Giới thiệu sách
Được đóng góp bởi OBook Team

Bẫy 22

Trên một hòn đảo ngoài khơi nước Ý thời Thế chiến II có một liên đoàn không quân Mỹ. Một trong số lãnh đạo của họ là đại tá Cathcart, kẻ khao khát muốn gây ấn tượng với cấp trên bằng cách ép lính đi ném bom mỗi lúc một nhiều hơn. Nhân vật chính của chúng ta, Yossarian, mỗi lần đủ chỉ tiêu giải nhiệm thì lại phải đối mặt với chỉ tiêu mới. Trước sự chết chóc kinh hoàng của cuộc đại chiến, tất cả những gì y mong muốn là toàn mạng trở về. Nhưng mỗi khi chỉ tiêu ra trận tăng lên, xác suất sống sót của y lại giảm xuống. Y không có cách nào thoát ra, bởi ở đó có một cái bẫy. Bẫy-22.

Thứ logic vừa giản dị vừa điên rồ của Bẫy-22 chi phối suốt ngót 600 trang sách với hàng chục nhân vật, qua chiến trường qua đạn bom, qua bệnh viện quân y và nhà bếp hậu cần, qua tướng lĩnh và lính tráng, qua cả những số phận tan nát và những kẻ trục lợi từ chiến tranh. Sự điên rồ chảy qua mọi đối thoại, sự ngớ ngẩn thấm đẫm mọi nhân vật, cho tới tận cú nhảy kết cục cuối cùng. Bộ mặt của chiến tranh hiện ra khủng khiếp trong sự nực cười, phi lý. Bẫy-22 hài hước một cách trần trụi, một cách dữ dội, một cách cay đắng, một cách man rợ, nhưng những ai có thể chịu đựng được nó thì hẳn sẽ không thể nào lãng quên.

Reviews 5

“Nhiều người bạn của tôi đã bị chết trong cuộc chiến này”

Chính vì thế mà Yossarian - một binh lính trong lực lượng không quân của Mỹ đã luôn tìm mọi cách để không phải thực hiện các chuyến bay của mình khi chỉ tiêu các chuyến bay ngày càng bị đẩy lên bởi một cái bẫy đơn giản - bẫy 22.

(đọc tiếp...)

Gần 600 trang sách ( chính xác là 573 trang) bộ mặt của chiến tranh được hiện lên. Những số phận tan nát, những kẻ trục lợi từ chiến tranh, sự điên rồ, ngớ ngẩn trong từng nhân vật.

Đây là tác phẩm về đề tài chiến tranh, về phản chiến nhưng lại được thể hiện bởi sự hài hước cay đắng, sâu cay.

Sự hài hước được thể hiện qua những mẩu đối thoại của các nhân vật khi đối thoại với nhau và bởi những tình huống dở khóc dở cười tưởng chừng như phi lý của những kẻ điên rồ.

Nếu mới cầm quyển sách lên đọc bạn sẽ có cảm giác chẳng hiểu nó bởi những câu chuyện tưởng như vớ vẩn, rời rạc, bởi những nhân vật thật điên rồ. Nhưng những tình huống hài hước sẽ đủ khiến bạn bật cười rồi sau đó khi hình dung ra bộ mặt khủng khiếp của chiến tranh trong những cái cười từ sự điên rồ phi lý ấy sẽ làm bạn đủ rùng mình sợ hãi.

Nếu bạn đủ kiên nhẫn để chịu đựng và đi đến cuối cùng của quyển sách thì bạn sẽ không quên được nó đâu. 

Là một quyển tiểu thuyết hài hước về chiến tranh – “Bẫy 22” luôn được liệt vào những quyển sách hay nhất mọi thời đại bởi tính dí dỏm và chân thực của nó. Tác giả từng là một người lính phục vụ cho không quân Mỹ trong thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ hai và đã chiến đấu hết sức mình như một lính cắt bom của máy bay B-25 ở độ tuổi 21 tại chiến trường Ý. Toàn bộ trải nghiệm đời lính đã trở thành chất liệu xúc tác để viết thành quyển “Bẫy 22” cực kỳ nổi tiếng này. Tựa như đem cuộc đời của chính bản thân mình vào tác phẩm, tác giả đã xây dựng nhân vật chính John Yossarian cũng là người cắt bom. “Bẫy 22” thực sự đã bộc lộ được cảm xúc chung của những người trẻ thời bấy giờ cảm nhận được khi cuộc chiến tranh phi nghĩa xảy ra tại Việt Nam. Đối với một số người, quyển sách này là cơ hội để suy ngẫm về sự hài hước đến phi lý nhưng cũng hết sức sáng tạo của Heller vào tiểu thuyết hậu chiến của Mỹ.

Bản thân tựa đề “Bẫy 22” là một biệt ngữ độc đáo nên cao siêu đến nỗi nó khiến bạn nhìn chằm chằm ra ngoài cửa sổ với sự ngạc nhiên. Như nhiều người trong số các bạn đã biết, cuốn tiểu thuyết lấy bối cảnh trên một hòn đảo được tạo ra ngoài khơi của nước Ý trong chiến tranh thế giới thứ hai, nơi một nhóm ném bom của Mỹ đóng quân. Tuyệt vọng để gây ấn tượng với cấp trên của mình, Đại tá Cathcart tiếp tục nâng số lượng nhiệm vụ mà cấp dưới của mình phải bay. Anh hùng của chúng ta, Yossarian, đã bay 50 lần. Bị điên cuồng bởi ý chí sống, anh ta muốn khỏi tình trạng đó. Nhưng anh ta bị cản trở bởi “Bẫy 22”, một điều khoản tuyên bố rằng các phi công không phải bay nếu họ được chứng nhận là điên rồ. Như một cách mô tả nôm na trong quyển sách rằng: anh ta sẽ điên khi nhận nhiều nhiệm vụ và sẽ tốt hơn nếu anh ta không làm, nhưng nếu anh ta tỉnh táo, anh ta phải bay. Nếu anh ta bay, anh ta sẽ điên và không phải thực hiện nhiệm vụ bay nữa; nếu anh ta không muốn bay thì anh ta sẽ khỏe mạnh và khi đó anh ta đủ thể trạng để bay tiếp. Tựa như một vòng lẩn quẩn mà dù bạn chọn cách nào cũng toi đời. Đúng là “Bẫy 22” tượng trưng cho tình trạng tiến thoái lưỡng nan, vô cùng mệt mỏi.

(đọc tiếp...)

Thật khó để mô tả ngắn gọn về việc vấn đề này có logic hay không và vui nhộn đến mức nào khi bạn mở quyển sách ra và đọc. Nghịch lý cốt lõi của nó - sự điên rồ đó là sự tỉnh táo - ẩn sâu trong mọi thứ. Đối với Heller, phân định sự ngu ngốc của chiến tranh - và có lẽ là cũng có sự đề cập đến vấn đề quan liêu ở góc nhìn rộng hơn - trở thành một dự án đầy cảm hứng. Sự điên rồ ẩn trong mọi trao đổi; sự vô lý ập lên mọi nhân vật. Anh ta tạo ra cả một vũ trụ điên rồ, một nơi mà Đại tá Cathcart "đã can đảm và không bao giờ ngần ngại cho người của mình làm bất kỳ nhiệm vụ nào có sẵn". Và nơi Milo, một sĩ quan doanh nhân, đánh bom sân bay của chính mình sau khi đạt được thỏa thuận với người Đức. Nó cũng biểu hiện trong việc sử dụng lặp đi lặp lại một cách vui vẻ của Heller. Các từ và cụm từ được liên tục ghép nối để mọi thứ chơi đều khớp với mọi thứ khác. Một triết lý rất khó nhận ra mà tác giả đã gửi gắm nhưng may thay, tôi đã nhận thức được điều này: Không có gì được phép cư trú trong ý nghĩa của nó, thay vào đó, mọi thứ đều bị chế giễu bởi tiếng vang của chính nó. “Bề mặt” của cuốn tiểu thuyết đã bị đâm thủng bởi những mảnh ký ức đau thương của Yossarian về một cuộc tấn công ném bom, trong đó một người lính trẻ, nhập ngũ đã bị giết chết vì vết thương.

Dường như có một cái gì đó rất hấp dẫn trong logic vòng tròn của “Bẫy 22” - nơi mà sự điên loạn là khởi đầu của tiếng cười, và tiếng cười làm điên đảo mọi thứ. Chính vì tính độc đáo này mà đôi khi tôi nhớ lại thì ngay lập tức tìm sách để đọc lại ngay.

Đọc cuốn này làm thỉnh thoảng mình phải dừng lại để nghỉ một chút vì thấy ngợp. Sự chết chóc kinh hoàng của cuộc chiến làm mình thấy hoảng sợ.Nhất là mỗi khi một nhân vật hài hước, ngây thơ, điên loạn, trẻ trung và hay ho nào đó rời cuộc sống, chết đột ngột và thảm khốc. Cái chết đến quá nhanh, quá bất ngờ, không dự phòng và làm cho người đọc gắn bó với các anh lính phi công trong một thời gian dài không khỏi đau lòng. Làm thế nào để thoát khỏi sự may rủi của số phận đó, làm sao để cứu lấy chính mình. Dường như không thể, vì ở đây có một cái bẫy, Bẫy – 22. Một cái tên không ai đoán định được, không cắt nghĩa được. Mỗi khi các anh lính bay sắp đủ chỉ tiêu thì đại tá Cathcart (một ông đại tá có đam mê được lên báo và đam mê được lên tướng) nâng số chỉ tiêu lên. Từ số lần bay chỉ 25 lần là đủ và có thể về nhà thì họ phải đối diện với hàng loạt chỉ tiêu mới, 35, 40, 45, 55, 60, 65, 70 và một lần lên hẳn 80 trận. Tác giả đã rất tinh vi khi tách các mạch truyện tuyến tính ra để lý giải theo góc nhìn của từng nhân vật, mỗi chương là một mảnh ghép mà khi ghép lại ta có thể hình dung ra một bức tranh giản dị về hòn đảo Pianosa ngoài khơi nước Ý, giữa thế chiến II, có một liên đoàn không quân Mỹ và cuộc sống của họ từ chiến trường, bầu trời, đạn bom, bệnh viện quân y, nhà bếp, lều trại, nghĩa trang…, từ cuộc sống của lính tráng đến tướng lĩnh. 

Đối với mình, việc đọc nốt quyển này thực sự là một nỗ lực to lớn, một kỷ niệm khó quên của năm nay. Không phải vì nó dở, mà vì nó quá hỗn tạp. Biết bao lần đặt xuống, bao lần bảo với chính mình sẽ dừng lại, cũng bấy nhiêu lần muốn cầm sách lên. Cuốn sách có chất văn lạ trong cách dịch khá “teen”, có bi, có hỷ, có nộ. Hở ra là chịch, hở ra là chết.

Câu truyện kể về nhóm lính trẻ thuộc phi đội thả boom của Mỹ trong thế chiến thứ 2. Ai cũng ngợ rằng hoàn thành 50 lượt bay như mọi phi đội khác là sẽ về nhà. Thế mà cái tên trời đánh thánh vật “Cathcart” xuất hiện, với lòng tham bất diệt được thăng chức lên tướng, viên đại tá này đã đẩy cả phi đội vào cảnh éo le khi cứ tăng số nhiệm vụ thêm 5 mỗi khi có người sắp xuất ngũ. Và vô tình “bẫy-22” xuất hiện, ngoạm và nuốt chửng tất cả nhân vật một cách không thương tiếc: càng bay, càng chết, mà càng chết, càng tăng số nhiệm vụ để được xuất ngũ lên.

(đọc tiếp...)

Cuốn tiểu thuyết, đậm chất hư cấu (xạo -.-), từ phi lý đến có lý chỉ cách 1 từ “bẫy-22”, một triết lý quái gở: nếu bạn muốn dừng cuộc chơi thì bạn càng phải chơi tiếp. Và cứ thế người chơi sẽ thua đến khi đánh mất tất cả trong cái vô lý đầy tính biện minh và ba láp ba xàm. Kiểu như bạn thiếu tiền, bạn đến nhà băng xin vay. Mà vì bạn nghèo quá (nên mới thiếu tiền), họ lại không chấp nhận cho vay. Đắng lòng.

Đến với cuốn sách, mình bắt gặp được nhiều cá tính riêng biệt, mà mỗi nhân vật có hay lẫn dở riêng biệt. Mình thích chất điên vặt mà tỉnh táo của Yossarian; cái sâu sắc và giỏi sáng chế linh tinh của Orr; gia cảnh giàu có cùng nét cảnh vẻ “đường tăng” của Nately; cái mũi giỏi đánh hơi tiền kèm đôi tay ăn cắp vặt lẫn làm bếp của Milo; sự trung thành đến thực dụng của lão già 107 tuổi trong tòa nhà “sung sướng” tại Rome,… Mỗi nhân vật, mỗi khí chất; mỗi hình tượng, mỗi nét châm biếm - giáo huấn riêng. Và nếu được chọn, mình sẽ đóng vai Orr, ngu ngơ – khù khờ, miễn được sống và tự do.

Đó là một thách thức đáng kể để "bắt sóng" được mạch truyện của "Bẫy 22". Sau 10 chương đầu, mình đã nghĩ ở đây thực sự có một cái "bẫy", cái bẫy truyền thông khiến mình tin vào một cuốn sách không thực sự xuất sắc như lời đồn, không giá trị được như những lời ca ngợi, hoàn toàn không phải là "một tiểu thuyết Mỹ vĩ đại" (Stephen Hawking) hay "tiểu thuyết chiến tranh duy nhất có ý nghĩa" (Harper Lee).

.

(đọc tiếp...)

Nhưng mình đã nhầm!

"Bẫy 22" gây nghiện bởi giọng điệu khôi hài kiểu Mỹ, loại hài hước thoạt nghe thì có vẻ ngớ ngẩn nhưng thực ra không kém sâu cay. Mỗi chi tiết tưởng chừng được tác giả thả vào trong lúc bông đùa thì hóa ra đều có ý nghĩa, từ sự kiện diễu binh, những lần trao huân chương chiến công, thăng cấp,... đến cả Albert Einstein - người chỉ xuất hiện chớp nhoáng bằng một cái tên không hơn không kém ở những trang cuối cùng của cuộc chiến.

.

Ở "Bẫy 22", nhân vật nào cũng đều điên cả. Họ hành xử không giống ai, tung ra những đối thoại (có vẻ) vô nghĩa - tất cả được kể bằng một thái độ cường điệu châm biếm. Người đọc vừa quay cuồng quẫn trí vừa cảm nhận sự thích thú mới lạ giữa một liên đoàn những lính và tướng, giữa các bối cảnh của chiến tranh hài hước đến vô thực. Sự việc này với sự việc nọ được đan cài nhau chặt chẽ tựa như một bộ phim điện ảnh đã khéo léo sắp xếp các tình tiết chủ chốt vào đúng vị trí của chúng, tạo thành tổng thể một tác phẩm không thể chê trách về kịch bản.

.

Điều đáng trách ở đây thuộc về những câu cú thiếu chấm phẩy dài cả mét mà thỉnh thoảng tác giả lại hứng lên thêm vào, dòng suối ngôn từ đó khiến người đọc phải từ từ và nhẫn nại mới phân tách được từng tầng ý nghĩa trong đó.

👇

Delete Commentf.nbookHài hước nhưng cũng chứa đựng những khoảng chùng để suy ngẫm, bởi mỗi nhân vật xét cho cùng đều là một con người bình thường. Yossarian, Orr, Hungry Joe, Nately, Dunbar... - những người lính đánh bom không quân Mỹ bị buộc rời xa quê hương để tham gia vào một cuộc chiến không mong muốn tại Ý, trong Thế chiến II. Sự hi sinh của họ sẽ là vô nghĩa, bởi họ sẽ hi sinh không vì bảo vệ đất nước, mà là con tốt thí mạng trong cuộc chạy đua lợi ích của các ông tướng, tá - những kẻ đại diện cho bộ mặt xấu xa và đáng sợ của chiến tranh.

Bẫy 22 không phải một cái bẫy hữu hình, nó được tạo ra bởi các quan chức cấp cao nhằm ngăn chặn đường sống của những sinh linh vô tội và tối đa hóa lợi ích cá nhân cho những kẻ nắm quyền lực. Một cái bẫy đáng nguyền rủa, xuất hiện mọi nơi, chảy dài vô tận và khiến hàng dài người mắc kẹt.

🔖Một tiểu thuyết chiến tranh khác lạ từ góc nhìn đến lối viết, rất đáng để bạn thử nghiệm. Và đừng ngạc nhiên nếu sau 10 chương đầu bạn vẫn còn thấy mông lung về những gì đang đọc.

Chúc đọc vui🌿

Thông tin chi tiết
Tác giả Joseph Heller
Dịch giả Lạc Khánh Nguyên
Nhà xuất bản NXB Hội Nhà Văn
Năm phát hành 01-2018
Công ty phát hành Nhã Nam
ISBN 8935235215467
Trọng lượng (gr) 620
Kích thước 15 x 24
Số trang 573
Giá bìa 162,000 đ
Thể loại