Reviews 1

Từ thuở thiếu thời, khi nghe “Thư gửi Elise”, tôi đã bị hấp dẫn và bắt đầu tìm hiểu những bản nhạc của Beethoven. Vậy nên, khi cuốn sách này ra đời, tôi đã nhủ lòng: nhất định sẽ sở hữu và đọc nó.

Tác phẩm “Beethoven: Âm nhạc & Cuộc đời” của tác giả Lewis Lockwood được dịch sang tiếng Việt và phát hành tại Việt Nam là một trong các sự kiện hướng tới kỷ niệm 250 năm ngày sinh của Nhà soạn nhạc vĩ đại Ludwig van Beethoven.

(đọc tiếp...)

Ở phần Dẫn nhập của cuốn sách, tác giả Lockwood đã dựa trên 3 lá thư mà Beethoven gửi đi ở thời niên thiếu, lúc trưởng thành và khi đã về già để từ đó phác thảo cho người đọc chân dung người nghệ sĩ vĩ đại từ những việc đời thường nhất. Sau đó, tác giả chia cuộc đời Beethoven thành bốn phần chính:

1. Những năm đầu đời (1770 – 1792): Beethoven bắt đầu học nhạc tại Bonn và bắt đầu chịu ảnh hưởng bởi phong trào Khai sáng.

2. Thời kỳ trưởng thành thứ nhất (1792 – 1802): Beethoven rời quê hương để đến Vienna xây dựng sự nghiệp.

3. Thời kỳ trưởng thành thứ hai (1802 – 1812): Beethoven khơi mở ý tưởng giao hưởng mới, trong đó đặc biệt nhất là ý những ý tưởng về tính anh hùng và cái đẹp.

4. Thời kỳ trưởng thành cuối cùng (1813 – 1827): Những tháng năm cuối đời ghi dấu sự đổi thay về bút pháp sáng tác của Beethoven, tạo nên cầu nối với trường phái Lãng mạn.

Ở mỗi phần, Lewis Lockwood không chỉ phân tích những tác phẩm mà còn thảo luận về các sự kiện chính trị xã hội đã ảnh hưởng đến Beethoven như thế nào. Đan xen trong đó có những chương tập trung mô tả từng giai đoạn trong cuộc đời nhạc sỹ (tuy vậy Lockwood ít chú trọng những vấn đề nằm ngoài hoạt động âm nhạc của Beethoven nên những đoạn này khá ngắn gọn), giới thiệu và phân tích cả sơ bộ lẫn chi tiết các tác phẩm của ông.

Beethoven sinh ra tại một ngôi làng nhỏ Rajna cạnh Bonn, nước Đức. Ông sinh trưởng trong một gia đình nghèo nhưng có truyền thống âm nhạc. Ông nội của ông là Louis van Beethoven, nhạc trưởng dàn nhạc cung đình Bonn. Bố của ông là Johann van Beethoven, lĩnh xướng cung đình. Gia đình Beethoven có 7 anh em, nhưng đã mất đi 4 người do nghèo đói và bệnh tật.

Người thầy dạy nhạc đầu tiên cho Beethoven chính là cha của ông – người rất ngưỡng mộ tài năng của nhà soạn nhạc Mozart. Người cha thường la mắng và ép ông luyện đàn suốt ngày đến nỗi ngón tay bị tê dại, sưng vù. Khi Beethoven được 11 tuổi, theo quyết định của cha, ông phải nghỉ học để tập trung vào âm nhạc.

Tài năng của Beethoven từ nhỏ đã được nhiều người chú ý. Lên 8 tuổi, Beenthoven đã thể hiện được năng khiếu bẩm sinh của mình qua việc chơi đàn piano. Ông đã biểu diễn như một nghệ sĩ piano điêu luyện tại Hà Lan khi 11 tuổi. Năm 14 tuổi, ông đã viết và biểu diễn thành công 3 bản sonata dành cho đàn piano.

17 tuổi, ông đến Áo để học hỏi Mozart. Cùng năm đó, mẹ của ông qua đời. Sau khi mẹ mất, ông trở thành trụ cột chính của gia đình, vừa biểu diễn, vừa dạy học để kiếm tiền vì cha ông đã nghiện rượu nặng, không còn khả năng làm việc.

Tuy mang trong mình nhiều bệnh tật và ngoại hình ốm yếu nhưng tài năng và đam mê với âm nhạc của Beethoven trở thành sức hút với nhiều người đẹp. Nữ bá tước Julia Guicciardi - một trong những học sinh piano của Beethoven - từng miêu tả ông tuy không có vẻ ngoài ưa nhìn nhưng rất cao quý, tinh tế trong cảm xúc và văn hóa. Dù vậy, có thể nói, cuộc đời Beethoven khá cô độc trong tình cảm. Đến tận bây giờ người ta vẫn không thể giải mã được danh tính của nàng thơ trong “Thư gửi Elise” và các tác phẩm bất hủ của ông.

Càng về sau, ông lại càng phải đối mặt với nhiều nỗi đau về thể xác. Năm 1819, ông bị điếc hoàn toàn cả hai tai. Năm 1823, Beethoven bắt đầu bị mù mắt và bệnh thống phong. Năm 1825, ông phát hiện mình bị xơ gan cổ chướng. Năm 1826, ông mắc bệnh viêm phổi và phù toàn thân. Chính năm đó, Beethoven phải chịu 4 lần phẫu thuật đầy đau đớn. Năm 1827, Beethoven trút hơi thở cuối cùng.

Beethoven là người có năng khiếu âm nhạc phi thường. Vượt qua những nghịch cảnh của bản thân, ông đã cống hiến trọn đời mình cho nền âm nhạc thế giới.

Beethoven là nhân vật trung tâm trong giai đoạn chuyển đổi giữa thời kỳ âm nhạc cổ điển và lãng mạn. Nhiều tác phẩm của ông được coi là sáng tạo cho thời đại. Ông là người đầu tiên viết nhạc giao hưởng dựa trên sự kết hợp kèn gỗ (bassoon) và kèn đồng (trombone).

Ông cũng kết hợp âm nhạc và nhạc khí theo những cách chưa từng được thực hiện trước đó như trong bản Symphony thứ 9 - một tác phẩm mà nhiều người cho rằng ông đã mất trí khi thực hiện nó. Beethoven được đánh giá là người có khả năng phát triển âm nhạc từ tác phẩm văn học, hội họa...

Ngày nay, các sáng tác của ông không chỉ có sức ảnh hưởng trong lĩnh vực âm nhạc cổ điển. Một phiên bản disco của bản giao hưởng thứ năm của Beethoven được thể hiện trong bộ phim Saturday Night Fever. Năm 1972, khúc Ode to Joy từ bản giao hưởng số chín của ông vang lên trong bộ phim Die Hard và được bình chọn là quốc ca của Liên minh Châu Âu. Bản giao hưởng thứ bảy của Beethoven cũng được sử dụng trong bộ phim The King's Speech.

Ông sáng tác nhạc rất cẩn thận, kỹ lưỡng. Số lượng các tác phẩm nhìn chung không quá nhiều so với 57 năm cuộc đời nhưng đều có giá trị bất hủ. Ông khẳng định rằng: “Âm nhạc là tài sản văn hoá của nhân loại. Nó không phải là của riêng cho cung đình hay một nhóm người nào. Âm nhạc trước hết phục vụ quảng đại quần chúng”.

Cuốn sách “Beethoven: Âm nhạc và cuộc đời” được in dày dặn, cứng cáp và cực kỳ đẹp. Trong suốt 736 trang sách, tôi không gặp bất cứ lỗi chính tả nào. Không những vậy, khi mua sách, bạn đọc có thể quét mã QR code để nghe 10 bản nhạc nổi bật nhất của Beethoven. Với cuốn sách này, những người mến mộ Beethoven và những người nghiên cứu âm nhạc chuyên nghiệp đều sẽ có thêm một nguồn tư liệu tin cậy, đồ sộ và quý giá.

Thông tin chi tiết
Tác giả Lewis Lockwood
Năm phát hành 04-2020