tiên Hoàng, người sáng lập vương triều đầu tiên của dân tộc, có khi theo truyền thuyết, đang cưỡi rồng vượt qua sông, có khi được hiện đại hóa, đang duyệt binh theo kiểu Pháp; cuộc gặp gỡ cảm động của Lý Chiêu Hoàng trẻ tuổi với Trần Cảnh, vua đầu tiên của nhà Trần, v.v...’’ (Tết Nguyên đán của người Việt Nam)

“… tục thờ cúng các nữ thần mưa của chúng ta đến nay vẫn còn rất sống động, mặc dù được truyền lại từ rất xa xưa. Nghiên cứu tục này cho thấy rằng, Phật giáo, ở vào buổi đầu mới du nhập Việt Nam, đã phải uốn mình theo những đòi hỏi của bản địa mà để cho những thần linh của các lực lượng tự nhiên trong tín ngưỡng sâu xa của dân ta, biến thành những thứ ít nhiều có thể tạm gọi là những vị Bồ tát. Như vậy là, ở đây, bên dưới đạo Phật theo giáo lý còn có một đạo Phật dân gian cắm rễ sâu trong những tín ngưỡng nguyên thủy nhất của quần chúng nông dân ta” (Chống hạn trong tập quán Việt Nam) 

Reviews 1

Sách viết nguyên bản bằng tiếng Pháp, nói về các ngày tết cơ bản của dân tộc (thời kỳ bấy giờ): Tết Nguyên Đán, tiết Thanh Minh (3 tháng 3 âm lịch), tết Đoan Ngọ (5 tháng 5 âm lịch), tết Trung Thu (tác giả viết cụ thể dịp rằm tháng 8 năm 1942). Sau đó là các bài viết về tín ngưỡng tâm linh, chôn cất ma chay, y phục, cùng với một số dịp lễ hội khác chủ yếu ở miền Bắc như Lễ xá tội vong nhân, việc chôn người chết vào giờ xấu, việc chống hạn (thờ Pháp vũ - nữ thần mưa), lễ tế Nam Giao, hội Phù Đổng (hát múa ải lao), các thành hoàng tỉnh Bắc Ninh... Cuối cùng là tục lệ thờ cúng thần tiên (đạo giáo) ở Việt Nam, mà cùng đọc và đối chiếu với những quyển như "Tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ phủ" và "Thần người và đất Việt" sẽ biết thêm được nhiều điểm lý thú về tục thờ thần tiên ở Việt Nam, vốn du nhập từ Trung Hoa nhưng đã có những nét Việt hóa và đặc trưng hoàn toàn khác biệt khiến đạo giáo trở thành gần như là một tín ngưỡng khác hẳn. Sự Việt hóa này còn được thấy ở nhiều tục lệ và tôn giáo du nhập từ các nước lân cận và phương Tây khác, chúng ta tuy có những quãng lịch sử dài bị đô hộ xâm lược, chịu nhiều ảnh hưởng ngoại lai nhưng bản sắc dân tộc Việt Nam không thể bị đồng hóa.

Sẽ có những thông tin không còn đúng với thời hiện đại nữa, nhưng vẫn đáng để đọc qua. Đọc để hiểu thêm về những ngày lễ truyền thống của dân tộc, để hiểu rằng sự đa dạng văn hóa và tâm linh của nhiều cộng đồng người trong một dân tộc, một đất nước là điều mang lại những giá trị bền vững cho nền văn hóa. Có những câu chuyện về những ngày lễ khá thú vị, về những vị thần đã từng tồn tại trong lịch sử Việt Nam. Lối kế chuyện cũng không gây nhàm chán, lại dễ hiểu vì viết cho người Pháp đọc nên khá giản dị, giải thích vì sao lại tồn tại những ngày như tết đoan ngọ, tết trung thu... và các truyền thống của dân tộc ta ngày xưa. Một cuốn sách hay để đọc dịp Tết lúc rảnh rỗi vừa thêm kiến thức văn hóa dân gian vừa giải trí. Có một chút ước mong sao cho những dịp lễ hội hoàn toàn thuần Việt như lễ giỗ Tổ, hội Gióng, không bị biến chất, hình thức, tốn kém, mà thật sự đem được bản chất uống nước nhớ nguồn, lòng tự hào dân tộc và yêu nước đi sâu vào lòng mỗi người dân Việt Nam.

Thông tin chi tiết
Tác giả Nguyễn Văn Huyên
Nhà xuất bản Nhà Xuất Bản Thế Giới
Năm phát hành 12-2017
Công ty phát hành Nhã Nam
ISBN 2584437978784
Kích thước 15 x 24 cm
Số trang 243
Giá bìa 115,000 đ
Thể loại