Giới thiệu sách
Được đóng góp bởi OBook Team

Bánh Trái Mùa Xưa

Thân thương như tên gọi, Góc Nhỏ Miền Tây - Bánh Trái Mùa Xưa đầy ắp cảm xúc và những lời thủ thỉ. Tác giả kể về đầm, về đất, về nhà, về sông, về gió... nhưng trong tất cả những thứ được gọi bằng tên đó, có nhiều thứ không thể gọi thành tên. Bởi nó là tình yêu, là kỉ niệm, là những thứ vô hình không nắm bắt được.

Trong "Của nước và gió", có đoạn "Người ta sống trên nó, rửa chân và vất rác lên nó nhưng quên lãng nó. Và một buổi sáng mở cửa sau, sông bỗng tràn đầy trong mắt". Đâu dễ gì quên được thiên nhiên, như là hơi thở, như là tình yêu vậy. Trong "Khoảnh khắc của hoa quỳnh" là sự tiếc đất, tiếc người, để rồi giữa con người và thiên nhiên, giữa cái hữu hình và vô hình, tác giả đứng trước một sự đổi thay đành thốt lên: "Như là tôi vừa chứng kiến xong một cuộc hoa quỳnh nở, rồi tàn nhanh, mang theo một vẻ đẹp tuyệt tích". Trên "Xe miền Tây" cũng khác, cũng đáng để yêu: "Thôi thì chân chất, ừ thì quê mùa... miền Tây mà, vẫn hoang dã vẫn xa xôi. Đây không phải Sài Gòn, Hà Nội, đây là một thế giới khác rồi. Thế giới mà người ta vẫn còn mua bắp luộc, bánh mì ở bến xe đem về xứ làm quà, trẻ con vẫn reo mừng tở mở... Những người miền Tây quăn queo lam lủ thật thà này, bolero này, dầu gió này mình không bao giờ gặp trên những chuyến bay...".

Đôi khi đằm thắm, đôi khi cà tửng với lối viết kiểu đặc trưng người vui tánh mà thâm sâu Nam bộ, trong "Ông Cà Bi ở Xẻo Quao" triết lý sống cũng được đề cập tới. Đời này không biết ai tội nghiệp ai. Người giàu tội người nghèo hay người nghèo tội người giàu. Cái sướng thì không ai giống ai, chớ cái khổ thì giống cả: sợ mất của, sợ già, sợ chết. Ông Cà Bi quan điểm, sướng là không nhiều tiền của, bởi "Có tiền nhiều giống như có con vợ đẹp, mắc công giữ...''.

Mỗi khi được đọc tản văn của Nguyễn Ngọc Tư, như được sống lại với chính mình và những nơi "nhớ đầy".

***

Trích Đoạn:

Tết một lần, cùng hai lần đám giỗ, cậu lại ra nhà người anh cùng cha khác mẹ với mình. Lành như củ khoai, lành như đất, lành như một người kém trí, như cái tên Út Khờ. Đi lần nào cũng quên vài thứ, không quên mang dép thì cũng quên đội nón, nhưng có thứ cậu không bao giờ quên mang tới nhà anh chị cậu, là bánh. Giỗ này cậu đem bánh bột đậu, giỗ sau cậu góp cốm ngào đường, tết thường có bánh kẹp cuốn, bánh bông lan, bột đậu. Những thứ bánh trái quê mùa, nằm vơ vất trên bàn thờ, giữa những món đồ cúng đẹp đẽ khác. Vơ vất như thân phận của cậu: con riêng của ông nội với người đàn bà khác.

Anh chị và đám cháu không mê bánh nhà quê đó. Chỉ con nhỏ giúp việc nhà anh cậu là đón mừng nhiệt tình. Ăn một cái bánh nghe ngon nhức cả ký ức. Bánh của cậu gợi nhớ má nó đang nằm ho ở cái quê mị cà tha nào đó. Nó biết để có mớ bánh này, mợ (cũng hiền hậu thiệt thà y như cậu) đã phải nhồi bột đánh trứng từ hôm qua. Bột trứng dẻo nhẹo, cầm bàn chụp đánh mỏi nhừ tay, thì bột mới dậy, nở bung trong diệm, rồi được đem đi nướng. Than rực dưới đáy khuôn bánh, rải ủ đều trên cái nắp bằng gang nửa, cho hai mặt bánh vàng đều. Những mẻ bánh đầu hoặc khét quá hoặc chưa được vàng ươm như ý, mợ để lại nhà. Mớ bánh cậu mang đi phải là mớ bánh đẹp nhất, nuột nhất sau khi mợ trăn trở lửa trên lửa dưới. Mợ còn cắt giấy màu thành những sợi mảnh, rải vào keo bánh vừa để hút ẩm vừa trang trí cho đẹp.

Cậu mợ không biết rằng ra khỏi xóm làng rồi, vẻ đẹp ấy trở nên lạc lõng, bơ vơ. Chị dâu cậu thường càm ràm, đã nói đem bánh trái ra chi mắc công, có ai ăn đâu... Cậu hiền lắm, nói mười hiểu hai, cười cười, cúng ba má mà đi tay không, coi sao được chị.

Má con nhỏ giúp việc cũng thường nói vậy, khi lụi hụi chuẩn bị bột, nhân, lá để làm bánh này nọ đi cúng quảy ở nhà họ hàng. Cái hồi người ta chưa bán bột làm sẵn, má nó còn phải ngâm gạo nếp qua đêm, có khi ngâm với khóm cho gạo mau mềm, để xây làm bột. Làm bánh, nói gọn lỏn vậy mà có bao nhiêu chuyện lắt nhắt phải lo, đến nỗi tàu lá đem ra phơi nắng cho vừa héo để gói bánh, trẻ con cũng không phụ được, vì không biết cỡ nào mới vừa. Má nó lo toan hết. Chị em nó mười, mười hai tuổi đã được má dạy làm bánh, thành con gái rồi má nó vẫn lo "mấy đứa làm chưa khéo...". Chị nó lấy chồng năm rồi, chuẩn bị cho đám gã, má nướng bánh bột đậu, bánh kẹp từ năm ngày trước.

Một cái đám ở quê thường được nhắc nhớ bởi những món ăn ngon. Bây giờ người ta vẫn nhắc món bánh bò bông má nó làm hôm gã chị. Mịn và xốp, và những múi bánh như cánh hoa nở đều đặn, tươi tắn. Làm ra một món ăn ngon, hay một cái bánh ngon, thì đến lửa nhỏ lửa lớn mình cũng phải chăm chút nữa. Má con nhỏ giúp việc không nói vậy, nhưng nó tự học từ cái cách bà nắn nót rút bớt cây củi ra khỏi bếp, hoặc thêm vào mấy cục than.

Hồi đó, mỗi lần má con nhỏ làm bánh là cả một cuộc hội hè. Ngoài những thứ bánh được gọi là sang chỉ có ở những giỗ, chạp, hay dịp tảo mộ, còn có những tiệc tùng đơn sơ hơn, ít tốn kém hơn, mà vẫn thấm đẫm hương vị. Xay lá mơ tam thể với bột, đắp vào lá mít hấp lên chan nước cốt dừa, vậy là con nhỏ được ăn bánh rau mơ. Bột trắng cán bằng chai, xong xắt sợi thả vào xoong nước đường, bột chín nổi lên mặt nước vậy là thành bánh canh ngọt cho đám nhỏ sì sụp. Hôm nào có cá lóc thì má nó nấu bánh canh mặn. Rồi thì bánh chuối hấp, chuối chiên, bánh cam nhân đậu... Bột bánh ít thừa ra từ lần làm bánh trước, má nó đem treo giàn bếp, hôm nào mưa dầm bà đem chiên lên, chị em nó lại được gặm món bánh tổ nóng hổi.

Con nhỏ giúp việc, lần đầu tới nhà chủ, nó khoe nó biết làm nhiều loại bánh, kể cả mấy loại bánh ngon hết xẩy như kẹp cuốn, tai yến, tàng ong... tất nhiên là không ngon bằng má nó làm. Nhưng bà chủ phủi đi, nhà bà không làm bánh bao giờ, muốn thì bước ra cửa, thiếu cha gì món ngon, ì ạch làm gì cực thân. Bà cũng từng nói với thằng em chồng khờ khạo của mình câu đó.

Và cậu Út hiền lắm, nói mười hiểu ba, lại nhoẻn cười bảo, nhưng vui lắm, chị.

Con nhỏ giúp việc cũng từng nghe câu nói đó từ người mẹ của mình. Cực mà vui. Chỉ là không biết giải thích làm sao với người khác niềm vui sướng khi lấy từ khuôn gang nóng rực ra những cái bánh thơm lừng, ngui ngút khói. Mẻ bánh đầu đời đó, con nhỏ vẫn còn nhớ, những hạt đậu phộng rang nó ấn vào giữa cái bánh như một nhụy hoa, nhưng bánh nướng xong thì đậu rơi mất, bánh bột đậu trở thành bánh bột. Má nó nói phải học từ chuyện nhỏ xíu vậy, mới làm được cái bánh vừa đẹp vừa ngon.

Ta chỉ cần ví cảm giác đó với cảm giác cô nghệ sỹ múa ba lê vừa hoàn thành một cú xoay khó. Kinh điển, với chỉ chừng ấy động tác, nhưng từ đời này sang đời khác, từ thế kỷ này sang thế kỷ khác, người nghệ sỹ vẫn đổ mồ hôi để cố hoàn thiện nó. Nhưng cậu hiền đến ngớ ngẩn, nên chỉ có thể nói cực mà vui, để nhận được từ con nhỏ giúp việc một cái gật đầu đồng tình, đúng đó, vui. Người chợ thì nhăn mặt ngán ngẩm, nói gần nói xa mà không dẹp được vụ bánh trái quê mùa này.

Cũng phải, dẹp cả một nền văn hóa thảo thơm đồng bãi, đâu có dễ...

Mời bạn đón đọc.

Reviews 1

Nếu bạn từng đọc một cuốn sách nào của cô Tư, bạn chắc chắn sẽ chết mê cái đơn sơ mà mộc mạc qua từng câu chức của cô. Cô viết về miền Tây sông nước, về những gì rất chân thực, gần gũi trong cuộc sống hằng ngày. Nếu văn học là một bức tranh hiện thực, thì văn của cô Tư chính là một tấm gương phản chiếu cuộc sống miền quê đương thời. Cuốn sách Bánh trái miền xưa viết về những gì đã xảy ra trong quá khứ hồi của vùng sông nước miền Tây thân thương đến lạ, mặc dù tôi là một người con miền Trung, nhưng cái dịu dàng mà chân thành trong từng câu chức của cô Tư khiến tôi không thể không yêu cuốn sách này. Cô viết về những hồi ức khi còn là một cô bé, viết về những cái bánh, nhưng trái cây đã từng là bạn của cô suốt những ngày thơ ấu. Dù lời văn tinh tế và nhẹ nhàng nhưng lại mang đến cho người đọc những xót xa, bởi những ký ức về miền quê đó giờ chỉ còn là hồi ức trong cái thời đại phát triển này, khi mà trẻ con không còn là trẻ con. Cô Tư viết về một câu chuyện miền Tây nhưng bạn có thấy tuổi thơ của mình trong đó không, miền quê cách đây mười mấy năm về trước thật sự là những khoảng ký ức tuyệt đẹp không thể nào phai nhòa. Đây có lẽ là một trong những cuốn sách tôi thích nhất của cô Tư, bởi lời văn của cô không chỉ mộc mạc, gần gũi mà còn khiến người ta lưu luyến về một thời huy hoàng giờ chỉ còn là những kỷ niệm.

Thông tin chi tiết
Tác giả Nguyễn Ngọc Tư
Nhà xuất bản Nxb Hội Nhà Văn
Năm phát hành 09-2012
Công ty phát hành Phương Nam
ISBN 8932000117360
Trọng lượng (gr) 154.00 gam
Kích thước 14 x 14 cm
Số trang 216
Giá bìa 66,000 đ
Thể loại