Reviews 1

Lê Đạt chính là một trong bốn nhân vật trụ cột của phong trào Nhân văn giai phẩm. Vậy nên công chúng ít được tiếp xúc với thơ của ông. Nhưng với những bài thơ đã được xuất bản và đặc biệt là tập thơ “Bóng chữ”, rất nhiều người đã biết tới tài năng Lê Đạt và tiếc nuối về vụ án năm nào.

Ông tự nhận mình là “người phu chữ” nên viết rất kỹ và đẽo gọt từng câu, từng chữ. Hẳn nhiên với số đông công chúng, những bài thơ ấy không hề dễ hiểu. Ông mang trong mình khát vọng cách tân thi ca Việt Nam nên điều đầu tiên tôi cảm nhận khi đọc thơ ông chính là cái độc đáo, dị biệt:

(đọc tiếp...)

“ Chia xa rồi anh mới thấy em

Như một thời thơ thiếu nhỏ

Em về trắng đầy cong khung nhớ

Mưa mấy mùa

mây mấy độ thu

Vườn thức một mùi hoa đi vắng

Em vẫn đây mà em ở đâu

Chiều Âu Lâu

bóng chữ động chân cầu”

(Bóng chữ)

Cái lạ ở đây đến từ một loạt hình ảnh, cách dùng từ, ngắt nhịp. “Mê cung” ấy dù khó hiểu, mông lung nhưng cũng cho ta lờ mờ nhận ra dòng cảm xúc đang bị dồn nén, xô đẩy, mất thăng bằng trong hoài niệm của tác giả và biết được đây đích thị là một bài thơ tình. Em của thời “thơ thiếu nhỏ” vẫn tồn tại, hiện hữu đấy nhưng giờ đây lại không thuộc mình nữa. Còn gì xót xa hơn cho cái “có” nhưng không còn có, cái “thấy” nhưng không còn thấy nữa. Tất cả là sự diệu vợi, xa xôi, tất cả là quá vãng dù vẫn đắm say, thắm quyện. Vậy nên đành níu vào quá vãng diệu vợi, vào “bóng chữ” để bày tỏ lòng mình.

Cái hoang mang, mơ hồ đó còn đến cả từ bài thơ “Thu nhà em”

“Anh đến mùa thu nhà em

Nắng cúc lăm răm vũng nhỏ

Mà cho đấy rửa lông mày

Nông nỗi heo may từ đó

Mưa đêm tuổi nổi ao đầy

Đường cốm đồi thon ngõ nhỏ

Bướm lượn bay hoa ngày

Tin phấn vàng hay thuở gió

Tóc em hong mùi ca dao

Thu rất em

và xanh rất cao”.

Một bức tranh thu trừu tượng, đẹp đến lạ lùng bởi được đan lồng vào hình ảnh em. Cái cách dùng từ “nắng cúc lăm răm” “nông nỗi heo may”, “tóc hong mùi ca dao” rồi đỉnh điểm là “thu rất em”… sao mà lại đặc biệt đến thế? Em và mùa thu, rốt cuộc là một hay là hai? Chỉ có con mắt của kẻ si tình đến ngất ngư mới nhìn ra được những hình ảnh độc đáo đến như vậy mà thôi.

Thông tin chi tiết
Tác giả Lê Đạt
Năm phát hành 05-2019
Thể loại