Reviews 2

“Ba phút sự thật” là tập ký của nhà văn, nhà thơ Phùng Quán. Trước đó, vì tham gia phong trào Nhân Văn - Giai Phẩm, ông bị kỷ luật, ra khỏi quân đội, sau đó mất đi tư cách hội viên Hội Nhà văn Việt Nam và phải đi lao động cải tạo ở nhiều nơi.

Từ đó đến khi được nhìn nhận lại vào thời kỳ Đổi mới, Phùng Quán hầu như không có một tác phẩm nào được xuất bản, ông phải tìm cách xuất bản một số tác phẩm của mình dưới bút danh khác và câu cá ở Hồ Tây để kiếm sống. Vì thế, bạn bè văn nghệ thường gói gọn cuộc đời ông thời kỳ này bằng sáu chữ: " rượu chịu, cá trộm, văn chui".

(đọc tiếp...)

Nhưng Phùng Quán không viết tập ký này chỉ để kể lại quãng đời đó của mình. Quả đúng như lời đề từ của ông - "Tôi kể lại sự thật. Có những sự thật quá lớn lao của một thời, đến nỗi hậu thế nhìn qua lớp sương mù của thời gian, không thể nào tin nổi". Những nỗi niềm đau khổ, những sự thật bị giấu kín của các bậc hào kiệt, trí thức thời kháng chiến chống Pháp của đất nước như Nguyễn Hữu Đang, Trần Đức Thảo, Đoàn Phú Tứ, Tuân Nguyễn, Phùng Cung ... hiện lên qua những dòng viết "thẳng ngay" của ông khiến tôi cũng không dám/ không muốn tin là thật.

Đó là người từng có danh vọng lẫy lừng, rồi bị kết án tù, những năm cuối đời sống rách rưới, côi cút, lủi thủi quanh cái chái bếp nhỏ ở quê nhà, ăn cóc nhái sống qua ngày, còn đang sống mà đã chọn sẵn chỗ đất trũng nơi bụi tre cuối làng để sau này nằm chết, không phiền đến ai. Đó còn là một triết gia được thế giới công nhận nhưng ở đất nước mình lại bị bạn bè, người thân cô lập, học trò xa lánh rồi ra đi trong quạnh quẽ, đơn độc… Những nhân cách lớn ấy được Phùng Quán phác họa vừa nhẹ nhàng, gần gũi vừa bi tráng, trân trọng…

Lần nào đọc lại tập ký, tôi cũng cay mắt và xúc động mạnh mẽ. Phùng Quán - một tấm lòng chân thật đến tận cùng, dù nửa đời đi "bên rìa của cuộc sống" bởi nghe lời mẹ dặn nhưng vẫn một lòng đi với nhân dân, với đất nước, với nghệ thuật đến tận cùng. Nhờ cây bút dũng cảm, hào sảng, thông minh, khúc chiết, dí dỏm là ông, thế hệ đi sau như chúng tôi thật may mắn khi còn được hiểu thêm về một phần lịch sử của dân tộc, để trân trọng hơn cuộc sống hôm nay.

Cuốn sách thực sự là một mảnh ghép của lịch sử.

"Đọc Phùng Quán -Ba phút sự thật, bạn đọc sẽ hiểu thêm số phận bi tráng mà cao thượng của những người tri thức, văn nghệ sĩ , đồng thời càng hiểu thêm sự nhân hậu của cây bút "một đời lao lực, một đời cay cực, một đời thơ" Phùng Quán"

Ngô Minh

(đọc tiếp...)

Hẳn bạn đọc nào cũng đã biết đến Phùng Quán với tác phẩm Tuổi thơ dữ dội quá nổi tiếng cả truyện lẫn phim . Cả tuổi thơ của mình cũng đắm chìm với Tuổi thơ dữ dội với việc đọc đi đọc lại hàng mấy chục lần, nhưng rồi cũng chỉ có mỗi tác phẩm đó, mình cũng có ý tìm thêm các tác phẩm khác của ông để đọc nhưng không thấy. Mãi sau những năm 90, sách của ông mới được tái bản, và đây là cuốn thứ 2 của ông mà mình được đọc, nhưng cũng chỉ đọc sau khi đã tìm hiểu tiểu sử và đời tư lắm nỗi khổ của ông . Càng đọc thấy càng buồn cho 1 giai đoạn lịch sử văn học nước nhà đã gây khốn đốn cho không ít văn nghệ sĩ . Và làm sao họ có thể đứng vững qua quãng thời gian bị vùi dập đến mức ấy ? Và vẫn giữ được sự trong sáng trong từng câu chữ, cống hiến cho người đọc những tác phẩm văn học thực sự, cho dù đời sống riêng có lúc quá nhọc nhằn ??

Phùng Quán còn có những chuyện viết cho thiếu nhi rất hay như Dũng sĩ chép còm, Chuyện đời một đôi dép cao su, và có những truyện ông kí bút danh khác , những truyện này giờ tìm lại khó quá, lại còn rất nhiều bài thơ in rải rác từ những năm 60 mà cũng vì vụ án Nhân văn giai phẩm, ông không thể để tên thật của mình.

Trong cuốn hồi ký Ba phút sự thật này, ta có thể bắt gặp hình ảnh những người cùng thời với ông ở cả 2 thái cực, từ Tố Hữu ( người đánh ông mạnh nhất trong vụ án Nhân văn giai phẩm) đến Văn Cao, Phạm Hổ, Phạm Duy, Thanh Tịnh...và những người bạn vào tù ra tội của ông, mình ấn tượng nhất là Tuân Nguyễn với chữ Nhẫn trên tay, sống cả cuộc đời khổ sở vì tù tội, đến khi ra tù lại chết vì tai nạn giao thông.

Một bài thơ rất hay của Phùng Quán được in trong tập hồi ký này :

Em ơi rất có thể

Anh chết giữa chiến trường

Đôi môi tươi đạn xé

Chưa bao giờ được hôn

Nhưng dù chết em ơi

Yêu em anh không thể

Hôn em bằng đôi môi

Của một người nô lệ

Thông tin chi tiết
Tác giả Phùng Quán
Nhà xuất bản NXB Văn Nghệ
Năm phát hành 05-2011
Công ty phát hành Cty Bán Lẻ Phương Nam
ISBN 1910000025714
Trọng lượng (gr) 400
Kích thước 1.4 x 13.5
Số trang 278
Giá bìa 59,000 đ
Thể loại