Bàn Về Tự Do

by John Stuart Mill
5.0 1 reviews
Có 6 người sở hữu quyển sách này

Giới thiệu sách

Được đóng góp bởi OBook Team
Khác với việc tiếp cận các học thuyết tư tưởng phương Đông, việc tiếp cận các trào lưu tư tưởng tinh hoa của phương Tây đối với độc giả Việt Nam đã và vẫn đang gặp phải không ít khó khăn. Không nói tới các nhà tư tưởng cổ đại như Socrates, Plato, Aristotle, v.v… mà ngay cả các nhà tư tưởng cận đại của phong trào Khai sáng, độc giả cũng hiếm có cơ hội để có được bản dịch các tác phẩm kinh điển quan trọng. Nhìn tổng thể, có thể nói các sách biên khảo khoa học và các học thuyết quan trọng của phương Tây vẫn chưa được giới thiệu một cách nghiêm túc và hệ thống ở Việt Nam.
Khoảng trống về đề tài quan trọng này là điều bất lợi lớn với một đất nước đang muốn xây dựng nền kinh tế tri thức và mở rộng quan hệ kinh tế, khoa học kỹ thuật và văn hoá với các nước phát triển. Trên tinh thần mong muốn truyền tải những tư tưởng đó, bồi đắp thêm những khoảng trống về tri thức còn thiếu hụt, chúng tôi xin giới thiệu với độc giả bản dịch luận văn Bàn về tự do (On Liberty - 1859) của John Stuart Mill qua bản dịch của Nguyễn Văn Trọng.
Mặc dù được viết ra cách đây đã gần 150 năm nhưng Bàn về tự do vẫn còn nguyên giá trị và là tác phẩm giữ vị trí quan trọng trong tư duy lý luận và tư tưởng phương Tây. Thời Canh tân Minh Trị ở Nhật Bản và thời Phong trào Ngũ Tứ ở Trung Quốc, hai nước đã cho dịch và phát hành rộng rãi cuốn sách này để mở mang tri thức cho dân tộc.
Là một trong những tác phẩm đầu tiên của Tủ sách Tinh hoa Tri thức Thế giới, bản dịch Bàn về tự do đã hân hạnh được GS. TS. Nguyễn Trọng Chuẩn, nguyên Viện trưởng Viện Triết học Việt Nam và dịch giả Bùi Văn Nam Sơn đọc thẩm định và đóng góp nhiều ý kiến. Ngoài ra, để thuận tiện hơn cho độc giả mới làm quen với các tác phẩm của John Stuart Mill, ngoài lời giới thiệu của GS. TS. Nguyễn Trọng Chuẩn, chúng tôi có trình bày phần tóm tắt tác giả - tác phẩm của dịch giả ở phần phụ lục.
Chúng tôi mong rằng Bàn về tự do sẽ là một nguồn tư liệu tham khảo tốt cho các nhà nghiên cứu Việt Nam trên con đường tìm hiểu những tư tưởng lớn của thế giới.Lời Nhà xuất bản
Lời giới thiệu
Lời cảm ơn của người dịch
Chương 1: Lời mở đầu
Chương 2: Bàn về Tự do tư tưởng và Tự do thảo luận
Chương 3: Con người cá nhân như một thành tố của an sinh
Chương 4: Giới hạn của quyền xã hội đối với cá nhân
Chương 5: Các ứng dụng
Phụ lục: Về tác giả - tác phẩm
John Stuart Mill là triết gia và nhà hoạt động chính trị nổi tiếng ở nước Anh thế kỷ XIX. Ông sinh ngày 20 tháng 5 năm 1806 tại London. Trong cuốn Tự truyện (Autobiography, 1873) ông viết rằng sự phát triển trí tuệ của ông chịu ảnh hưởng lớn của hai người: cha ông James Mill, và vợ ông Harriet Taylor.
James Mill đã chuẩn bị cho con trai mình một chương trình giáo dục đầy đủ và đến năm 13 tuổi John Stuart Mill đã có được kiến thức tương đương với chương trình đại học toàn phần. Học vấn của ông bắt đầu bằng tiếng Hy Lạp và môn số học từ năm 3 tuổi. Năm 8 tuổi ông đã đọc toàn bộ tác phẩm của nhà viết sử Herodotus[1], các cuộc đối thoại của Plato[2] và một khối lượng lớn lịch sử. Trước năm 12 tuổi ông đã học xong môn Hình học Euclid và môn Đại số, các nhà thơ Hy Lạp và Latin cùng một số thi ca Anh. Trong năm cuối của việc học dưới sự dìu dắt của người cha, vào tuổi 13, ông dành sự chú ý cho môn Kinh tế Chính trị học. Việc học của ông được nối tiếp sau đó với sự giúp đỡ của bạn bè cha ông là John Austin[3] giảng môn Luật học; David Ricardo[4] giảng môn Kinh tế học. Ông tự hoàn tất học vấn của mình bằng việc nghiên cứu học thuyết của Jeremy Bentham[5] mà ông cảm nhận thấy như đã cho ông có được “một tín điều, một học thuyết, một triết lý... một tôn giáo” khiến ông như “trở thành một người khác.”
Từ năm 17 tuổi ông đã làm việc để tự kiếm sống ở Công ty Đông Ấn và trong nhiều năm, ông đảm trách việc quan hệ với các bang Ấn Độ. Công việc này giúp ông có được kinh nghiệm thực tế phong phú về những vấn đề cai trị. Ông tích cực tham gia vào các hoạt động chuẩn bị dư luận cho một cuộc cải cách hiến pháp. Ông cùng với cha mình và các bạn bè tập hợp thành một nhóm, được biết đến như “những người cấp tiến về triết học”, đã có đóng góp quan trọng trong các cuộc tranh luận dẫn tới các Đạo luật Cải cách ở nước Anh.[6] Ông thường viết cho các tờ báo có thiện cảm với khuynh hướng cấp tiến, thảo luận các vấn đề trí tuệ và xã hội đương thời. Ông nghiên cứu logic và khoa học, công bố chuyên khảo Hệ thống logic (System of logic, 1843). Cũng trong thời gian này ông quan tâm tới lĩnh vực kinh tế và công bố tác phẩm Các nguyên lý của kinh tế chính trị học (Principles of political economy, 1848). Ông thành hôn với bà Harriet Taylor năm 1852. Các tác phẩm quan trọng của ông được viết vào thời kỳ sau khi lập gia đình là Bàn về tự do (1859), Chính thể đại diện (Considerations on Representative Government, 1861), Chủ nghĩa công lợi (Utilitarianism, 1863), Khảo cứu triết học của Ngài William Hamilton (Examination of Sir William Hamilton’s Philosophy, 1865) v.v…
Sau khi nghỉ hưu, ông về sống trong một ngôi nhà vùng thôn dã ở Avignon thuộc miền nam nước Pháp, là nơi chôn cất vợ ông. Ông mất tại đây ngày 8 tháng 5 năm 1873.
Reviews 1
Mọt đã review sách này

Tự do là gì? 

Bản chất của tự do là gì? Liệu tự do có là vô hạn là thích làm gì thì làm thì mới là tự do? 

(đọc tiếp...)

Đến với bàn về tự do bạn sẽ có cái nhìn đầy đủ và sâu sắc về bản chất của tự do. John Stuart Mill đã phân biệt rạch ròi giữa tự do tư tưởng và tự do hành động. Tự do không là vô hạn tự do chỉ đúng khi hành động đó không phương hại đến lợi ích chính đáng của người khác. Tự do bị giới hạn khi tác động đến xã hội, qua tác phẩm này chúng ta sẽ giải thích được những vấn đề đang gây tranh cãi hiện nay như hợp pháp hóa mại dâm, cờ bạc, cá độ. Cũng như có cái nhìn đa chiều và sâu sắc hơn trong các vấn đề xã hội biết lắng nghe tiếng nói của người đối lập mình xin trích một vài câu nói mà mình đánh giá là hay trong sách:

Người nào để cho thế giới, hay một bộ phận của thế giới, chọn lựa kế hoạch sống cho anh ta, thì người đó không cần có năng lực nào khác hơn năng lực bắt chước của giống khỉ.

Thế nhưng những con người khác nhau cũng đòi hỏi các điều kiện khác nhau cho sự phát triển tinh thần của họ, họ không thể nào tồn tại một cách lành mạnh trong cùng một thứ đạo đức, giống như mọi thứ cỏ cây khác nhau có thể chung một điều kiện vật lý, khí quyển và khí hậu. Cùng một thứ đối với người này thì vun đắp bản chất cao cả hơn lên, nhưng đối với người kia lại là thứ cản trở. Cùng Một lối sống, đối với người này là phấn khởi lành mạnh, phát huy được mọi khả năng hoạt động và đem lại niềm vui tột độ, trong khi đối với người khác nó lại như nó lại như một gánh nặng khổ sở, làm ngưng trệ và đè nát tất cả cuộc sống nội tâm.

Là một người yêu thích triết học và muốn tìm hiểu thế giới quan theo cách bản thân mình muốn mình cũng là người theo theo nhận xét là phần nhiều theo chủ nghĩa tự do cá nhân, không muốn bị những gì người khác gò ép mình trở thành mà muốn tự mình tìm kiếm và học hỏi, có lẽ trước đây mình khá ích kỉ và ít khi chịu nghe người khác. Tác phẩm này thực sự đã khai sáng cho bản thân mình phải biết lắng nghe người khác và phải làm gì để được người khác lắng nghe thấu hiểu được bản tính cố chấp của con người. Trong Group hay các group sách khác có một đề tài gây tranh cãi là sách self help, mình cũng không muốn nói gì, mình là người ủng hộ sách self help và mình chỉ muốn những người phản đối đọc 2 trích dẫn này :)

Trí xét đoán tỉnh táo hoạt động của con người không cảm thấy buộc phải phẫn nộ chỉ vì những người bắt ta nhìn ra chân lý mà ta bỏ sót, chính họ lại bỏ sót những chân lý mà ta nhìn thấy.

Bất cứ ý kiến nào nếu chứa đựng chút ít chân lý mà ý kiến chung bỏ qua cũng đều đáng quý, dù có bị pha trộn với bao nhiêu sai sót lầm lẫn.

Trần Hải Đăng (https://www.facebook.com/profile.php?id=100004081086188)

Thông tin chi tiết

Tác giả John Stuart Mill
Dịch giả Nguyễn Văn Trọng
Nhà xuất bản NXB Tri Thức
Năm xuất bản 01-2015
Công ty phát hành NXB Tri Thức
ISBN 9786049085659
Khối lượng (gram) 300
Số trang 269
Giá bìa 65,000 đ
Hash tags #Sách_triết_học #Sách_triết_học_phương_Tây